Bỏ qua menu
LivestreamVietNam.comTạp chí nghề livestream
Ánh sáng, âm thanh và góc live

Phông xanh và nền ảo khi livestream: khi nào đẹp, khi nào lộ?

Nền ảo đẹp hay lộ do ánh sáng quyết định, không do phần mềm. Bài này nêu bốn điều kiện của phông xanh, giới hạn của tách nền không phông và những món hàng không nên bán trước nền ảo.

Ban biên tập Livestream Việt NamĐăng 12 phút đọc

Green fabric backdrop stretched on a metal stand in a bright garage studio, a young Vietnamese man standing two steps in front of it between two lamps, wide shot from the side, even daylight, fresh green and white tones

Phông xanh livestream đẹp khi đủ bốn điều kiện: phông phẳng, được chiếu sáng đều, bạn đứng cách phông từ một mét trở lên, và trên người không có gì trùng màu phông. Thiếu một trong bốn là lộ: viền tóc lem, da ám xanh, nền chớp từng mảng.

Tách nền bằng phần mềm không cần phông thì tiện nhưng viền lem hơn và nặng máy hơn. Nếu bạn bán sản phẩm màu xanh lá hoặc đồ trong suốt, đừng dùng phông xanh.

Nền ảo được tạo ra bằng hai cách khác hẳn nhau

Cách thứ nhất là tách theo màu, tiếng nghề gọi là chroma key. Bạn đứng trước một tấm phông một màu, phần mềm tìm mọi điểm ảnh có màu đó và thay bằng hình nền khác. OBS có sẵn bộ lọc cho việc này, gắn vào nguồn hình của máy quay. Máy tính không phải "hiểu" gì cả, chỉ so màu, nên chạy nhẹ và nếu điều kiện tốt thì đường viền rất sạch.

Cách thứ hai là tách theo hình người. Phần mềm nhận diện đâu là người, đâu là nền trong từng khung hình rồi xoá hoặc làm mờ phần nền. Tính năng này có trong nhiều ứng dụng họp trực tuyến, một số ứng dụng live và phần mềm đi kèm webcam hay card đồ hoạ. Không cần phông, bật là chạy.

Hai cách sai theo hai kiểu. Tách theo màu sai khi màu phông không đều hoặc màu đó xuất hiện trên người và hàng hoá. Tách theo hình người sai khi phần mềm đoán nhầm ranh giới: tóc, ngón tay, và đặc biệt là món hàng bạn giơ lên. Hiểu đúng cách mình đang dùng sai ở đâu thì mới biết sửa bằng đèn, bằng khoảng cách hay bằng cách bỏ hẳn nền ảo.

Bốn điều kiện để phông xanh lên hình sạch

Tách theo màu chỉ cần phần mềm làm một việc đơn giản. Việc khó nằm ở phía bạn: cho nó một màu xanh thật đều và không lẫn với thứ gì khác.

Phông phẳng. Nếp nhăn và nếp gấp tạo ra những dải sáng tối, tức là nhiều sắc xanh khác nhau trên cùng tấm phông. Phần mềm chỉ được dặn xoá một sắc, các sắc còn lại ở lại thành vệt chớp. Căng phông bằng kẹp ở bốn cạnh, là hoặc hấp hơi nước cho hết nếp; phông dạng cuộn kéo hoặc khung căng đỡ công hơn vải treo. Phông bóng loáng cũng hỏng vì phản chiếu đèn thành đốm trắng; chọn vải lì.

Sáng đều. Phông phải sáng đều từ góc này sang góc kia, không có vùng chói giữa và tối bốn góc. Đây là điều kiện quan trọng nhất và cũng là thứ người mới bỏ qua nhiều nhất vì chỉ lo chiếu sáng cho mặt.

Người đứng cách phông. Giữ khoảng cách từ một mét, tốt hơn là mét rưỡi. Đứng sát phông có hai hại: bóng bạn đổ lên phông thành một mảng xanh đậm không xoá được, và ánh xanh dội từ phông lên tóc, vai, má làm viền người ám xanh. Phòng hẹp không lùi được là lý do chính đáng để không dùng phông xanh.

Không mặc và không cầm màu trùng phông. Áo xanh lá, khăn có hoạ tiết xanh, móng tay sơn xanh, vỏ hộp xanh đều bị xoá thành lỗ thủng nhìn xuyên ra nền ảo. Đồ bóng như kính mắt, đồng hồ kim loại, trang sức phản chiếu màu phông và cũng thủng lỗ chỗ.

Chiếu sáng: phông một lớp, người một lớp

Người làm nghề chiếu phông và chiếu người bằng hai nhóm đèn riêng. Trong góc live nhỏ, làm gọn theo thứ tự này:

  1. Tắt đèn trần và mọi nguồn sáng lạc, kéo rèm. Bắt đầu từ khung hình tối.
  2. Chiếu phông trước. Đặt hai đèn có tản sáng ở hai bên, ngang nhau, chĩa vào phông từ góc chéo. Chỉ có một đèn thì dùng đèn có mặt tản rộng, đặt cao phía trước và lùi xa để ánh sáng trải đều.
  3. Nhìn phông qua máy quay, chưa có người. Tìm vùng chói và vùng tối, xoay đèn tới khi cả tấm phông một sắc đều nhau. Nheo mắt lại nhìn sẽ dễ thấy chỗ lệch hơn.
  4. Bước vào vị trí, cách phông ít nhất một mét. Bật đèn chiếu người: đèn chính chếch 45 độ, cao hơn mắt, như một góc live bình thường. Sơ đồ chi tiết có trong bài bố trí đèn livestream một, hai, ba đèn.
  5. Kiểm đèn chiếu người không hắt thêm bóng của bạn lên phông. Có bóng thì nâng đèn chính cao hơn hoặc lùi thêm khỏi phông.
  6. Nếu có đèn thứ tư, đặt làm đèn ven phía sau chiếu vào tóc và vai. Viền sáng trung tính này lấn át ánh xanh dội từ phông và giúp đường viền tóc tách sạch hơn.
  7. Bây giờ mới bật bộ lọc tách màu, chọn màu phông, kéo các thanh chỉnh từ mức thấp lên tới khi nền vừa biến mất hết. Kéo quá là ăn vào tóc và vai.

Phần mềm thường có thêm thanh khử ám màu để gỡ viền xanh trên da và tóc. Dùng nhẹ tay; kéo mạnh thì da ngả tím hồng. Nếu phải kéo mạnh mới sạch, lỗi nằm ở ánh sáng và khoảng cách, quay lại sửa ở đó.

Dấu hiệu lộ nền ảo và nguyên nhân

Người xem không gọi tên được kỹ thuật, nhưng mắt họ nhận ra ngay khi có gì sai. Tra theo triệu chứng:

Dấu hiệu trên hìnhNguyên nhânCách sửa
Viền tóc lem, có quầng xanh quanh đầuĐứng sát phông, ánh xanh dội lên tóc; ngưỡng tách quá rộngLùi xa phông, thêm đèn ven, giảm ngưỡng
Nền chớp, nhấp nháy từng mảngPhông nhăn hoặc sáng không đều; đèn chớpCăng phông, chỉnh lại đèn chiếu phông
Lỗ thủng trên áo, trên món hàngCó màu trùng màu phông hoặc bề mặt phản chiếu phôngĐổi áo, đổi màu phông, hoặc bỏ nền ảo
Bàn tay, món hàng biến mất khi giơ lênĐang tách theo hình người, phần mềm coi vật cầm tay là nềnChuyển sang phông xanh thật hoặc nền thật
Người như bị dán lên nền, ánh sáng không khớpHướng sáng, màu sáng trên người khác với ảnh nềnChọn ảnh nền có hướng sáng cùng phía đèn chính
Hình giật, tiếng lệch khỏi miệngMáy quá tải vì tách nền theo hình ngườiGiảm độ phân giải, tắt tách nền, dùng phông thật

Trong các dòng trên, dòng "ánh sáng không khớp" là thứ làm nền ảo trông giả ngay cả khi đường viền hoàn hảo. Bạn được chiếu sáng từ bên trái mà ảnh nền có cửa sổ bên phải thì mắt người xem thấy sai dù không nói được vì sao.

Tách nền bằng phần mềm không cần phông: tiện, nhưng trả giá ở viền và ở máy

Ưu điểm của tách theo hình người là không phải mua, căng, là, chiếu sáng thứ gì. Phòng bừa, ngồi ở quán, ở khách sạn, bật một nút là nền biến mất. Với buổi trò chuyện ngồi yên, đầu tóc gọn, đó là giải pháp chấp nhận được, nhất là khi chỉ làm mờ nền thay vì thay hẳn nền.

Cái giá thứ nhất là đường viền. Phần mềm đoán ranh giới theo từng khung hình nên viền cứ rung rinh: tóc xoã bị cắt thành khối, khoảng hở giữa cánh tay và thân lúc có lúc không, tai nghe và tay ghế bị ăn mất. Bạn càng cử động nhiều, lỗi càng lộ.

Cái giá thứ hai dành riêng cho người bán hàng: món hàng không phải là người. Giơ một hộp kem, một chiếc túi lên trước ống kính, phần mềm có thể coi nó là nền và xoá đi, hoặc cắt nham nhở quanh bàn tay. Một buổi live mà sản phẩm chập chờn biến mất thì hỏng đúng thứ quan trọng nhất.

Cái giá thứ ba là tài nguyên máy. Nhận diện người ở từng khung hình là việc nặng, chạy cùng lúc với việc mã hoá luồng. Điện thoại nóng nhanh hơn, máy tính yếu bắt đầu rớt khung hình và tiếng lệch khỏi miệng. Nếu bật tách nền mà buổi live giật thì thứ đầu tiên nên tắt chính là nó.

Những món hàng và tình huống không hợp phông xanh

Có những ngành hàng mà phông xanh lá gây hại nhiều hơn lợi, bất kể bạn chiếu sáng khéo đến đâu:

  • Sản phẩm màu xanh lá. Cây cảnh, rau củ, trà, bao bì xanh, quần áo tông xanh: mọi thứ cùng sắc với phông sẽ bị xoá thủng. Đổi sang phông xanh dương giải quyết được, nhưng khi đó tới lượt quần bò và đồ xanh dương gặp nạn.
  • Đồ trong suốt và nửa trong suốt. Chai lọ thuỷ tinh, ly cốc, bình nước, hộp nhựa trong, vải voan, màn che. Màu phông nhìn xuyên qua vật nên phần mềm xoá luôn một phần món hàng, còn lại cái viền lơ lửng.
  • Đồ bóng, đồ kim loại, trang sức. Bề mặt bóng soi lại màu phông. Nồi inox, điện thoại, đồng hồ, nhẫn bạc lên hình loang lổ những mảng thủng.
  • Tóc tơ, lông, len xù. Sợi mảnh lẫn màu phông ở từng điểm ảnh, viền thành một quầng mờ. Bán tóc giả, thú bông, áo lông là ca khó.
  • Hàng cần màu thật. Mỹ phẩm, vải vóc, son: ánh xanh dội từ phông làm lệch màu sản phẩm và màu da, khách nhận hàng thấy khác.
  • Phải đi lại nhiều. Thử đồ, xoay người, bước ra lấy hàng: bạn sẽ bước ra khỏi mép phông và lộ căn phòng thật.

Nếu ngành hàng của bạn nằm trong danh sách này, câu trả lời gọn nhất là dùng nền thật.

Khi nào nền thật thắng nền ảo

Với bán hàng, nền thật thường thắng. Người mua muốn thấy bạn đang ở trong cửa hàng, trong kho, bên giá treo quần áo thật. Một góc phòng sạch với vài món bày gọn tạo niềm tin tốt hơn một nền ảo lộng lẫy mà viền tóc cứ rung. Dựng một góc như thế trong vài mét vuông không khó, cách làm có ở bài dựng góc livestream tại nhà trong phòng nhỏ.

Nền ảo hợp lý trong ba trường hợp. Một, bạn cần đưa nội dung lên làm nền: người dạy học đứng trước trang trình bày, người bình luận game đứng trên hình trò chơi. Hai, bạn làm chương trình có nhận diện cố định, cần cùng một bối cảnh dù quay ở nhiều nơi. Ba, phía sau bạn thật sự không cho lên hình được và không có cách nào che bằng vải trơn.

Còn một lối giữa hay bị quên: tấm phông trơn không phải màu xanh. Một tấm vải xám, kem hoặc một tấm ván dán giấy che được căn phòng bừa, không cần chiếu sáng cầu kỳ, không có gì để lem, và máy không phải gánh thêm việc. Với phần lớn người live một mình tại nhà, đây là phương án ít rủi ro nhất.

Tự kiểm trước khi lên sóng với nền ảo

Phát thử riêng tư ít nhất mười phút, xem trên một thiết bị khác, và làm đủ các động tác sau trước ống kính:

  • Lắc đầu, vuốt tóc: viền tóc không được có quầng xanh hay bị cắt khối.
  • Giơ từng món hàng sẽ bán, xoay các mặt: không thủng lỗ, không biến mất.
  • Dang tay hết cỡ, đứng lên, ngồi xuống: không lộ mép phông, không lộ phòng thật.
  • Nhìn bốn góc nền: không chớp, không còn mảng xanh sót.
  • Nhìn màu da và màu sản phẩm: không ám xanh, không ngả tím.
  • Xem chỉ số của máy sau mười phút: không rớt khung hình, máy không nóng bất thường, tiếng khớp miệng.

Chỉ một dòng không đạt mà không sửa được trong buổi thử thì tắt nền ảo cho buổi thật. Nền thật hơi đơn giản vẫn tốt hơn nền ảo có lỗi suốt hai giờ.

Câu hỏi thường gặp

Livestream bằng điện thoại có dùng phông xanh được không?

Được nếu ứng dụng bạn dùng có tính năng tách nền theo màu; không phải ứng dụng live nào trên điện thoại cũng có, cần kiểm trong phần hiệu ứng hoặc cài đặt hình của ứng dụng. Phổ biến hơn là đưa hình máy quay vào máy tính và dùng bộ lọc tách màu của OBS. Điều kiện về phông phẳng, sáng đều, đứng cách phông vẫn giữ nguyên.

Nên chọn phông xanh lá hay xanh dương?

Xanh lá phổ biến hơn vì máy quay bắt màu này sáng và sạch, lại ít trùng với màu da và quần áo thường mặc. Chọn xanh dương khi bạn bán hoặc mặc đồ xanh lá, bán cây cảnh, rau củ. Đổi lại, phông xanh dương kỵ quần bò và đồ xanh dương, và thường cần nhiều ánh sáng hơn.

Đứng cách phông xanh bao xa là đủ?

Từ một mét trở lên, tốt hơn là khoảng mét rưỡi. Khoảng cách này giúp bóng của bạn không đổ lên phông và giảm ánh xanh dội lên tóc, vai. Nếu phòng không đủ sâu để lùi, viền người gần như luôn bị ám xanh; khi đó nên dùng phông trơn màu trung tính thay vì cố dùng nền ảo.

Vì sao dùng nền ảo thì viền tóc bị lem?

Với phông xanh, lem viền do đứng quá gần phông khiến ánh xanh dội lên tóc, hoặc phông sáng không đều nên phải nới ngưỡng tách quá rộng. Với tách nền không phông, phần mềm phải đoán ranh giới tóc ở từng khung hình và đoán không chính xác. Lùi xa phông, thêm đèn ven sau lưng, buộc tóc gọn đều giúp giảm.

Dùng nền ảo có làm máy nóng, live bị giật không?

Tách theo màu với phông xanh khá nhẹ. Tách theo hình người không cần phông thì nặng hơn nhiều, vì máy phải nhận diện người ở từng khung hình trong lúc vẫn mã hoá luồng. Điện thoại và máy tính yếu dễ nóng, rớt khung hình. Nếu buổi live giật sau khi bật nền ảo, hãy tắt nó trước tiên để kiểm.

Bán mỹ phẩm, quần áo có nên dùng phông xanh không?

Nên cân nhắc kỹ và thường là không. Ánh xanh dội từ phông làm lệch màu da, màu son, màu vải, trong khi khách mua các mặt hàng này dựa vào màu. Chai lọ trong suốt và vải mỏng còn bị xoá thủng. Một nền thật gọn gàng hoặc tấm phông trơn màu trung tính giữ màu sản phẩm trung thực hơn.

chiếu sáng phông xanhchroma keynền ảo bán hàngnền ảo livestreamphông xanh dươngphông xanh láphông xanh livestreamtách nền OBSviền tóc bị lemxoá phông khi live

Điều kiện, giới hạn và chính sách của các nền tảng nêu trong bài được ghi theo thời điểm cập nhật và có thể thay đổi. Thấy chỗ cần đính chính? Báo cho ban biên tập.

Đọc tiếp

Cùng chuyên mục

Từ đội làm tạp chí này

VietnamStream: phát trực tiếp một lần, lên mọi nền tảng

Phòng phát ngay trên trình duyệt, mời khách bằng một đường link, phát cùng lúc lên Facebook, YouTube, TikTok. Tải video lên để hẹn giờ hoặc phát lặp 24/7. Có gói miễn phí.