Bỏ qua menu
LivestreamVietNam.comTạp chí nghề livestream
Lỗi kỹ thuật khi livestream

Lỗi livestream không có tiếng ngay từ đầu trên máy tính và điện thoại

Im lặng từ giây đầu tiên nghĩa là tiếng chưa bao giờ vào được buổi phát. Tìm chỗ đường tiếng bị chặn: quyền micro, chuẩn giắc cắm, thiết bị vào, bộ trộn.

Ban biên tập Livestream Việt NamĐăng 13 phút đọc

Lỗi livestream không có tiếng ngay từ đầu gần như luôn do một trong hai chuyện: chọn sai nguồn thu hoặc thiếu quyền. Trên điện thoại, kiểm ứng dụng đã được cấp quyền micro chưa, rồi tới micro ngoài có cắm đúng cổng, đúng chuẩn giắc không.

Trên máy tính, kiểm phần mềm có chọn đúng thiết bị vào không, nguồn tiếng có đang bị tắt trong bộ trộn không, và tiếng phát ra từ máy tính có được thu không. Công cụ kiểm cho mọi trường hợp là vạch mức tiếng và một bản ghi thử nghe lại bằng tai nghe.

Không có tiếng từ đầu khác với mất tiếng giữa chừng

Hai tình huống nghe giống nhau nhưng nguyên nhân gần như không trùng. Tiếng đang có rồi mất là có thứ gì vừa hỏng hoặc vừa bị chiếm: pin cạn, cuộc gọi tới, dây tuột. Còn im lặng từ giây đầu tiên nghĩa là đường tiếng chưa bao giờ thông: tiếng không vào được máy, hoặc vào máy mà không vào được phần mềm, hoặc vào phần mềm mà không được gửi đi. Không có gì hỏng cả, chỉ có một cánh cửa chưa mở.

Vì vậy đừng bắt đầu bằng việc nghi micro chết. Micro chết là khả năng thấp nhất. Hãy đi dọc đường tiếng theo đúng chiều nó chảy: micro, giắc cắm, quyền của hệ điều hành, thiết bị được chọn trong phần mềm, nút tắt tiếng trong bộ trộn, rồi đầu ra. Tại mỗi chặng chỉ hỏi một câu: tiếng đã tới đây chưa?

Trường hợp buổi phát đã có tiếng một lúc rồi mới im thì chẩn đoán theo hướng khác, trình bày ở bài livestream bị mất tiếng giữa chừng.

Hai công cụ kiểm: vạch mức tiếng và bản ghi thử

Trước khi sửa cần có cách biết tiếng đã vào hay chưa mà không phải lên sóng. Hai công cụ này có sẵn, không cần cài gì:

  1. Vạch mức tiếng. Phần mềm phát trên máy tính và nhiều ứng dụng trên điện thoại có một vạch hoặc biểu tượng sóng nhảy theo âm thanh. Nói một câu, vạch nhảy là tiếng đã vào tới phần mềm.
  2. Phép gõ micro. Dùng móng tay gõ nhẹ vào đúng chiếc micro bạn định dùng. Vạch nhảy mạnh theo từng cái gõ là micro đó đang được thu. Vạch chỉ nhích nhẹ là tiếng đang vào qua một micro khác ở xa hơn, thường là micro có sẵn của máy.
  3. Bản ghi thử 20 giây. Điện thoại: quay một đoạn video bằng ứng dụng quay có sẵn, với micro ngoài đang cắm. Máy tính: bấm nút ghi hình trong phần mềm phát. Nói vài câu và mở thử một đoạn nhạc nếu buổi phát có dùng nhạc.
  4. Nghe lại bằng tai nghe. Bản ghi có tiếng: đường thu thông, vấn đề nếu còn thì nằm ở ứng dụng phát hoặc ở nền tảng. Bản ghi câm: lỗi ở đường thu, đi tiếp các mục dưới.
  5. Phát thử riêng tư. Cuối cùng, phát một buổi chỉ mình bạn thấy và nghe trên máy khác bằng tai nghe. Đây là phép kiểm duy nhất chứng minh người xem nghe được.

Điểm đáng nhớ: vạch nhảy chỉ chứng minh có một tiếng nào đó đang vào, chưa chứng minh đúng micro, cũng chưa chứng minh tiếng được gửi đi. Phải đi đủ ba nấc là vạch, bản ghi và phát thử mới kết luận được.

Điện thoại: quyền micro và micro ngoài

Trên điện thoại, ứng dụng tự chọn nguồn thu nên bạn không có ô nào để chọn. Thứ chặn tiếng thường là quyền và phần cứng cắm ngoài:

Chưa cấp quyền micro. Lần đầu phát, ứng dụng xin hai quyền riêng là camera và micro. Người dùng hay bấm đồng ý cho camera rồi từ chối cái thứ hai theo quán tính. Hậu quả là hình lên bình thường và tiếng câm hoàn toàn, ứng dụng không báo gì. Vào phần cài đặt của điện thoại, mở mục quyền của ứng dụng phát và bật micro. Phát qua trình duyệt trên điện thoại thì trình duyệt cũng cần quyền micro, và trang web được cấp riêng thêm một lần nữa.

Micro ngoài cắm sai cổng. Trên bộ micro không dây, đầu thu cắm vào điện thoại còn đầu phát kẹp lên áo; cắm nhầm hai đầu, hoặc đầu thu chưa bật, là im. Trên đầu chuyển có hai lỗ, một lỗ cho tai nghe và một lỗ cho micro: cắm micro vào lỗ tai nghe thì không có gì được thu. Có loại đầu chuyển từ cổng sạc sang giắc tròn chỉ đưa tiếng ra, không nhận tiếng vào.

Micro ngoài sai chuẩn giắc. Giắc tròn 3,5 mm có hai kiểu nhìn rất giống nhau, khác ở số vạch trên đầu cắm. Micro làm cho máy ảnh, máy ghi âm cắm vào điện thoại sẽ không được nhận nếu thiếu đầu chuyển phù hợp, và ngược lại. Bảng ở mục dưới giúp đối chiếu.

Công tắc và pin trên micro. Nhiều micro cài áo có hộp pin kèm công tắc, micro không dây có nút tắt tiếng riêng trên đầu phát. Kiểm đèn báo trước khi nghi tới điện thoại.

Máy vẫn dùng micro có sẵn. Cắm micro ngoài rồi nhưng ứng dụng vẫn thu bằng micro của máy: có tiếng nhưng xa và vang. Phép gõ micro phát hiện ra ngay. Rút ra cắm lại khi ứng dụng phát đang đóng, rồi mới mở ứng dụng.

Chế độ im lặng hay âm lượng chuông của điện thoại không ảnh hưởng tới việc thu tiếng; đừng mất thời gian ở đó. Nhưng âm lượng phương tiện của máy kiểm thì có: không ít lần "không có tiếng" chỉ là chiếc máy dùng để nghe thử đang vặn về 0.

Giắc và cổng của micro ngoài: cắm vào đâu thì nhận

Phần lớn ca micro ngoài không nhận trên điện thoại là sai chuẩn chứ không phải hỏng. Nhìn đầu cắm của micro và đối chiếu:

Đầu cắm của microThiết kế choMuốn dùng với điện thoại
Giắc 3,5 mm có hai vạch trên đầu cắm (chuẩn TRS)Máy ảnh, máy ghi âm, đầu thu không dâyCần đầu chuyển từ TRS sang TRRS, rồi tới đầu chuyển sang cổng sạc nếu máy không có lỗ tròn
Giắc 3,5 mm có ba vạch (chuẩn TRRS)Điện thoại, máy tính xách tay có lỗ gộp tai nghe và microCắm thẳng, hoặc qua đầu chuyển sang cổng sạc loại có nhận tiếng vào
Đầu USB-C hoặc LightningĐiện thoại có đúng cổng đóCắm thẳng; ấn hết nấc, tháo ốp dày nếu đầu cắm bị cản
Đầu USB cỡ lớnMáy tínhCần đầu chuyển có hỗ trợ kết nối thiết bị ngoài; không phải điện thoại nào cũng nhận
Đầu XLR ba chânBộ xử lý âm thanh, bàn trộnPhải qua bộ xử lý âm thanh có cổng nối với điện thoại

Tên chuẩn và loại đầu chuyển đi kèm thay đổi theo từng sản phẩm, nên hãy xem thông số chính hãng của cả micro lẫn điện thoại trước khi mua thêm phụ kiện. Sau khi cắm, kiểm bằng bản ghi thử kèm phép gõ micro, đừng kiểm bằng cách lên sóng.

Máy tính: thiết bị vào, bộ trộn và quyền của hệ điều hành

Trên máy tính, bạn tự chọn mọi thứ, nên bạn cũng tự chọn sai được ở nhiều chỗ hơn. Đi theo thứ tự:

Phần mềm chọn sai thiết bị vào. Một máy tính có thể có nhiều thiết bị thu cùng lúc: micro của máy, micro trong webcam, micro USB, bộ xử lý âm thanh (sound card), cả tai nghe Bluetooth. Phần mềm để chế độ "mặc định" sẽ thu thứ mà hệ điều hành đang coi là mặc định, thường không phải chiếc micro bạn vừa cắm. Trong OBS (phần mềm dựng hình và phát luồng miễn phí), mở Cài đặt, mục Âm thanh, chọn đích danh tên micro ở ô thiết bị micro. Với bộ xử lý âm thanh nhiều cổng, còn phải cắm micro đúng cổng vào đang được chọn.

Nguồn tiếng bị tắt trong bộ trộn. Mỗi nguồn trong bộ trộn tiếng của OBS có một biểu tượng loa. Biểu tượng bị gạch, thường hiện màu đỏ, là nguồn đang tắt tiếng dù micro hoạt động hoàn hảo. Chỉ một lần bấm nhầm là đủ, và trạng thái đó được lưu qua các lần mở phần mềm. Thanh trượt âm lượng bị kéo về sát đáy cũng cho đúng kết quả ấy.

Hệ điều hành chưa cho phép. Windows và macOS đều có phần quyền riêng tư cho micro, bật tắt theo từng ứng dụng. Phần mềm phát vừa cài, hoặc hệ điều hành vừa cập nhật lớn, có thể chưa được cấp quyền: vạch mức tiếng nằm im dù đã chọn đúng thiết bị. Phát từ trình duyệt thì có thêm lớp quyền của trình duyệt cho từng trang, thường hiện thành biểu tượng ở thanh địa chỉ.

Micro bị tắt ở tầng phần cứng. Nút tắt tiếng trên thân micro USB, phím tắt micro trên bàn phím máy tính xách tay, núm mức thu trên bộ xử lý âm thanh vặn về 0. Nhìn đèn báo trước khi lục cài đặt.

Nguồn có tiếng nhưng không nằm trong rãnh được phát. Trong phần thuộc tính âm thanh nâng cao của OBS, mỗi nguồn được đánh dấu vào các rãnh tiếng. Luồng phát đi dùng một rãnh; nguồn bị bỏ dấu ở rãnh đó thì vạch vẫn nhảy mà người xem không nghe. Ai từng chỉnh phần này để ghi nhiều rãnh riêng rất hay quên trả lại.

Nếu bạn chưa quen với các khái niệm nguồn, cảnh và bộ trộn, bài phần mềm livestream OBS làm được gì giải thích từng phần trước khi đi sâu vào cài đặt âm thanh.

Tiếng máy tính không được thu: nhạc, video, tiếng game

Một dạng "không có tiếng" riêng của máy tính: giọng bạn lên bình thường nhưng nhạc nền, đoạn video bạn chiếu, tiếng trò chơi thì người xem không nghe thấy. Bạn nghe rõ mồn một trong tai nghe nên không ngờ. Lý do: micro và tiếng phát ra từ máy tính là hai đường khác nhau, phần mềm phải được chỉ rõ là thu cả hai.

Trong OBS, đường thứ hai là kênh tiếng máy tính, khai ở cùng mục Âm thanh với micro. Kênh này phải trỏ đúng thiết bị ra mà bạn đang nghe. Đây là chỗ hay sai nhất: bạn nghe nhạc qua tai nghe, còn kênh tiếng máy tính đang trỏ vào loa màn hình, nơi không có gì phát ra. Mỗi lần cắm tai nghe mới hay kết nối tai nghe không dây, hệ điều hành có thể đổi thiết bị ra, và kênh này lệch theo. Mở một bài nhạc và nhìn bộ trộn: vạch của kênh tiếng máy tính phải nhảy theo nhạc.

Trên máy Mac, việc thu tiếng do máy phát ra phụ thuộc vào phiên bản hệ điều hành và phiên bản phần mềm phát: bản mới có sẵn cách thu, bản cũ cần thêm công cụ tạo thiết bị âm thanh ảo. Kiểm trong tài liệu của phần mềm theo đúng phiên bản bạn đang dùng. Khi phát bằng trình duyệt và chia sẻ màn hình, tiếng chỉ được gửi kèm nếu bạn đánh dấu ô chia sẻ âm thanh lúc chọn thẻ hoặc cửa sổ; quên ô đó thì khách thấy video chạy câm.

Còn một cái bẫy ngược chiều: bật thu tiếng máy tính trong khi đang mở chính buổi phát của mình trên máy đó sẽ tạo tiếng vọng lặp. Thẻ xem thử của nền tảng luôn phải tắt tiếng.

Danh sách kiểm một phút trước khi bấm phát

Lỗi này hầu như không xảy ra với người có thói quen kiểm tiếng trước mỗi buổi. Trình tự dưới đây chép dùng được:

  • Gõ nhẹ vào micro sẽ dùng: vạch mức tiếng nhảy mạnh theo từng cái gõ.
  • Nói một câu ở giọng bình thường và một câu thật to: vạch lên tới vùng giữa, không chạm đỉnh.
  • Nếu buổi phát có nhạc hoặc video: bật thử năm giây, vạch của kênh tiếng máy tính có nhảy.
  • Không biểu tượng loa nào bị gạch trong bộ trộn; trên điện thoại, không có biểu tượng micro gạch chéo trên màn hình phát.
  • Ghi thử mười giây, nghe lại bằng tai nghe: nghe rõ giọng, đúng micro, không rè.
  • Lên sóng rồi, câu đầu tiên là câu hỏi: "Mọi người nghe rõ mình không, nghe được gõ giúp số 1." Chờ đủ độ trễ để đọc trả lời rồi mới vào nội dung.

Bước cuối là lưới an toàn cho mọi thứ các bước trên bỏ sót, kể cả trường hợp lỗi nằm ở phía nền tảng. Nếu phần lớn trả lời nghe rõ mà một hai người báo không, hãy nhắc họ bật tiếng trên video và kiểm âm lượng máy: nhiều nền tảng tự phát video ở trạng thái tắt tiếng cho tới khi người xem chạm vào. Chỉ khi không ai nghe được mới dừng lại để sửa, và sửa theo đúng thứ tự đường tiếng chảy.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao livestream có hình mà không có tiếng ngay từ đầu?

Vì tiếng chưa vào được buổi phát. Trên điện thoại, nguyên nhân hàng đầu là ứng dụng chưa được cấp quyền micro hoặc micro ngoài không được nhận. Trên máy tính, phần mềm thường đang chọn sai thiết bị thu hoặc nguồn tiếng bị tắt trong bộ trộn. Micro hỏng thật là khả năng thấp nhất.

Cấp quyền micro cho ứng dụng livestream ở đâu?

Vào phần cài đặt của điện thoại, tìm tên ứng dụng dùng để phát, mở mục quyền và bật micro. Trên máy tính, Windows và macOS có mục quyền riêng tư cho micro theo từng ứng dụng. Nếu phát qua trình duyệt, trình duyệt cũng cần được cấp quyền và trang web được cấp riêng một lần nữa.

Cắm micro cài áo vào điện thoại mà không nhận thì làm sao?

Kiểm chuẩn giắc trước: micro có hai vạch trên đầu cắm được làm cho máy ảnh, cần đầu chuyển sang loại ba vạch thì điện thoại mới nhận. Kiểm tiếp đầu chuyển sang cổng sạc có nhận tiếng vào không, công tắc trên micro đã bật chưa, và đầu cắm có vào hết nấc không. Thử bằng một đoạn video quay kèm phép gõ vào micro.

OBS không có tiếng micro thì kiểm những gì?

Mở Cài đặt, mục Âm thanh, chọn đích danh tên micro thay vì để mặc định. Nhìn bộ trộn tiếng: biểu tượng loa của nguồn không bị gạch, thanh âm lượng không ở sát đáy, vạch nhảy khi bạn nói. Nếu vạch vẫn nằm im, kiểm quyền micro của hệ điều hành cho OBS và nút tắt tiếng trên chính chiếc micro.

Tại sao người xem không nghe được nhạc mình mở trên máy tính khi live?

Nhạc phát ra từ máy tính đi một đường khác với micro, và phần mềm phát phải được chỉ định thu đường đó. Trong OBS, kênh tiếng máy tính cần trỏ đúng thiết bị ra mà bạn đang nghe, ví dụ đúng chiếc tai nghe đang đeo. Mở một bài nhạc và xem vạch của kênh này có nhảy không.

Làm sao kiểm tra tiếng trước khi livestream mà không cần lên sóng?

Ghi một đoạn ngắn bằng chính phần mềm hoặc thiết bị sẽ dùng để phát, rồi nghe lại bằng tai nghe. Trong lúc ghi, gõ nhẹ vào micro để chắc đúng chiếc micro đó đang được thu. Muốn chắc hơn nữa thì phát thử ở chế độ riêng tư và nghe trên một máy khác, vì đó mới là thứ người xem nhận.

bản ghi thửbộ trộn âm thanh obschọn thiết bị thugiắc TRRSlive không có tiếnglỗi livestream không có tiếngmicro ngoài không nhậnobs không có tiếngquyền microthu tiếng máy tính

Điều kiện, giới hạn và chính sách của các nền tảng nêu trong bài được ghi theo thời điểm cập nhật và có thể thay đổi. Thấy chỗ cần đính chính? Báo cho ban biên tập.

Đọc tiếp

Cùng chuyên mục

Từ đội làm tạp chí này

VietnamStream: phát trực tiếp một lần, lên mọi nền tảng

Phòng phát ngay trên trình duyệt, mời khách bằng một đường link, phát cùng lúc lên Facebook, YouTube, TikTok. Tải video lên để hẹn giờ hoặc phát lặp 24/7. Có gói miễn phí.