Bỏ qua menu
LivestreamVietNam.comTạp chí nghề livestream
Game, ca hát và giải trí

Livestream game trên máy tính cần những gì để không tụt khung hình?

Một máy vừa chạy game vừa mã hoá luồng thì phải chia tải. Bài này chỉ cách giao việc mã hoá cho card đồ hoạ, chừa sức cho phần mềm phát và đọc đúng ba loại khung hình bị mất.

Ban biên tập Livestream Việt NamĐăng 12 phút đọc

Để livestream game trên máy tính mà không tụt khung hình, bạn cần ba thứ: giao việc mã hoá cho card đồ hoạ thay vì bộ xử lý, giới hạn khung hình trong game để chừa sức cho phần mềm phát, và chọn độ phân giải cùng bitrate vừa với trần của nền tảng lẫn tốc độ tải lên của mạng.

Thiết bị tối thiểu gồm một máy có card đồ hoạ rời đời gần đây, mạng dây, một micro đặt gần miệng và nên có màn hình thứ hai để theo dõi buổi phát.

Vì sao máy chơi mượt mà lên sóng lại giật

Khi chỉ chơi, máy làm một việc: dựng hình game. Khi phát, máy làm thêm ba việc nữa cùng lúc. Phần mềm phát như OBS (phần mềm dựng hình và phát luồng miễn phí) chụp từng khung hình của game, ghép với ô mặt, khung viền và chữ thành một hình hoàn chỉnh, rồi bộ mã hoá nén hình đó lại để gửi lên mạng.

Việc ghép hình dùng card đồ hoạ. Nếu game đã kéo card đồ hoạ lên sát mức tối đa thì phần mềm phát không còn chỗ chen vào, và luồng gửi đi bị giật dù trên màn hình của bạn game vẫn mượt. Việc nén hình thì dùng bộ xử lý hoặc một mạch mã hoá riêng nằm trong card đồ hoạ, tuỳ bạn chọn.

Vậy có ba chỗ có thể nghẽn: card đồ hoạ khi ghép hình, bộ mã hoá khi nén, và đường mạng khi gửi. Mỗi chỗ nghẽn cho một triệu chứng khác nhau và cách chữa khác nhau. Người mới hay chữa nhầm: thấy giật là hạ bitrate, trong khi thủ phạm là game đang ăn hết card đồ hoạ.

Giao việc mã hoá cho card đồ hoạ

Đây là thay đổi có tác dụng lớn nhất, và nó chỉ là một ô chọn:

Chọn bộ mã hoá phần cứng trong OBS. Vào Cài đặt, mục Đầu ra, chế độ Nâng cao, ô Bộ mã hoá. Máy có card Nvidia sẽ thấy lựa chọn có chữ NVENC, card AMD có chữ AMF, máy dùng đồ hoạ Intel có Quick Sync. Cả ba đều là mạch mã hoá chuyên dụng nằm sẵn trong phần cứng, nén hình mà gần như không đụng tới bộ xử lý.

Khi nào vẫn dùng bộ xử lý. Bộ mã hoá x264 chạy bằng bộ xử lý cho hình đẹp hơn một chút ở cùng bitrate, nhưng ngốn nhiều nhân. Chỉ hợp khi máy có bộ xử lý nhiều nhân dư dả hoặc khi bạn phát bằng một máy thứ hai. Với một máy vừa chơi vừa phát, mã hoá phần cứng gần như luôn là lựa chọn đúng.

Chạy OBS với quyền quản trị trên Windows. Khi được mở bằng quyền quản trị, OBS được hệ điều hành ưu tiên phần card đồ hoạ nó cần ngay cả lúc game đang kéo tải cao. Đây là mẹo nhỏ nhưng chữa được nhiều ca luồng giật trong khi game vẫn mượt.

Chọn mức chất lượng vừa phải. Bộ mã hoá phần cứng có các mức từ nhanh tới chất lượng cao. Mức cao nhất cùng các tuỳ chọn như nhìn trước khung hình dùng thêm card đồ hoạ. Nếu game của bạn nặng, lùi một hai mức, khác biệt về hình rất khó nhận ra còn khung hình thì giữ được.

Máy chỉ có đồ hoạ tích hợp đời cũ, không có mạch mã hoá dùng được, thì phải nén bằng bộ xử lý. Khi đó hạ xuống 720p, 30 khung hình mỗi giây và chọn mức nén nhanh. Bài máy tính cấu hình thế nào thì đủ để livestream nói kỹ hơn về việc chọn máy.

Giới hạn khung hình trong game để chừa sức cho phần mềm phát

Game không khoá khung hình sẽ dựng nhiều khung nhất có thể và giữ card đồ hoạ ở sát trần. Làm theo thứ tự sau:

  1. Mở trình quản lý tác vụ, tab hiệu năng, vừa chơi vừa nhìn mức dùng card đồ hoạ. Nếu thường xuyên sát mức tối đa, bạn đang không chừa gì cho phần mềm phát.
  2. Trong cài đặt đồ hoạ của game, bật giới hạn khung hình. Đặt ở mức màn hình của bạn hiển thị được, hoặc thấp hơn. Luồng gửi đi chỉ có 60 khung hình mỗi giây, nên game chạy gấp ba con số đó không làm người xem thấy mượt hơn.
  3. Chơi lại và nhìn mức dùng card đồ hoạ. Mục tiêu là còn dư rõ rệt, khoảng một phần năm sức card, cho việc ghép hình và mã hoá.
  4. Nếu vẫn sát trần, hạ các thiết lập ăn card nhất trước: đổ bóng, khử răng cưa, độ phân giải dựng hình. Giữ nguyên chất lượng vân bề mặt vì nó chủ yếu dùng bộ nhớ đồ hoạ.
  5. Trong OBS, dùng nguồn chụp game thay cho chụp cả màn hình khi game hỗ trợ. Chụp game nhẹ hơn và không lộ cửa sổ khác.
  6. Tắt các lớp phủ không dùng: phần mềm ghi hình khác, lớp phủ trò chuyện, trình duyệt mở nhiều thẻ có video.

Một số game thi đấu người chơi muốn khung hình thật cao để giảm độ trễ thao tác. Khi đó hãy tìm điểm cân bằng: khoá ở mức cao nhất mà card đồ hoạ vẫn còn dư sức. Người xem không thấy khác biệt giữa bạn chơi ở 144 hay 240 khung hình, nhưng họ thấy ngay khi luồng giật.

Chọn 720p60 hay 1080p60 và bitrate tương ứng

Game chuyển động nhanh cần 60 khung hình mỗi giây và cần bitrate (lượng dữ liệu gửi đi mỗi giây) cao hơn cảnh tĩnh, vì mỗi khung hình khác khung trước rất nhiều. Bitrate bị chặn bởi hai trần: trần của nền tảng và khoảng một nửa tốc độ tải lên đo vào đúng giờ sẽ phát. Mốc tham khảo:

Đầu raBitrate hình tham khảoHợp khi
720p, 30 khung hình mỗi giâyKhoảng 3.000 kbpsGame chiến thuật, thẻ bài, mạng tải lên dưới 8 Mbps, máy yếu
720p, 60 khung hình mỗi giâyKhoảng 4.500 kbpsGame bắn súng, đua xe, đối kháng trên máy tầm trung; lựa chọn an toàn nhất cho phần đông
1080p, 60 khung hình mỗi giâyTừ 6.000 kbps; lên cao hơn nếu nền tảng cho phépMáy và mạng đều dư; nơi phát nhận bitrate cao

Theo khuyến nghị phổ biến, Twitch có trần bitrate hình khoảng 6.000 kbps, nên 1080p60 ở đó là mức vừa chạm trần và cảnh chuyển động nhanh dễ vỡ ô vuông. YouTube nhận dải rộng hơn cho 1080p, theo tài liệu của YouTube là từ 5 tới 14 Mbps ở 30 khung hình mỗi giây và cần cao hơn cho 60 khung hình. Facebook nên giữ quanh mốc an toàn khoảng 6.000 kbps cho 1080p. Bảng riêng cho Twitch nằm ở bài livestream lên Twitch nên đặt bitrate, độ phân giải bao nhiêu.

Hai ô luôn đặt giống nhau ở mọi nền tảng: điều khiển bitrate chọn CBR (bitrate cố định), khoảng cách khung hình khoá (keyframe) đặt 2 giây. Nếu màn hình của bạn là 1440p mà phát 720p, đặt độ phân giải đầu ra trong mục Video của OBS thay vì thêm bộ lọc thu nhỏ vào từng nguồn, để việc thu nhỏ chỉ làm một lần.

Đọc ba loại khung hình bị mất trong OBS

Mở trình đơn Xem, chọn Thống kê và kéo cửa sổ đó sang màn hình phụ. Có ba dòng đếm khung hình, mỗi dòng chỉ vào một thủ phạm:

Dòng trong bảng thống kêNghĩa làCách chữa
Khung hình lỡ do trễ dựng hìnhCard đồ hoạ quá tải, OBS không ghép kịp hìnhGiới hạn khung hình trong game, hạ thiết lập đồ hoạ, chạy OBS quyền quản trị
Khung hình bỏ qua do trễ mã hoáBộ mã hoá nén không kịpChuyển sang mã hoá bằng card đồ hoạ, lùi mức chất lượng, hạ độ phân giải đầu ra
Khung hình bị bỏ do mạngĐường truyền không gửi kịpHạ bitrate, cắm dây mạng, dừng các máy khác đang tải lên

Quy tắc dò trong một phút: nhìn dòng nào đang tăng. Hai dòng đầu tăng thì hạ bitrate không có tác dụng gì. Dòng thứ ba tăng thì đổi card đồ hoạ cũng vô ích. Cả ba dòng đứng yên mà người xem vẫn báo giật thì vấn đề nằm ở phía họ hoặc ở nền tảng, hãy tự mở buổi phát trên điện thoại bằng mạng di động để đối chứng, nhớ tắt loa điện thoại để không vọng tiếng.

Hai màn hình: màn chơi và màn điều khiển

Chơi game toàn màn hình trên một màn duy nhất thì bạn mù hoàn toàn về buổi phát: không thấy bình luận, không thấy cảnh báo rớt khung, không biết micro có đang tắt không. Chuyển cửa sổ ra ngoài để xem thì game bị thu nhỏ, có game còn mất kết nối. Vì vậy màn hình thứ hai là món nên mua trước cả máy quay mặt.

Màn phụ không cần tốt. Một màn cũ, độ phân giải thấp, tần số quét thường là đủ, vì nó chỉ hiện chữ. Bày trên đó bốn thứ: cửa sổ OBS thu nhỏ để thấy hình đang gửi đi, bảng thống kê khung hình, cột bình luận, và bộ trộn tiếng để nhìn vạch âm lượng micro có nhảy khi bạn nói.

Chưa có màn thứ hai thì dùng tạm điện thoại hoặc máy tính bảng dựng cạnh bàn để đọc bình luận, tắt hẳn tiếng. Cách này trễ vài giây so với thực tế nhưng vẫn hơn là không thấy gì. Lưu ý một bẫy khi có hai màn: đừng kéo cửa sổ riêng tư sang màn đang được chụp cả màn hình. Chụp theo cửa sổ game là cách chắc nhất để không lộ tin nhắn.

Micro và lọc ồn bàn phím

Tiếng gõ phím cơ lọt vào micro là lời phàn nàn hay gặp nhất ở buổi phát game. Chữa theo thứ tự từ gốc tới ngọn:

Đưa micro lại gần miệng. Micro đặt xa phải tăng độ khuếch đại, và khi đó nó thu luôn bàn phím, quạt máy, tiếng xe ngoài đường. Micro trên tay đòn kéo sát miệng khoảng một gang tay, đặt chếch một bên để tránh hơi thở, cho tiếng dày hơn mọi bộ lọc.

Chọn micro động nếu phòng ồn. Micro động thu hẹp và kém nhạy với tiếng xa, hợp với phòng có bàn phím cơ và quạt. Micro tụ điện nhạy hơn, đẹp tiếng trong phòng yên nhưng nghe rõ cả tiếng gõ phím.

Thêm bộ lọc khử ồn trong OBS. Bấm bánh răng cạnh nguồn micro, chọn Bộ lọc, thêm khử nhiễu. Chế độ chất lượng cao dùng thêm chút bộ xử lý nhưng xử lý tiếng quạt và tiếng nền tốt. Thêm tiếp cổng chặn tiếng ồn để micro tự đóng khi bạn không nói, đặt ngưỡng mở ngay trên mức tiếng gõ phím.

Cân tiếng game dưới tiếng nói. Lúc bạn nói, vạch micro nên nằm ở vùng vàng, tiếng game thấp hơn rõ rệt. Bộ lọc nén tự hạ tiếng game khi có tiếng nói cũng dùng được, nhưng kéo tay cho tiếng game thấp xuống là đủ với phần lớn buổi phát.

Dùng tai nghe thay cho loa. Loa mở tiếng game sẽ lọt ngược vào micro, người xem nghe tiếng game hai lần lệch nhau, và không bộ lọc nào chữa sạch được.

Phát thử mười phút trước buổi thật

Mọi thiết lập ở trên chỉ có nghĩa sau khi thử đúng tựa game sẽ phát, vì mỗi tựa ăn máy một kiểu:

  1. Đo tốc độ tải lên vào đúng khung giờ sẽ phát, bằng mạng dây. Lấy khoảng một nửa con số đó làm trần bitrate.
  2. Tạo buổi phát ở chế độ riêng tư hoặc chỉ mình bạn thấy.
  3. Vào thẳng đoạn nặng nhất của game: giao tranh đông người, bản đồ nhiều hiệu ứng. Chơi ít nhất mười phút.
  4. Nhìn bảng thống kê: cả ba dòng khung hình mất nên gần như đứng yên.
  5. Mở buổi phát trên điện thoại bằng mạng di động, đeo tai nghe: kiểm hình có vỡ khi xoay nhanh không, tiếng nói có rõ hơn tiếng game không, có nghe tiếng phím không.
  6. Ghi lại bộ thông số đã chạy ổn vào một hồ sơ cài đặt riêng trong OBS cho tựa game đó.

Khi muốn đưa cùng một luồng lên nhiều nơi để dò khán giả, máy của bạn không nên gánh thêm luồng thứ hai, thứ ba. Một lựa chọn là gửi một luồng duy nhất từ OBS tới dịch vụ nhân luồng như VietnamStream, nơi nhận luồng qua RTMP (giao thức đẩy luồng) rồi phát tiếp ra các đích, xem thêm ở trang nhận luồng từ OBS.

Câu hỏi thường gặp

Livestream game nên mã hoá bằng card đồ hoạ hay bộ xử lý?

Với một máy vừa chơi vừa phát, nên mã hoá bằng card đồ hoạ. Mạch mã hoá phần cứng nén hình gần như không ảnh hưởng tới bộ xử lý, nên game ít bị tụt khung. Mã hoá bằng bộ xử lý chỉ hợp khi máy rất dư nhân hoặc khi phát bằng máy thứ hai.

Vì sao game vẫn mượt mà người xem thấy buổi live bị giật?

Thường do card đồ hoạ đã chạy sát mức tối đa, phần mềm phát không ghép kịp hình. Dấu hiệu là dòng khung hình lỡ do trễ dựng hình trong bảng thống kê của OBS tăng lên. Giới hạn khung hình trong game và chạy OBS bằng quyền quản trị thường xử lý được.

Mạng tải lên bao nhiêu thì phát game 1080p60 được?

Lấy bitrate định phát nhân đôi là ra tốc độ tải lên nên có. Phát 1080p60 ở khoảng 6.000 kbps thì cần đường tải lên ổn định từ khoảng 12 Mbps, đo vào đúng giờ phát và bằng dây mạng. Thấp hơn thì chọn 720p60.

Có cần hai máy tính để livestream game không?

Không cần với phần lớn người phát. Card đồ hoạ đời gần đây mã hoá đủ tốt trên cùng máy chơi. Hai máy chỉ đáng cân nhắc khi bạn chơi game rất nặng ở khung hình cao và muốn tách hẳn việc phát, đổi lại phải thêm thiết bị ghi hình và công nối dây.

Làm sao để micro không thu tiếng bàn phím cơ khi live?

Đưa micro lại gần miệng để giảm độ khuếch đại, ưu tiên micro động, rồi thêm bộ lọc khử nhiễu và cổng chặn tiếng ồn trong phần mềm phát. Đặt ngưỡng mở của cổng ngay trên mức tiếng gõ phím. Đổi sang bàn phím êm hơn là cách cuối cùng.

Phát game ở 30 hay 60 khung hình mỗi giây thì tốt hơn?

Game chuyển động nhanh như bắn súng, đua xe, đối kháng nên phát 60 khung hình để người xem theo kịp. Game chậm như chiến thuật theo lượt, thẻ bài thì 30 khung hình là đủ và tiết kiệm bitrate. Nếu mạng yếu, giữ 60 khung hình và hạ độ phân giải xuống 720p.

bitrate 1080p60cài đặt obs chơi gamecấu hình live gamegiới hạn khung hìnhhai màn hìnhlivestream game trên máy tínhlọc ồn bàn phímmã hoá bằng card đồ hoạNVENCOBStụt khung hình khi live

Điều kiện, giới hạn và chính sách của các nền tảng nêu trong bài được ghi theo thời điểm cập nhật và có thể thay đổi. Thấy chỗ cần đính chính? Báo cho ban biên tập.

Đọc tiếp

Cùng chuyên mục

Từ đội làm tạp chí này

VietnamStream: phát trực tiếp một lần, lên mọi nền tảng

Phòng phát ngay trên trình duyệt, mời khách bằng một đường link, phát cùng lúc lên Facebook, YouTube, TikTok. Tải video lên để hẹn giờ hoặc phát lặp 24/7. Có gói miễn phí.