Bỏ qua menu
LivestreamVietNam.comTạp chí nghề livestream
Thuật toán và tương tác

Nền tảng đề xuất livestream dựa trên những tín hiệu gì?

Không nền tảng nào công bố công thức hay trọng số. Thứ được nói công khai là nguyên lý: đưa phiên cho một nhóm nhỏ, đo phản ứng, rồi quyết định mở rộng.

Ban biên tập Livestream Việt NamĐăng 13 phút đọc

Thuật toán livestream của các nền tảng, ở mức nguyên lý được nói công khai, làm một việc: đưa phiên của bạn cho một nhóm nhỏ, đo xem người ta có ở lại và tương tác không, rồi quyết định có mở rộng tiếp hay không.

Tín hiệu thường được nhắc là thời gian xem, bình luận, chia sẻ, lượt theo dõi mới và mua hàng; tín hiệu xấu là thoát nhanh và bị báo cáo. Đây là mô tả nguyên lý: không nền tảng nào công bố trọng số của từng tín hiệu, nên mọi "công thức" bạn nghe được đều là phỏng đoán.

Thứ gọi là thuật toán thật ra đang giải bài toán gì

Mỗi lúc có rất nhiều phiên live cùng chạy, còn một người mở ứng dụng chỉ xem được một phiên. Nền tảng phải chọn đưa phiên nào ra trước mắt người đó. Lựa chọn ấy do một hệ thống đề xuất thực hiện, và người làm nghề gọi gọn là thuật toán.

Mục tiêu của hệ thống không bí mật: giữ người dùng ở lại ứng dụng lâu và hài lòng, vì đó là thứ nuôi sống nền tảng. Một phiên live giúp được mục tiêu đó thì được đưa tới nhiều người hơn; một phiên khiến người ta thoát thì không. Hiểu như vậy, bạn bớt coi hệ thống là đối thủ cần đánh lừa. Nó giống một người mối lái khó tính: chỉ giới thiệu bạn cho người khác khi tin rằng người kia sẽ không phiền.

Điều này cũng giải thích vì sao mọi mẹo "qua mặt" đều có tuổi thọ ngắn. Hệ thống được chỉnh liên tục để bám theo mục tiêu gốc là người xem có thật sự muốn xem không. Mẹo nào tạo ra tín hiệu giả, sớm hay muộn cũng bị dữ liệu thật phủ nhận.

Nguyên lý chung: thử trên nhóm nhỏ, đo, rồi mới mở rộng

Các nền tảng mô tả hệ thống đề xuất của mình bằng những lời khác nhau, nhưng phần giống nhau quy về bốn nhịp:

  1. Chọn nhóm thử đầu tiên. Khi phiên bắt đầu, nền tảng đưa nó tới một số người có khả năng quan tâm nhất: người theo dõi bạn, người từng xem bạn, người hay xem nội dung cùng loại.
  2. Đo phản ứng của nhóm đó. Họ có bấm vào không, vào rồi ở lại bao lâu, có làm gì trong phòng không.
  3. So với các phiên khác. Phản ứng ấy được đặt cạnh những phiên đang cạnh tranh cùng lúc cho cùng nhóm người.
  4. Mở rộng hoặc dừng. Phản ứng tốt thì phiên được đưa tới nhóm rộng hơn, xa hơn vòng người quen; phản ứng kém thì phạm vi giữ nguyên hoặc co lại. Vòng này lặp lại suốt phiên.

Hệ quả thực tế: phiên của bạn được chấm liên tục chứ không phải một lần lúc bắt đầu. Một phiên mở đầu chậm vẫn có thể đi lên nếu nửa sau giữ người tốt, và ngược lại. Hệ quả thứ hai: nhóm thử đầu tiên chủ yếu là người đã biết bạn, nên việc họ có mặt ngay từ đầu, nhờ được báo trước, ảnh hưởng tới cả phần còn lại của phiên. Đây là suy luận từ nguyên lý, không phải lời nền tảng cam kết.

Tín hiệu tốt và tín hiệu xấu thường được nhắc tới

Bảng dưới gom những tín hiệu mà tài liệu công khai của các nền tảng và người làm nghề hay nhắc. Thứ tự trong bảng không phải thứ tự quan trọng, vì không ai ngoài nền tảng biết trọng số:

Tín hiệuNó cho hệ thống biết điều gìBạn tác động bằng cách nào
Thời gian xemNgười ta có thấy đáng để ở lại khôngMở đầu rõ, có mốc đáng chờ, hình tiếng dễ chịu
Bình luậnPhiên có tạo ra trò chuyện thật khôngHỏi câu có nội dung, đọc tên và trả lời từng người
Chia sẻNgười xem thấy phiên đáng để người khác biếtCó thứ hữu ích với một nhóm cụ thể, mời chia sẻ cho đúng người cần
Theo dõi mớiNgười lạ muốn gặp lại bạnNói rõ lịch live, lý do theo dõi
Mua hàng, bấm vào sản phẩmVới phiên bán hàng: phiên có tạo ra giao dịch khôngSản phẩm khớp tệp, giá và cách mua nói rõ
Thoát nhanhNội dung không như kỳ vọng khi bấm vàoTiêu đề, ảnh bìa đúng với thứ đang diễn ra
Bị báo cáo, bị ẩnPhiên gây khó chịu hoặc vi phạmKhông mồi nhử, không nội dung phạm quy

Hãy để ý cột thứ ba: không dòng nào là "thủ thuật". Mọi cách tác động đều đi qua việc làm cho người xem thật sự muốn ở lại, muốn nói, muốn quay lại. Tín hiệu được tạo ra bằng cách ép hoặc giả thì nằm ở hai dòng cuối bảng.

Ba mức độ chắc chắn: công bố, quan sát, lời đồn

Phần lớn tranh cãi về thuật toán livestream sinh ra vì người ta trộn ba loại thông tin có độ tin cậy rất khác nhau:

Mức công bố. Là điều nền tảng viết trong trang trợ giúp, chính sách hoặc phát biểu chính thức. Ví dụ: Meta nêu rằng luồng trực tiếp chỉ gồm ảnh tĩnh hoặc hình lặp bị giảm phân phối và khuyến cáo chỉ phát nội dung thật sự trực tiếp. Các nền tảng cũng nói ở mức chung rằng hệ thống đề xuất dựa trên việc người xem có quan tâm và hài lòng hay không. Những điều này dùng làm nền được.

Mức quan sát nghề. Là điều nhiều người làm lâu cùng thấy nhưng không ai chứng minh được cơ chế. Ví dụ: lịch phát đều thường đi cùng số ổn định hơn; mười phút đầu có đông người quen thì phiên dễ lên hơn. Dùng để định hướng thử nghiệm, nhưng phải tự đo trên kênh của mình.

Mức lời đồn. Là những câu có con số cụ thể mà không có nguồn: giữ được bao nhiêu giây thì "qua vòng", bao nhiêu bình luận mỗi phút thì "được đẩy", tín hiệu này nặng gấp mấy lần tín hiệu kia. Không nền tảng nào công bố những con số như vậy. Người nói ra hoặc đoán, hoặc đang bán khoá học.

Một cách tự vệ đơn giản: nghe một "bí kíp" thì hỏi lại nguồn ở đâu. Nếu câu trả lời là "bên em thử nhiều rồi" thì xếp nó vào mức quan sát, và nhớ rằng quan sát trên kênh mỹ phẩm chưa chắc đúng với kênh bán phụ tùng.

Mỗi loại nền tảng nhấn vào một kiểu tín hiệu

Nguyên lý thì chung, nhưng mỗi loại nền tảng sinh ra để phục vụ một thói quen khác nhau, nên người làm nghề nhận thấy trọng tâm cũng khác. Những gì dưới đây là quan sát, không phải công bố.

Trên mạng xã hội xây quanh quan hệ bạn bè và trang đã theo dõi, phiên live trước hết tới người đã kết nối với bạn. Tương tác của vòng người quen, nhất là bình luận và chia sẻ, là đường để phiên lan sang bạn bè của họ. Trên nền tảng video ngắn xây quanh sở thích, phiên có thể tới người hoàn toàn lạ ngay từ đầu, nên vài giây đầu khi họ lướt ngang quan trọng hơn hẳn: khung hình lúc đó có gì để họ dừng tay không.

Trên sàn thương mại điện tử, người vào phòng live đang có sẵn ý định mua, và nền tảng sống bằng giao dịch. Người bán trên sàn thường thấy số lần bấm vào sản phẩm, thêm vào giỏ và đơn hàng đi cùng với việc phiên được đưa lên vị trí tốt hơn. Trên nền tảng video dài, một phần đáng kể người xem tới từ tìm kiếm và từ thông báo cho người đăng ký, nên tiêu đề, ảnh bìa và việc lên lịch trước có vai trò rõ hơn.

Bài học chung: đừng bê nguyên cách làm ở nền tảng này sang nền tảng kia rồi kết luận "bị bóp" khi nó không chạy. Cách kiểm xem mình có thật sự bị hạn chế hay không nằm ở bài livestream bị bóp tương tác: dấu hiệu thật và cách gỡ.

Những lời đồn về thuật toán nên bỏ qua

Các câu dưới đây được truyền tai rất nhiều. Không câu nào có căn cứ công khai, và vài câu còn gây hại nếu làm theo:

  • "Tắt live rồi mở lại để được chia lượt mới." Thứ chắc chắn xảy ra khi tắt là bạn mất người đang xem. Phần còn lại là niềm tin.
  • "Nhờ người quen bấm tim liên tục là phiên được đẩy." Thả tim là tín hiệu rẻ nhất trong phòng. Một phiên nhiều tim mà người ta vào rồi ra ngay vẫn là phiên không giữ được người.
  • "Có một giờ vàng dùng chung cho mọi kênh." Giờ tốt là giờ tệp khách của bạn rảnh, và chỉ tìm được bằng thử.
  • "Nói tới từ khoá này là bị cắt phân phối ngay." Nền tảng có quy định về nội dung và có hệ thống tự động rà soát, nhưng danh sách "từ cấm" truyền tay phần lớn là suy diễn. Thứ đáng đọc là chính sách nội dung và hàng hoá hiện hành.
  • "Mua ít mắt xem lúc đầu để mồi." Tài khoản ảo không ở lại, không nói, không mua. Nó làm xấu chính những tín hiệu kể trong bảng trên, chưa kể vi phạm điều khoản.
  • "Phải live đủ số giờ mỗi ngày mới được ưu tiên." Không nền tảng nào công bố định mức như vậy. Live dài mà người dẫn đuối thì thời gian xem trung bình giảm.

Mẫu số chung của các lời đồn là hứa một lối tắt không cần làm phiên hay hơn. Nếu có lối tắt như vậy và nó bền, mọi người đã dùng và nó hết còn là lợi thế.

Biến nguyên lý thành việc làm trong một phiên

Từ nguyên lý thử nhóm nhỏ rồi mở rộng, suy ra được ba việc cụ thể mà không cần biết công thức.

Việc thứ nhất: kéo người quen có mặt sớm. Nhóm thử đầu tiên phần lớn là người theo dõi. Báo trước một ngày, nhắc lại trước một giờ, bắt đầu đúng giờ đã hẹn. Họ vào sớm, trò chuyện sớm, và người lạ được đưa tới sau đó bước vào một căn phòng đã có tiếng người.

Việc thứ hai: cho người mới vào một lý do ở lại trong mười giây. Người lạ không biết bạn là ai. Trên hình phải thấy ngay đang có gì, trong lời phải nghe ngay phiên này dành cho ai và sắp có gì. Cứ vài phút nhắc lại, vì người vào sau không nghe được câu mở đầu.

Việc thứ ba: tạo trò chuyện thật. Hỏi câu mà người xem có câu trả lời riêng, ví dụ da dầu hay da khô, nhà có mấy người ăn, rồi dùng chính câu trả lời đó để tư vấn. Bình luận sinh ra từ nhu cầu thật vừa là tín hiệu tốt, vừa là thông tin bán hàng. Toàn bộ việc làm trước, trong và sau phiên được xếp thành danh sách ở bài tăng mắt xem livestream tự nhiên.

Đọc số liệu sau phiên để đoán tín hiệu nào đang yếu

Bạn không nhìn được vào bên trong hệ thống đề xuất, nhưng trang số liệu sau phiên cho thấy gần như cùng những thứ mà hệ thống nhìn. Đọc đều đặn năm sáu phiên, bạn sẽ tự biết mình yếu ở đâu mà không cần ai giải mã hộ.

Xem trước hết đường biểu diễn số người xem cùng lúc theo thời gian. Đường đi lên dần rồi giữ được là phiên khoẻ. Đường có một đỉnh nhọn rồi tụt nhanh nghĩa là có một đợt người được đưa vào nhưng không ở lại; hãy xem lại đúng phút đó bạn đang làm gì. Tiếp theo là thời gian xem trung bình: so giữa các phiên của chính mình, đừng so với kênh khác. Rồi tới nguồn người xem, nếu nền tảng có chia: bao nhiêu tới từ người theo dõi, bao nhiêu từ đề xuất, bao nhiêu từ chia sẻ. Phần từ đề xuất tăng dần qua các phiên là dấu hiệu hệ thống đang thử bạn với người lạ nhiều hơn.

Ghi ba con số ấy vào một bảng tính đơn giản sau mỗi phiên, kèm một dòng ghi chú hôm đó thay đổi gì. Sau một tháng, bảng đó có giá trị với bạn hơn mọi bài phân tích thuật toán, kể cả bài này, vì nó là dữ liệu của chính kênh bạn.

Câu hỏi thường gặp

Thuật toán livestream ưu tiên tín hiệu nào nhất?

Không nền tảng nào công bố trọng số của từng tín hiệu, nên không ai ngoài nền tảng trả lời chắc được. Những tín hiệu thường được nhắc gồm thời gian xem, bình luận, chia sẻ, lượt theo dõi mới và, với phiên bán hàng, hành vi mua. Cách làm an toàn là cải thiện việc giữ người và trò chuyện thật, vì chúng kéo theo các tín hiệu còn lại.

Vì sao mười phút đầu của phiên live lại được coi trọng?

Theo nguyên lý chung, nền tảng đưa phiên cho một nhóm nhỏ trước rồi mới mở rộng, và nhóm đầu thường là người đã theo dõi bạn. Nếu họ có mặt sớm và ở lại, phiên có phản ứng tốt để được thử với nhóm rộng hơn. Đây là suy luận từ nguyên lý và kinh nghiệm nghề, không phải quy tắc được nền tảng công bố bằng con số.

Thả tim nhiều có giúp livestream được đề xuất không?

Thả tim là một dạng tương tác, nhưng là dạng dễ nhất và người làm nghề thường thấy nó không đủ để cứu một phiên mà người xem vào rồi thoát ngay. Không có công bố nào về việc tim được tính nặng nhẹ ra sao. Thay vì xin tim, hãy hỏi câu khiến người xem muốn gõ câu trả lời.

Thuật toán của TikTok, Facebook và sàn thương mại điện tử có giống nhau không?

Nguyên lý thử trên nhóm nhỏ rồi mở rộng thì giống, còn trọng tâm khác theo bản chất từng nơi. Theo quan sát của người làm nghề, mạng xã hội dựa nhiều vào vòng người đã kết nối, nền tảng video ngắn dựa vào sở thích nên có thể đưa phiên tới người lạ ngay, còn sàn chú trọng hành vi mua. Chi tiết không được công bố.

Có cách nào biết chính xác thuật toán livestream đang chấm phiên của mình ra sao?

Không có. Bạn chỉ thấy được kết quả qua trang số liệu: số người xem cùng lúc theo thời gian, thời gian xem trung bình, nguồn người xem. Theo dõi ba con số đó qua nhiều phiên và ghi lại mỗi phiên đã đổi gì là cách gần nhất để hiểu hệ thống đang phản ứng thế nào với kênh của bạn.

Live càng lâu thì càng được thuật toán ưu tiên phải không?

Không có công bố nào nói thời lượng dài tự nó được ưu tiên. Phiên dài cho hệ thống thêm thời gian để thử phiên với nhiều nhóm người, nhưng nếu người dẫn đuối và người xem thoát nhanh thì tín hiệu lại xấu đi. Chọn thời lượng mà bạn giữ được năng lượng từ đầu tới cuối.

đề xuất livestreamgiữ chân người xemphân phối livestreamsố liệu phiên livethời gian xemthuật toán facebook livethuật toán livestreamthuật toán tiktok livetín hiệu tương táctín hiệu xấu khi live

Điều kiện, giới hạn và chính sách của các nền tảng nêu trong bài được ghi theo thời điểm cập nhật và có thể thay đổi. Thấy chỗ cần đính chính? Báo cho ban biên tập.

Đọc tiếp

Cùng chuyên mục

Từ đội làm tạp chí này

VietnamStream: phát trực tiếp một lần, lên mọi nền tảng

Phòng phát ngay trên trình duyệt, mời khách bằng một đường link, phát cùng lúc lên Facebook, YouTube, TikTok. Tải video lên để hẹn giờ hoặc phát lặp 24/7. Có gói miễn phí.