Bỏ qua menu
LivestreamVietNam.comTạp chí nghề livestream
Thiết bị livestream

Nên dùng webcam, điện thoại hay máy ảnh để livestream?

Điện thoại tiện nhưng hay nóng, webcam bền nhưng hình vừa phải, máy ảnh đẹp nhất nhưng kéo theo cả một dây chuyền. Cách chọn theo việc ngồi bàn, đứng bán hàng hay di chuyển.

Ban biên tập Livestream Việt NamĐăng 13 phút đọc

Chọn webcam hay máy ảnh để livestream, hay cứ dùng điện thoại, tuỳ vào kiểu live: ngồi bàn nhiều giờ thì webcam, đứng bán hàng và di chuyển thì điện thoại, cần hình đẹp nhất ở một vị trí cố định thì máy ảnh.

Điện thoại tiện và hình tốt nhưng hay nóng; webcam hình vừa phải nhưng chạy bền; máy ảnh đẹp nhất nhưng cần thiết bị ghi hình và nguồn điện liên tục. Dù chọn loại nào, ánh sáng quyết định chất lượng hình nhiều hơn cảm biến.

So nhanh ba loại theo sáu tiêu chí

Bảng này so theo loại thiết bị ở mức phổ thông, không phải theo một mẫu máy cụ thể:

Tiêu chíĐiện thoạiWebcamMáy ảnh
Chất lượng hình khi đủ sángTốt, nhất là camera sauVừa tới kháĐẹp nhất, nền mờ tự nhiên
Chất lượng hình khi thiếu sángKhá, có xử lý bằng phần mềmYếu, nổi hạt nhanhTốt nhờ cảm biến lớn
Độ tiệnCao nhất: bấm là phát, đủ tính năng bán hàng của nền tảngCao: cắm một sợi cáp vào máy tínhThấp: nhiều món đi kèm, nhiều thiết lập
Chạy nhiều giờ liềnHay nóng, hao pin, có thể tự hạ chất lượngBền nhất, không pin, hầu như không nóngĐược nếu có nguồn cắm điện và máy không giới hạn thời lượng
Cần thêm gìChân máy, sạcMáy tính và phần mềm phátMáy tính, thiết bị ghi hình, cáp, nguồn thay pin, chân máy
Di chuyển trong lúc phátRất tốtKhôngKhó, trừ khi có ê-kíp

Đọc theo hàng ngang sẽ thấy không có cột nào thắng mọi hàng. Câu hỏi đúng không phải "loại nào tốt nhất" mà là "hàng nào quan trọng nhất với buổi live của bạn". Người phát sáu giờ mỗi ngày nhìn hàng thứ tư trước; người bán ngoài chợ nhìn hàng cuối.

Điện thoại: tiện, hình tốt, hay nóng

Điện thoại gói cả dây chuyền phát trong một khối: camera, micro, bộ mã hoá, mạng và ứng dụng của nền tảng. Không có cáp nào để lỏng, không có phần mềm nào để cấu hình sai. Các tính năng bán hàng như giỏ hàng, ghim sản phẩm, hiệu ứng tương tác thường có mặt trên ứng dụng điện thoại trước và đầy đủ nhất. Với người bắt đầu, điều đó đáng giá hơn mọi thông số.

Về hình, camera sau của điện thoại vài năm gần đây vượt xa webcam phổ thông: lấy nét nhanh, màu đẹp nhờ xử lý bằng phần mềm, quay cận sản phẩm tốt. Camera trước kém hơn một bậc nhưng cho bạn thấy bình luận. Điện thoại cũng là loại duy nhất trong ba loại đi theo bạn ra khỏi phòng.

Điểm yếu là sức bền. Quay, nén và gửi hình liên tục làm máy nóng dần; sau khoảng một giờ, nhiều máy tự giảm độ sáng, giảm chất lượng phát hoặc ngừng sạc để tự bảo vệ. Điện thoại cũng khó ghép vào một buổi phát phức tạp: muốn thêm góc máy thứ hai, chia sẻ màn hình hay chèn bảng chữ thì ứng dụng của nền tảng thường không làm được. Bộ phụ kiện và cách giữ máy mát được trình bày ở bài bộ đồ gọn để live bằng điện thoại.

Webcam: ổn định nhiều giờ, hình vừa

Webcam sinh ra để cắm vào máy tính và bị quên đi. Nó lấy điện qua chính sợi cáp USB, không có pin để chai, không có chế độ ngủ, hầu như không toả nhiệt. Người dạy học trực tuyến hay bình luận game phát bốn năm giờ mỗi tối chọn webcam vì lý do đó chứ không vì hình: nó là mắt xích không bao giờ gây chuyện.

Giới hạn của webcam đến từ cảm biến và ống kính đều nhỏ. Đủ sáng thì hình sạch, rõ; thiếu sáng thì nổi hạt và màu bệt rất nhanh. Nền phía sau nét gần như ngang với mặt, nên phòng bừa là thấy hết. Vì vậy mua webcam luôn nên đi cùng một chiếc đèn.

Khi chọn, nhìn bốn tiêu chí thay cho tên mẫu. Độ phân giải thật 1080p là mức hợp lý; cao hơn hiếm khi hiện ra trên buổi phát vì nền tảng nén lại. Có lấy nét tự động, vì loại lấy nét cố định sẽ mờ khi bạn đưa sản phẩm lại gần. Góc nhìn vừa phải; góc quá rộng làm mặt nhỏ, lộ nhiều phòng và méo ở rìa. Có ren để gắn lên chân máy, không chỉ kẹp trên màn hình, để đặt được ống kính ngang mắt. Giá webcam trải rộng từ vài trăm nghìn tới vài triệu đồng tuỳ loại, con số tham khảo và thay đổi theo thời điểm.

Một điều không cần mua: phần mềm làm đẹp, đổi nền đi kèm webcam. Chúng ăn sức máy và hay làm hình trễ; phần mềm phát đã có đủ công cụ cắt khung, chỉnh màu.

Máy ảnh: đẹp nhất, nhưng là cả một dây chuyền

Máy ảnh không gương lật hoặc máy quay có cảm biến lớn và ống kính rời cho thứ hình mà hai loại kia không bắt chước trọn vẹn được: nền mờ dần tự nhiên tách người khỏi phông, da có khối, thiếu sáng vẫn sạch. Đổi ống kính là đổi được góc nhìn, từ rộng cả phòng tới cận một chiếc nhẫn.

Cái giá là máy ảnh không tự nói chuyện được với máy tính theo cách đơn giản. Đường phổ biến là lấy hình ra qua cổng HDMI, đi qua một thiết bị ghi hình (capture card) để máy tính nhận như webcam. Máy phải xuất được hình sạch, không kèm thông số; phải có nguồn cắm điện thay pin vì pin chỉ trụ một hai giờ; phải tắt chế độ tự tắt; và một số máy đời cũ giới hạn thời lượng mỗi lần quay. Mỗi điều kiện là một thứ phải kiểm trong thông số chính hãng trước khi mua. Chi tiết về mắt xích này ở bài capture card dùng làm gì, khi nào cần mua.

Máy ảnh cũng đòi người dùng hiểu nó. Lấy nét tự động theo khuôn mặt phải bật đúng chế độ, nếu không bạn nghiêng người là mặt nhoè. Khẩu độ mở quá lớn cho nền mờ đẹp nhưng vùng nét mỏng tới mức đưa sản phẩm lên trước ngực là sản phẩm mờ. Cân bằng trắng và phơi sáng nên khoá cố định để hình không đổi sắc giữa buổi.

Vì thế máy ảnh hợp với người đã ổn về tiếng, đèn, mạng và muốn nâng tiếp phần hình cho một vị trí cố định: phỏng vấn, trang điểm, giới thiệu sản phẩm cao cấp, biểu diễn nhạc.

Chọn theo kiểu live: ngồi bàn, bán hàng đứng, di chuyển

Gắn mỗi kiểu live với loại máy quay hợp nhất, kèm lý do:

Ngồi bàn nói chuyện, dạy học, chơi game. Webcam. Bạn ở yên một chỗ, phát lâu, và thường cần chia sẻ màn hình nên đằng nào cũng dùng máy tính. Khi khung mặt chỉ là một ô nhỏ ở góc màn hình, hình từ máy ảnh không hơn được gì. Nâng lên máy ảnh khi khuôn mặt chiếm trọn khung và là trung tâm của nội dung.

Đứng bán hàng trong cửa hàng, phòng live. Điện thoại, ưu tiên camera sau, kèm một máy phụ đọc bình luận. Bạn cần tính năng giỏ hàng của ứng dụng, cần cận cảnh sản phẩm nhanh, và cần dựng xong trong năm phút. Khi phiên live đã thành nguồn thu chính và kéo dài nhiều giờ, hãy tính tới máy tính với máy ảnh hoặc webcam để thoát cảnh máy nóng, tuỳ việc nền tảng có cho tài khoản của bạn phát từ phần mềm hay không.

Di chuyển: đi chợ, tham quan xưởng, sự kiện ngoài trời. Điện thoại, gần như không có lựa chọn khác cho người làm một mình. Thêm tay cầm chống rung nếu đi nhiều, micro không dây và sạc dự phòng.

Quay bàn sản phẩm từ trên xuống. Điện thoại hoặc webcam trên tay kẹp. Cả hai đều nhẹ, treo an toàn; máy ảnh nặng treo lơ lửng trên bàn là một rủi ro không đáng.

Toạ đàm, hội thảo, lễ có nhiều góc máy. Máy ảnh hoặc máy quay qua bàn trộn hình, có người vận hành. Đây là lúc hệ thống nhiều máy phát huy, và cũng là lúc không nên làm một mình.

Ánh sáng quyết định nhiều hơn cảm biến

Làm một phép thử bất cứ ai cũng làm được. Đặt webcam trước mặt, bật một chiếc đèn có tản sáng chếch bốn mươi lăm độ, hơi cao hơn mắt, và chụp lại một khung hình. Sau đó tắt đèn, chỉ để đèn trần của phòng, dùng chiếc điện thoại đắt tiền nhất bạn mượn được chụp cùng góc. Khung thứ nhất gần như luôn dễ nhìn hơn: mặt sáng đều, mắt có điểm sáng, không có hai hốc mắt tối và cái bóng dưới mũi do đèn trần đổ xuống.

Lý do nằm ở cách mọi camera hoạt động. Thiếu sáng, máy phải kéo dài thời gian thu sáng mỗi khung, làm cử động bị nhoè, và phải khuếch đại tín hiệu, làm nổi hạt. Cảm biến lớn chịu đựng việc này giỏi hơn nhưng không thoát khỏi nó. Thêm nữa, buổi live còn đi qua một lần nén trước khi tới người xem; hạt nhiễu là thứ bộ mã hoá ghét nhất vì nó thay đổi ở mọi khung, ăn hết dữ liệu lẽ ra dành cho chi tiết khuôn mặt.

Hướng sáng cũng quan trọng ngang lượng sáng. Cửa sổ sau lưng biến bạn thành một bóng đen dù camera thuộc loại nào; quay bàn lại để cửa sổ ở trước mặt là xong, không tốn đồng nào. Thứ tự hợp lý vì vậy là: sửa hướng sáng, thêm một đèn, rồi mới cân nhắc đổi máy quay. Nhiều người sau bước thứ hai nhận ra máy đang dùng đã đủ.

Ba hiểu lầm hay gặp khi chọn máy quay

Ba niềm tin sau khiến nhiều người mua sai:

Độ phân giải càng cao hình càng đẹp. Buổi live tới người xem ở 720p hoặc 1080p, qua một lần nén mạnh, và phần đông xem trên màn hình điện thoại. Webcam hay máy ảnh ghi 4K không làm buổi phát thành 4K. Thứ người xem cảm nhận được là ánh sáng, màu da, độ nét của lấy nét, không phải số điểm ảnh.

Nền mờ bằng phần mềm thay được máy ảnh. Làm mờ nền bằng phần mềm tiện, nhưng viền tóc, bàn tay và nhất là sản phẩm giơ lên hay bị xoá nhầm, chập chờn theo cử động. Với buổi bán hàng, món đồ bị nhoè đúng lúc giới thiệu là điều tệ nhất. Nếu không có máy ảnh, một phông nền gọn và đứng cách tường xa một chút cho kết quả đáng tin hơn.

Chỉ có ba lựa chọn. Còn một đường thứ tư: dùng chính điện thoại làm webcam cho máy tính. Một số hệ điều hành có sẵn chức năng này và có những ứng dụng làm cùng việc, tuỳ đời máy và phiên bản. Bạn được camera sau của điện thoại cộng sự linh hoạt của phần mềm phát trên máy tính; đổi lại điện thoại vẫn nóng nếu chạy lâu và bị chiếm dụng suốt buổi. Rất đáng thử trước khi mua webcam.

Phép thử mười phút trước khi quyết định mua

Đừng chọn bằng cách đọc thông số. Mượn hoặc dùng thứ đang có, rồi làm lần lượt:

  1. Dựng đúng chỗ sẽ live, bật đúng đèn sẽ dùng, vào đúng giờ sẽ phát.
  2. Phát thử mười phút ở chế độ riêng tư bằng thiết bị bạn đang có. Làm đúng những việc của buổi thật: nói, giơ sản phẩm, đi lại nếu có.
  3. Xem lại bản ghi trên điện thoại, vì đó là nơi người xem thật sẽ xem. Ghi ra giấy những chỗ chưa ưng: mặt tối, hình nhoè khi đưa sản phẩm lên, nền lộn xộn, máy nóng.
  4. Với mỗi dòng, hỏi: đèn, vị trí hay thiết lập có chữa được không? Mặt tối là chuyện của đèn. Nền lộn xộn là chuyện dọn phòng. Chỉ những dòng còn lại mới là chuyện của máy quay.
  5. Nếu dòng còn lại là "nóng, tự tắt sau một giờ", hướng đi là webcam hoặc máy ảnh với máy tính. Nếu là "muốn nền mờ, da đẹp hơn", hướng đi là máy ảnh. Nếu không còn dòng nào, bạn vừa tiết kiệm được một khoản.

Phép thử này cũng nên lặp lại sau khi mua máy mới, trước buổi thật đầu tiên. Thiết bị mới luôn kéo theo một lỗi mới: cáp lỏng, lấy nét sai chế độ, tiếng lệch hình. Phát hiện trong buổi thử thì chỉ mất mười phút.

Câu hỏi thường gặp

Livestream nên dùng webcam hay điện thoại?

Ngồi bàn, phát lâu, cần chia sẻ màn hình thì dùng webcam với máy tính vì chạy bền và không nóng. Đứng bán hàng, cần tính năng giỏ hàng của ứng dụng hoặc phải di chuyển thì dùng điện thoại. Về hình, camera sau của điện thoại thường đẹp hơn webcam phổ thông, nhưng điện thoại kém bền khi phát nhiều giờ liền.

Dùng máy ảnh livestream cần thêm những gì?

Cần máy tính, một thiết bị ghi hình để đưa tín hiệu HDMI vào máy tính, cáp HDMI đúng cỡ, nguồn cắm điện thay pin và chân máy. Máy ảnh phải xuất được hình sạch, không kèm thông số, và không tự tắt giữa chừng. Nên xem thông số chính hãng của máy về những điểm này trước khi mua thêm phụ kiện.

Webcam bao nhiêu điểm ảnh thì đủ livestream?

Webcam 1080p thật, có lấy nét tự động, là đủ cho hầu hết buổi phát. Độ phân giải cao hơn ít khi thấy được vì nền tảng nén hình lại và phần lớn người xem dùng điện thoại. Tiền chênh lệch nên dành cho một chiếc đèn, thứ cải thiện hình của webcam rõ hơn nhiều so với thêm điểm ảnh.

Dùng điện thoại làm webcam cho máy tính để livestream được không?

Được trong nhiều trường hợp. Một số hệ điều hành có sẵn chức năng dùng điện thoại làm camera cho máy tính, và có ứng dụng làm việc tương tự, tuỳ đời máy và phiên bản. Hình thường đẹp hơn webcam phổ thông. Nhược điểm là điện thoại vẫn nóng khi chạy lâu và bạn không dùng được nó vào việc khác trong buổi phát.

Vì sao webcam của mình lên hình bị nhiễu hạt?

Gần như luôn do thiếu sáng. Cảm biến nhỏ của webcam phải khuếch đại tín hiệu khi phòng tối, làm nổi hạt và bệt màu. Đặt một chiếc đèn có tản sáng chếch trước mặt, hoặc ngồi quay mặt ra cửa sổ, hình sẽ sạch lên thấy rõ mà không cần đổi webcam.

Máy ảnh có livestream nhiều giờ liên tục được không?

Được nếu đủ ba điều kiện: có nguồn cắm điện thay cho pin, máy không giới hạn thời lượng mỗi lần quay, và máy không quá nóng khi chạy lâu. Tắt chế độ tự tắt nguồn, mở màn hình xoay ra cho thoáng. Mỗi dòng máy khác nhau nên hãy xem thông số chính hãng và chạy thử đủ thời lượng trước buổi thật.

camera cho người mới livechọn camera livestreamđiện thoại làm webcamđiện thoại livestreamlivestream nhiều giờmáy ảnh livestreamso sánh webcam máy ảnhthiết bị ghi hìnhwebcam hay máy ảnh livestreamwebcam livestream

Điều kiện, giới hạn và chính sách của các nền tảng nêu trong bài được ghi theo thời điểm cập nhật và có thể thay đổi. Thấy chỗ cần đính chính? Báo cho ban biên tập.

Đọc tiếp

Cùng chuyên mục

Từ đội làm tạp chí này

VietnamStream: phát trực tiếp một lần, lên mọi nền tảng

Phòng phát ngay trên trình duyệt, mời khách bằng một đường link, phát cùng lúc lên Facebook, YouTube, TikTok. Tải video lên để hẹn giờ hoặc phát lặp 24/7. Có gói miễn phí.