Capture card Elgato Cam Link 4K dùng làm gì, khi nào cần mua?
Thiết bị ghi hình đưa hình từ máy ảnh, máy quay vào máy tính như một webcam. Ba điều kiện phải có trước khi mua, các lựa chọn cùng loại và lúc không cần tới nó.
Elgato Cam Link 4K là một thiết bị ghi hình (capture card) dạng que cắm USB: nó nhận tín hiệu HDMI từ máy ảnh, máy quay rồi đưa vào máy tính như một webcam, nhờ đó bạn dùng được máy ảnh làm camera cho buổi livestream.
Bạn cần mua khi đã có máy ảnh xuất được hình sạch qua HDMI và muốn hình đẹp hơn webcam. Nếu chỉ ngồi bàn nói chuyện, một webcam tốt cộng ánh sáng đúng thường là đủ, chưa cần tới thiết bị này.
Thiết bị ghi hình làm việc gì
Máy ảnh và máy quay đưa hình ra ngoài qua cổng HDMI. Máy tính thì hầu như không có cổng HDMI nào để nhận hình vào. Đây là chỗ nhiều người vấp đầu tiên: cổng HDMI trên máy tính xách tay là cổng ra, dùng để nối sang màn hình hay máy chiếu; cắm máy ảnh vào đó không có gì xảy ra.
Thiết bị ghi hình là chiếc cầu giữa hai bên. Một đầu nhận cáp HDMI từ máy ảnh, đầu kia cắm vào cổng USB của máy tính. Bên trong, nó đổi tín hiệu hình thành dạng mà máy tính hiểu là một camera. Kết quả: trong OBS (phần mềm dựng hình và phát luồng miễn phí), trong phần mềm họp, trong phòng phát trên trình duyệt, chiếc máy ảnh của bạn hiện ra trong danh sách chọn camera, nằm cạnh webcam có sẵn.
Vì máy tính coi nó như một webcam, bạn không phải học thêm phần mềm nào. Mọi thứ bạn đã biết làm với webcam, từ đặt khung, cắt viền tới ghép hình trong hình, làm y như cũ. Khác biệt duy nhất là hình bây giờ đến từ cảm biến lớn và ống kính rời: nền mờ, màu da đẹp, thiếu sáng vẫn sạch.
Tên gọi "ghi hình" dễ gây hiểu lầm. Thiết bị không tự lưu gì cả, nó chỉ đưa hình vào máy tính; việc ghi hay phát là của phần mềm.
Cam Link 4K là gì, theo công bố của hãng
Cam Link 4K của Elgato là một trong những mẫu thiết bị ghi hình được nhắc tới nhiều nhất trong giới livestream, nên thường được dùng làm ví dụ cho cả loại. Hình dáng là một chiếc que to hơn USB lưu trữ một chút, một đầu là cổng HDMI vào, đầu kia cắm USB.
Theo công bố của hãng, thiết bị nhận tín hiệu tới độ phân giải 4K ở 30 khung hình mỗi giây hoặc 1080p ở 60 khung hình mỗi giây, cần cổng USB 3.0, và được máy tính nhận như một camera mà không phải cài trình điều khiển riêng. Sản phẩm có thể có nhiều đời và bản cập nhật, nên trước khi mua hãy xem thông số chính hãng của đúng phiên bản đang bán, cùng danh sách máy ảnh tương thích mà hãng công bố. Giá thay đổi theo thời điểm và nơi bán nên không nêu ở đây.
Hai điều nên hiểu đúng về con số 4K. Thứ nhất, đó là khả năng nhận tín hiệu vào, không có nghĩa buổi live của bạn sẽ là 4K: phần lớn buổi phát trên các nền tảng chạy ở 720p hoặc 1080p, và bitrate cho 4K vượt xa đường tải lên của mạng gia đình thông thường. Thứ hai, nhận 4K rồi thu nhỏ xuống 1080p trong phần mềm cho hình sắc hơn một chút và cho phép cắt cận mà không vỡ, nhưng máy tính phải khoẻ hơn. Với đa số, đặt máy ảnh xuất 1080p ngay từ đầu là nhẹ máy và đủ đẹp.
Mẫu dạng que như thế này chỉ có một cổng vào và không có cổng HDMI xuất tiếp sang màn hình khác. Điều đó không thành vấn đề với máy ảnh, nhưng là thiếu sót nếu bạn định ghi hình máy chơi game và cần vừa chơi trên màn hình lớn vừa phát.
Ba điều kiện đi kèm, thiếu một là không dùng được
Thiết bị ghi hình chỉ là một mắt xích. Trước khi mua nó, kiểm ba thứ ở hai đầu:
Máy ảnh phải xuất hình sạch qua HDMI. Hình sạch là hình chỉ có cảnh, không kèm thông số, khung lấy nét, biểu tượng pin. Nhiều máy có mục tắt hiển thị thông tin trên đường HDMI trong trình đơn; một số máy đời cũ hoặc dòng phổ thông không tắt được, và khi đó người xem sẽ thấy nguyên bảng thông số đè lên mặt bạn. Tra tên máy kèm cụm "xuất hình sạch" và xem thông số chính hãng trước khi mua bất cứ thứ gì.
Cổng USB tốc độ cao. Hình chưa nén là lượng dữ liệu lớn. Cắm vào cổng USB đời cũ, tốc độ thấp, thiết bị có thể không được nhận, hình đen hoặc giật. Cổng tốc độ cao thường có lõi nhựa màu xanh hoặc ký hiệu riêng; trên máy chỉ có cổng USB-C thì cần đầu chuyển hỗ trợ đủ tốc độ. Cắm thẳng vào máy, không qua bộ chia nhiều cổng dùng chung với ổ cứng và bàn phím.
Nguồn cho máy ảnh chạy lâu. Pin máy ảnh thường chỉ trụ được một hai giờ quay liên tục. Buổi live dài cần bộ nguồn thay pin, một viên pin rỗng có dây nối ra ổ điện, hoặc cấp nguồn qua cổng USB nếu máy hỗ trợ vừa cắm vừa chạy. Đây là khoản hay bị quên khi tính tiền.
Ngoài ba điều kiện cứng còn vài điểm mềm của máy ảnh: máy có tự tắt sau một khoảng thời gian không bấm nút không (tắt chế độ tiết kiệm điện), có giới hạn thời lượng quay không, có lấy nét liên tục theo khuôn mặt không, và cổng HDMI là cỡ nào để mua đúng cáp. Đầu HDMI cỡ nhỏ trên máy ảnh rất dễ lỏng; một chiếc kẹp cáp rẻ tiền giữ được cả buổi phát.
Nối lần đầu: thứ tự và cách kiểm
Làm theo thứ tự này để khi có lỗi bạn biết nó nằm ở đoạn nào:
- Trên máy ảnh: chuyển sang chế độ quay video, tắt hiển thị thông tin trên đường HDMI, tắt tự động tắt nguồn, đặt độ phân giải xuất là 1080p. Chọn số khung hình mỗi giây trùng với số bạn sẽ đặt trong phần mềm phát.
- Cắm nguồn liên tục cho máy ảnh, gắn lên chân máy, nối cáp HDMI vào thiết bị ghi hình.
- Cắm thiết bị ghi hình vào cổng USB tốc độ cao của máy tính. Đợi máy tính báo nhận thiết bị mới.
- Kiểm nhanh bằng ứng dụng camera có sẵn của hệ điều hành: chọn thiết bị ghi hình trong danh sách camera. Thấy hình là phần cứng đã thông.
- Đóng ứng dụng vừa kiểm, mở OBS, thêm một nguồn loại thiết bị quay video và chọn thiết bị ghi hình. Mỗi lúc chỉ một phần mềm dùng được nó.
- Kiểm tiếng: thiết bị ghi hình mang cả tiếng từ micro của máy ảnh qua HDMI. Nếu bạn dùng micro riêng cắm vào máy tính, tắt tiếng của nguồn này để không bị hai lớp tiếng lệch nhau.
- Vỗ tay trước ống kính, ghi thử mười giây, xem lại hình và tiếng có khớp không. Lệch thì thêm độ trễ cho micro trong phần cài đặt âm thanh nâng cao.
Xong bảy bước, để nguyên hệ thống chạy ba mươi phút trước khi tin nó cho buổi thật. Máy ảnh nóng lên, tự tắt, hay tự chuyển về màn hình chờ đều là những lỗi chỉ lộ sau mười lăm hai mươi phút.
Lỗi hay gặp và nguyên nhân
Năm triệu chứng dưới đây chiếm phần lớn các câu hỏi về thiết bị ghi hình:
Chọn đúng thiết bị mà hình đen. Dò theo thứ tự: có phần mềm nào khác đang chiếm camera không (phần mềm họp, ứng dụng camera vừa mở lúc kiểm); cổng USB có phải loại tốc độ cao không; máy ảnh đã ở chế độ quay và đã xuất hình chưa; thử cáp HDMI khác. Nếu nguồn là đầu phát phim, hộp truyền hình hay một số máy chơi game, hình đen là do cơ chế chống sao chép nội dung trên đường HDMI, thiết bị ghi hình phổ thông không nhận tín hiệu có bảo vệ.
Hình có khung vuông lấy nét và các con số. Máy ảnh chưa tắt hiển thị thông tin trên đường HDMI, hoặc máy không hỗ trợ xuất hình sạch.
Hình giật hoặc đứng từng nhịp. Thường do cắm qua bộ chia USB, cáp nối dài USB kém, hoặc số khung hình của máy ảnh lệch với phần mềm. Cắm thẳng, đặt lại cho trùng.
Tiếng tới trước hình. Đường hình đi qua máy ảnh và thiết bị ghi hình chậm hơn micro cắm thẳng máy tính một chút. Thêm độ trễ cho micro tới khi tiếng vỗ tay khớp hình.
Sau hai ba mươi phút hình mất. Máy ảnh tự tắt vì tiết kiệm điện, vì giới hạn thời lượng quay, hoặc vì nóng. Tắt tiết kiệm điện, mở màn hình xoay ra ngoài cho thoáng, tránh đèn rọi vào thân máy.
Các lựa chọn cùng loại
Cam Link 4K chỉ là một đại diện. Thị trường có nhiều kiểu thiết bị cùng làm việc đưa hình HDMI vào máy tính; chọn theo việc, không theo tên:
| Kiểu thiết bị | Hợp với | Điều cần biết |
|---|---|---|
| Que USB một cổng vào, tốc độ cao | Một máy ảnh làm camera chính | Gọn, cắm là chạy; không có cổng HDMI xuất tiếp |
| Hộp USB có cổng HDMI xuất tiếp | Ghi hình máy chơi game, cần xem trên màn hình lớn không trễ | To hơn, có thể cần nguồn riêng; xem thông số chính hãng về độ phân giải xuất tiếp |
| Que USB giá thấp, tốc độ thường | Thử nghiệm, góc máy phụ, ngân sách hẹp | Thường nén hình trước khi đưa vào máy nên kém sắc hơn, hay giới hạn ở 1080p với 30 khung hình mỗi giây; chất lượng không đồng đều giữa các lô |
| Card gắn trong máy bàn, nhiều cổng vào | Studio cố định hai tới bốn máy quay | Ổn định, không chiếm cổng USB; chỉ dùng cho máy bàn có khe cắm trống |
| Bàn trộn hình có cổng USB | Nhiều máy quay, chuyển cảnh bằng nút bấm | Máy tính chỉ thấy một camera là hình đã trộn; đắt hơn nhưng thay được nhiều thiết bị ghi hình lẻ |
| Phần mềm webcam của hãng máy ảnh, nối cáp USB | Đã có máy ảnh, chưa muốn mua thêm gì | Không cần thiết bị ghi hình; tuỳ hãng và đời máy, độ phân giải và độ mượt thường thấp hơn đường HDMI |
Nếu bạn đã có máy ảnh, hãy thử dòng cuối cùng trước: nhiều hãng phát hành miễn phí phần mềm biến máy thành webcam qua cáp USB. Hình có thể chưa bằng đường HDMI nhưng đủ để biết bạn có thích làm việc với máy ảnh hay không, trước khi chi tiền. Khi nhu cầu lên tới nhiều máy quay, câu chuyện chuyển sang bàn trộn hình và cả một hệ thống, xem bài bộ đồ live chuyên nghiệp gồm những gì.
Khi nào webcam tốt là đủ
Thiết bị ghi hình không làm hình đẹp lên. Nó chỉ mở đường cho một chiếc máy ảnh, và máy ảnh chỉ thắng webcam rõ rệt ở ba điểm: nền mờ tách người khỏi phông, hình sạch khi thiếu sáng, và khả năng đổi ống kính. Nếu ba điểm đó không phải thứ buổi live của bạn đang thiếu, tiền bỏ ra sẽ không hiện lên hình.
Webcam tốt là đủ khi bạn ngồi bàn, mặt cách máy chừng một cánh tay, phòng có đèn chiếu trước mặt, và nội dung nằm ở lời nói hoặc ở màn hình chia sẻ: dạy học, hỏi đáp, bình luận game với khung mặt nhỏ ở góc. Trong một khung nhỏ bằng một phần sáu màn hình, không ai phân biệt được webcam với máy ảnh. Webcam còn thắng ở độ bền bỉ: không pin, không nóng, không tự tắt, cắm một sợi cáp là xong.
Máy ảnh qua thiết bị ghi hình đáng công khi khuôn mặt hoặc sản phẩm chiếm trọn khung và là lý do người ta xem: phỏng vấn, trang điểm, giới thiệu sản phẩm cao cấp, biểu diễn. Cũng đáng khi bạn đã có sẵn máy ảnh nằm trong tủ, lúc đó khoản phải thêm chỉ là thiết bị ghi hình, cáp và nguồn.
Còn nếu chưa có cả webcam lẫn máy ảnh, đừng quên chiếc điện thoại. So sánh đủ ba loại theo từng kiểu live có ở bài nên dùng webcam, điện thoại hay máy ảnh để livestream.
Câu hỏi thường gặp
Capture card dùng để làm gì khi livestream?
Capture card, tức thiết bị ghi hình, nhận tín hiệu HDMI từ máy ảnh, máy quay hoặc máy chơi game rồi đưa vào máy tính qua cổng USB. Máy tính nhận nó như một webcam, nên phần mềm phát luồng chọn được máy ảnh làm nguồn hình. Bản thân thiết bị không lưu video, việc ghi và phát do phần mềm đảm nhận.
Elgato Cam Link 4K có cần cài phần mềm riêng không?
Theo công bố của hãng, thiết bị được máy tính nhận như một camera thông thường và dùng được ngay trong các phần mềm phát luồng, phần mềm họp. Hãng có phần mềm đi kèm nhưng không bắt buộc. Yêu cầu chi tiết về hệ điều hành và cổng cắm có thể đổi theo phiên bản, nên xem thông số chính hãng.
Cắm máy ảnh vào cổng HDMI của máy tính xách tay có livestream được không?
Không. Cổng HDMI trên máy tính xách tay là cổng xuất hình ra màn hình ngoài, không nhận hình vào. Muốn đưa hình từ máy ảnh vào máy tính, bạn cần một thiết bị ghi hình đứng giữa, hoặc dùng phần mềm webcam của hãng máy ảnh qua cáp USB nếu máy được hỗ trợ.
Máy ảnh nào dùng được với capture card?
Máy cần có cổng HDMI ra và xuất được hình sạch, tức không kèm thông số và khung lấy nét. Nên chọn máy không giới hạn thời lượng quay, cấp nguồn liên tục được và lấy nét theo khuôn mặt tốt. Các hãng thiết bị ghi hình thường công bố danh sách máy tương thích, hãy tra tên máy của bạn ở đó.
Capture card rẻ tiền khác gì loại đắt?
Loại rất rẻ thường dùng cổng USB tốc độ thường nên phải nén hình trước khi đưa vào máy tính, hình kém sắc hơn và hay giới hạn số khung hình ở độ phân giải cao. Loại tốt hơn truyền hình chất lượng cao qua USB tốc độ cao và ổn định khi chạy nhiều giờ. Với góc máy phụ, loại rẻ vẫn dùng được.
Dùng capture card có làm hình livestream đẹp hơn webcam không?
Thiết bị ghi hình không tự làm đẹp hình, nó chỉ cho phép dùng máy ảnh thay webcam. Hình đẹp hơn là nhờ cảm biến lớn và ống kính của máy ảnh, và chỉ thấy rõ khi ánh sáng đã tốt. Trong phòng tối hoặc khi khung mặt chỉ chiếm một góc nhỏ màn hình, khác biệt gần như không đáng kể.
Điều kiện, giới hạn và chính sách của các nền tảng nêu trong bài được ghi theo thời điểm cập nhật và có thể thay đổi. Thấy chỗ cần đính chính? Báo cho ban biên tập.
