Bỏ qua menu
LivestreamVietNam.comTạp chí nghề livestream
Game, ca hát và giải trí

Quà tặng ảo khi livestream: quy đổi thế nào, ứng xử với người tặng ra sao?

Món quà hiện trên màn hình không bằng số tiền về tài khoản. Hiểu chuỗi quy đổi ở mức nguyên lý, rồi tới phép lịch sự của nghề: cảm ơn, không xin, không đổi chác, có trách nhiệm.

Ban biên tập Livestream Việt NamĐăng 13 phút đọc

Close-up of a young Vietnamese woman's hands pressed together in a thankful gesture beside a ring light on a stand, desk with a small plush toy and fresh flowers, front view, bright daylight, pink and amber tones

Quà tặng livestream đi qua một chuỗi quy đổi: người xem dùng tiền mua xu, dùng xu mua quà, quà thành điểm trong tài khoản người phát, và điểm đổi ra tiền để rút. Nền tảng giữ một phần ở các khâu, tỉ lệ cụ thể theo bảng hiện hành của nền tảng.

Về ứng xử, nghề có ba phép: cảm ơn đúng mực, không xin quà, không hứa đổi chác riêng. Khi người tặng có dấu hiệu chưa đủ tuổi hoặc tặng quá sức, người phát có trách nhiệm dừng lại chứ không khuyến khích.

Chuỗi quy đổi: từ tiền của người xem tới tiền bạn rút

Mỗi nền tảng đặt tên khác nhau cho từng bước, nhưng cấu trúc gần như giống nhau. Có bốn lần đổi, và ở mỗi lần giá trị có thể hao đi:

BướcChuyện gì xảy raGiá trị hao ở đâu
Tiền thành xuNgười xem nạp tiền thật để mua đơn vị ảo của nền tảngGiá xu có thể khác nhau giữa nạp trong ứng dụng và nạp trên trang web, do phí của kho ứng dụng
Xu thành quàNgười xem dùng xu mua một món quà có hình động và gửi trong buổi phátThường không hao: quà có giá niêm yết bằng xu
Quà thành điểm của người phátMón quà được ghi vào tài khoản người phát dưới một đơn vị khác với xuĐây là khâu nền tảng giữ lại phần của mình; điểm ghi cho người phát ít hơn giá trị xu người xem đã bỏ
Điểm thành tiền rútNgười phát đổi điểm ra tiền và rút về ngân hàng hoặc víCó thể có ngưỡng rút tối thiểu, phí rút, chênh lệch tỉ giá, thời gian chờ đối soát; nếu ký qua công ty quản lý thì chia tiếp theo hợp đồng

Vì sao không có con số ở đây: tỉ lệ ở từng khâu khác nhau giữa các nền tảng, giữa các khu vực, giữa tài khoản tự do và tài khoản thuộc công ty quản lý, và được điều chỉnh theo thời gian. Bất kỳ con số nào bạn đọc trên mạng đều có thể đã cũ hoặc thuộc về nơi khác. Nguồn duy nhất đáng tin là bảng quy đổi hiện hành trong phần ví hoặc phần thu nhập của chính tài khoản bạn, cùng điều khoản dịch vụ của nền tảng.

Cơ chế của từng loại ứng dụng được nói rộng hơn ở bài app livestream kiếm tiền: cơ chế quà tặng và điều cần biết trước.

Tự tính một món quà về tay bạn còn bao nhiêu

Thay vì hỏi người khác, bạn tự tìm ra được con số của chính mình trong mười lăm phút. Làm một lần, và làm lại mỗi khi nền tảng báo đổi chính sách:

  1. Mở phần nạp xu như một người xem, ghi lại giá của một gói xu nhỏ nhất. Chia ra giá tiền của một xu.
  2. Mở danh sách quà, chọn một món phổ biến, ghi giá của nó bằng xu. Nhân với giá một xu: đó là số tiền người xem bỏ ra cho món quà.
  3. Mở phần thu nhập của tài khoản người phát, tìm xem một món quà như thế được ghi thành bao nhiêu điểm. Nếu chưa từng nhận, đọc phần giải thích quy đổi trong mục trợ giúp của ứng dụng.
  4. Tìm tỉ lệ đổi điểm ra tiền và ngưỡng rút tối thiểu ở màn hình rút tiền.
  5. Trừ phí rút và phần chia cho công ty quản lý nếu có, theo đúng hợp đồng bạn đã ký.
  6. So số cuối với số ở bước hai. Ghi lại kèm ngày tháng.

Kết quả thường khiến người mới bất ngờ, và đó là lý do nên làm sớm. Nó giúp bạn làm ba việc cho đúng: không hứa hẹn chi tiêu dựa trên con số quà hiện trên màn hình; hiểu rằng người xem đã bỏ ra nhiều hơn số bạn nhận, để trân trọng cho đúng mức; và có căn cứ khi đọc một hợp đồng quản lý đề nghị chia thêm một phần nữa.

Khoản tiền quà rút về là thu nhập. Về nguyên tắc, thu nhập phát sinh đều đặn cần được kê khai; cách kê khai và nghĩa vụ cụ thể tuỳ trường hợp, nên hỏi cơ quan thuế nơi bạn cư trú hoặc một kế toán.

Cảm ơn đúng mực

Cảm ơn là phép lịch sự, không phải màn diễn. Năm điều sau phân biệt hai thứ đó:

Gọi tên và nói một điều cụ thể. “Cảm ơn Minh Anh đã gửi quà. Bạn nghe mình từ hồi phòng còn năm người đúng không?” Một câu riêng cho một người có giá trị hơn mười giây reo hò theo công thức.

Giữ thái độ như nhau với quà nhỏ và quà lớn. Quà lớn được cảm ơn dài hơn một chút là tự nhiên. Nhưng nếu quà nhỏ bị lướt qua còn quà lớn được dừng cả buổi phát để tung hô, phòng của bạn đang dạy mọi người rằng chỉ tiền mới được nhìn thấy. Người xem bình thường sẽ lặng lẽ rời đi.

Cảm ơn cả người không tặng. Người ngồi nghe suốt hai giờ, người bình luận đều, người chia sẻ buổi phát cũng đang ủng hộ. Nhắc tới họ thường xuyên: “Cảm ơn mọi người đã ngồi đây với mình từ đầu, ở lại là quý rồi.”

Không cắt ngang nội dung quá lâu. Đang hát giữa bài, đang kể dở chuyện thì gật đầu, mỉm cười, và cảm ơn kỹ khi hết đoạn. Dừng nội dung mỗi lần có quà khiến buổi phát vụn ra và người xem không tặng thấy mình đang xem một buổi đếm quà.

Không phản ứng quá đà. Khóc, quỳ, hét, hứa hẹn tình cảm khi nhận quà lớn tạo áp lực để người khác tặng theo và để chính người đó tặng tiếp. Vui thật thì cứ vui, nhưng giữ ở mức bạn sẽ không ngại khi xem lại.

Không xin quà, không hứa đổi chác riêng

Ranh giới giữa mời gọi lành mạnh và xin xỏ không nằm ở từ ngữ mà ở áp lực bạn đặt lên người xem. Đối chiếu:

Chấp nhận đượcKhông nênVì sao
Nói một lần đầu buổi rằng ai muốn ủng hộ thì có nút quà, không tặng vẫn được chào đónNhắc quà liên tục, nêu tên người chưa tặng, trách phòng “đông mà không ai ủng hộ”Biến người xem thành con nợ; người tử tế rời đi trước
Đặt mục tiêu chung, vui: đủ mốc thì hát thêm một bài cho cả phòngKể hoàn cảnh khó khăn, bệnh tật, nợ nần để được tặngLà lợi dụng lòng thương; nếu không đúng sự thật thì là lừa dối
Quyền lợi công khai, giống nhau cho mọi người: tên lên bảng cảm ơn, được chọn bài kế tiếpHứa riêng với một người: số điện thoại, gặp mặt, gọi riêng, hình ảnh riêngĐổi quà lấy sự riêng tư là thứ nhiều nền tảng cấm và là nguồn của đeo bám, tống tiền
Đấu giao lưu giữa hai phòng với tinh thần vuiDùng hình phạt khó coi, khích tướng người xem “cứu” bằng quàNgười xem tặng vì bị dồn, sau đó hối hận và đòi lại

Câu nói mẫu khi một người tặng quà kèm yêu cầu riêng: “Cảm ơn anh. Quà mình xin nhận như một lời động viên, còn mình không đổi quà lấy điều gì riêng cả. Anh thích nghe gì, mình làm cho cả phòng cùng nghe.” Nói ngay lần đầu, bằng giọng bình thường, và dùng đúng câu đó với mọi người. Các tình huống bị đòi gặp, đòi thông tin cá nhân được nói kỹ ở bài livestream trò chuyện, tâm sự: giữ ranh giới.

Người tặng vị thành niên hoặc tặng quá sức: xử lý có trách nhiệm

Các nền tảng lớn thường quy định người gửi quà phải đủ tuổi trưởng thành; chi tiết xem điều khoản của từng nơi. Trên thực tế vẫn có trẻ dùng tài khoản hoặc thẻ của cha mẹ. Và có cả người lớn tặng vượt quá khả năng của mình vì cô đơn, vì muốn được chú ý, vì bị cuốn vào một cuộc đấu giao lưu. Bạn không kiểm tra được giấy tờ của ai, nhưng bạn thấy được dấu hiệu.

Dấu hiệu nên để ý

  • Cách viết, giọng nói khi lên giao lưu, giờ giấc có mặt gợi ý người đó còn đi học.
  • Nhắc tới việc dùng thẻ của bố mẹ, tiền học, tiền tiêu vặt.
  • Tặng dồn dập liên tiếp trong thời gian ngắn, nhất là sau khi bị người khác vượt trên bảng xếp hạng.
  • Nói ra rằng đã vay, đã bán đồ, đã dùng tiền nhà để tặng.
  • Đòi hỏi sự chú ý tăng dần theo số quà, giận dỗi khi bạn trò chuyện với người khác.

Việc nên làm, theo thứ tự

  1. Nói ngay trên sóng, nhẹ nhàng và chung cho cả phòng: “Mình không muốn ai tặng quá khả năng. Ai còn đi học thì đừng tặng quà, ngồi nghe là mình vui rồi.”
  2. Ngừng mọi lời khuyến khích với người đó: không tung hô, không nhắc bảng xếp hạng, không rủ đấu giao lưu khi họ đang ở phòng.
  3. Nếu người đó tự nhận chưa đủ tuổi, nói rõ rằng bạn không nhận quà từ người chưa đủ tuổi và đề nghị dừng. Dùng công cụ báo cáo của nền tảng cho trường hợp tài khoản người dùng chưa đủ tuổi.
  4. Khi phụ huynh liên hệ về khoản con đã tặng: lắng nghe, không tranh cãi, hướng dẫn họ gửi yêu cầu tới bộ phận hỗ trợ của nền tảng, nơi nắm giao dịch và có quy trình xem xét hoàn tiền. Cung cấp thông tin họ cần như tên tài khoản, ngày giờ buổi phát.
  5. Không tự chuyển khoản qua lại ngoài nền tảng theo một tin nhắn chưa xác minh. Đây cũng là một kịch bản lừa đảo: người lạ tự nhận là phụ huynh để đòi tiền.
  6. Ghi lại sự việc: tên tài khoản, ngày giờ, ảnh chụp màn hình, những gì bạn đã nói và làm.

Từ chối một nguồn quà là việc khó khi thu nhập phụ thuộc vào nó. Nhưng một người phát được biết tới vì đã ngăn một đứa trẻ tiêu tiền của cha mẹ thì có nghề lâu dài. Một người phát bị nêu tên vì điều ngược lại thì mất cả kênh lẫn danh dự.

Khi người tặng đòi lại quà, đe doạ hoặc gây áp lực

Quà đã gửi là giao dịch giữa người xem với nền tảng. Bạn không giữ tiền của họ, bạn giữ điểm do nền tảng ghi. Vì vậy khi có tranh chấp:

  • Không hứa hoàn tiền riêng và không chuyển khoản cá nhân để “trả lại quà”. Yêu cầu hoàn tiền phải đi qua bộ phận hỗ trợ của nền tảng.
  • Người tặng viện quà để đòi hỏi (“anh tặng em từng ấy mà em không trả lời tin nhắn”): nhắc lại quy tắc đã nói từ đầu, một lần, không giải thích dài.
  • Bị đe doạ tung tin, bôi nhọ, tìm tới nhà: ngừng mọi trao đổi, chụp và lưu toàn bộ tin nhắn, chặn, báo cáo với nền tảng. Nghiêm trọng thì trình báo cơ quan công an nơi bạn cư trú.
  • Không xoá bằng chứng vì xấu hổ. Không trả lời công khai trên sóng lúc đang giận.
  • Rà lại xem mình có từng hứa điều gì riêng không. Nếu có, đó là bài học để từ nay chỉ có quyền lợi công khai, giống nhau cho mọi người.

Phần lớn rắc rối quanh quà tặng bắt nguồn từ một lời hứa riêng hoặc một sự mập mờ để mặc cho người tặng hi vọng. Rõ ràng từ đầu làm bạn mất vài món quà trước mắt, nhưng gần như xoá được cả loại rủi ro này.

Đừng xây cả kênh trên một hai người tặng lớn

Ở nhiều phòng, phần lớn tiền quà đến từ một nhóm rất nhỏ. Cấu trúc đó khiến thu nhập bấp bênh: một người đổi việc, hết hứng, hay giận, là tháng đó khác hẳn. Nó cũng khiến bạn dễ nhượng bộ ranh giới, vì mất người ấy là mất quá nhiều.

Cách tự bảo vệ là mở rộng đáy: nhiều người tặng món nhỏ, đều đặn, vì họ thích buổi phát. Điều đó đến từ nội dung và sự công bằng trong phòng, không đến từ lời kêu gọi. Mỗi tháng nhìn lại phần thu nhập: nếu một người chiếm quá nửa tiền quà, hãy coi đó là rủi ro cần giảm chứ không phải may mắn cần giữ bằng mọi giá.

Song song, đừng để quà là nguồn thu duy nhất. Tuỳ thể loại mà có hội viên trả phí hằng tháng, tài trợ, biểu diễn, bán sản phẩm của riêng bạn. Quà tặng hợp nhất khi là lời cảm ơn tự nguyện cho một buổi phát hay, không phải lý do buổi phát tồn tại. Giữ đúng thứ tự đó thì cách bạn ứng xử với người tặng tự khắc đúng mực.

Câu hỏi thường gặp

Quà tặng livestream quy đổi ra tiền như thế nào?

Người xem nạp tiền mua xu, dùng xu mua quà gửi cho người phát. Quà được ghi thành điểm trong tài khoản người phát, điểm đổi ra tiền rồi rút về ngân hàng hoặc ví. Nền tảng giữ lại một phần trong chuỗi này, tỉ lệ cụ thể theo bảng hiện hành của từng nền tảng.

Người phát nhận được bao nhiêu phần giá trị món quà?

Không có một con số chung. Phần người phát nhận tuỳ nền tảng, khu vực, thời điểm và việc có chia tiếp cho công ty quản lý hay không. Cách chắc nhất là tự tính: so giá món quà bằng tiền với số tiền tương ứng hiện trong phần rút tiền của tài khoản bạn.

Có nên kêu gọi người xem tặng quà khi livestream không?

Nhắc một lần rằng có nút quà cho ai muốn ủng hộ là bình thường. Nhắc liên tục, trách người chưa tặng hay kể hoàn cảnh để được tặng thì không nên. Áp lực kiểu đó làm người xem tử tế rời đi và làm phòng mất không khí.

Phát hiện người tặng quà là học sinh thì nên làm gì?

Nói rõ trên sóng rằng bạn không nhận quà từ người chưa đủ tuổi và đề nghị dừng, ngừng mọi lời khuyến khích với tài khoản đó, rồi dùng công cụ báo cáo của nền tảng. Nếu phụ huynh liên hệ, hướng dẫn họ gửi yêu cầu tới bộ phận hỗ trợ của nền tảng để được xem xét.

Người xem đòi lại quà đã tặng thì xử lý ra sao?

Giải thích rằng giao dịch quà do nền tảng quản lý và yêu cầu hoàn tiền phải gửi tới bộ phận hỗ trợ của nền tảng. Không tự chuyển khoản riêng để trả lại. Nếu kèm đe doạ, hãy lưu toàn bộ bằng chứng, chặn, báo cáo, và trình báo cơ quan chức năng khi cần.

Nhận quà rồi có phải đáp ứng yêu cầu riêng của người tặng không?

Không. Quà là sự ủng hộ tự nguyện, không phải hợp đồng. Bạn có thể đáp lại bằng quyền lợi công khai giống nhau cho mọi người như hát một bài theo yêu cầu, nhưng không có nghĩa vụ cho số điện thoại, gặp riêng hay trò chuyện riêng.

cảm ơn người tặng quàngười tặng vị thành niênquà tặng ảoquà tặng livestreamquy đổi quà ra tiềnrút tiền quà tặngtặng quà quá sứctỉ lệ chia quàứng xử khi nhận quàxu nạp khi xem live

Điều kiện, giới hạn và chính sách của các nền tảng nêu trong bài được ghi theo thời điểm cập nhật và có thể thay đổi. Thấy chỗ cần đính chính? Báo cho ban biên tập.

Đọc tiếp

Cùng chuyên mục

Từ đội làm tạp chí này

VietnamStream: phát trực tiếp một lần, lên mọi nền tảng

Phòng phát ngay trên trình duyệt, mời khách bằng một đường link, phát cùng lúc lên Facebook, YouTube, TikTok. Tải video lên để hẹn giờ hoặc phát lặp 24/7. Có gói miễn phí.