Dùng AI soạn kịch bản livestream: ra đề thế nào để không nhạt?
AI soạn dàn ý rất nhanh nhưng chỉ hay khi bạn đưa vào chất liệu thật. Bài có mẫu lời yêu cầu chép dùng được và ba thứ phải kiểm trước khi lên sóng.
Muốn AI viết kịch bản livestream không nhạt, bạn phải đưa cho nó chất liệu thật: sản phẩm cụ thể, khách mục tiêu, những phản đối khách hay nêu, ưu đãi thật và vài câu đúng giọng của bạn. Thiếu những thứ đó, máy chỉ trả về một bài chung chung dùng cho shop nào cũng được.
Nhận bản nháp rồi thì kiểm ba thứ: thông tin sản phẩm có sai không, lời hứa có quá đà không, câu chữ có giống người nói không. Sau cùng, dùng nó làm dàn ý và nói bằng lời mình.
Vì sao bản nháp máy viết hay nhạt
Gõ "viết kịch bản livestream bán son" và bạn nhận về một bài đủ mở đầu, giới thiệu, ưu đãi, kêu gọi, lời chào. Đọc lên nghe rất tròn, và không bán được thỏi son nào. Lý do không nằm ở chỗ máy kém, mà ở chỗ nó không biết gì về thỏi son của bạn.
Mô hình ngôn ngữ trả lời bằng thứ có khả năng xuất hiện cao nhất sau câu hỏi. Với một câu hỏi không có chi tiết, thứ có khả năng cao nhất là mẫu số chung của mọi kịch bản bán son từng được viết: "chất son mềm mịn", "lên màu chuẩn", "giá cực kỳ ưu đãi". Những cụm đó người xem đã nghe ở một trăm phiên khác.
Thứ làm một phiên live khác phiên bên cạnh là chi tiết chỉ bạn có: thỏi này màu đỏ gạch hợp da ngăm, khách hay sợ khô môi, hôm qua có chị mua ba thỏi tặng đồng nghiệp, mã giảm chỉ còn bốn mươi lượt. Máy không bịa ra được những thứ đó, và không nên để nó bịa. Việc của bạn khi ra đề là đổ chất liệu thật vào; việc của máy là xếp chất liệu đó thành trình tự.
Năm thứ phải đưa vào lời yêu cầu
Năm thứ này là phần bạn làm, và là phần quyết định bản nháp nhạt hay có vị:
Sản phẩm, bằng chi tiết sờ được. Không phải "áo thun cao cấp" mà là "áo thun cổ tròn, vải dày vừa, không xù sau khi giặt máy, năm màu, cỡ từ S tới XL, người năm mươi lăm ký mặc M vừa". Dán luôn phần mô tả trên trang sản phẩm để máy không lệch thông tin.
Khách mục tiêu, bằng một người cụ thể. "Nữ văn phòng hai lăm tới ba lăm tuổi, mặc đi làm ngày thứ sáu, ngại áo mỏng lộ nội y." Một người cụ thể giúp máy chọn ví dụ và lời lẽ trúng hơn mọi mô tả kiểu "mọi lứa tuổi".
Phản đối hay gặp, bằng nguyên văn lời khách. Lục bình luận phiên cũ, tin nhắn hỏi hàng. "Vải có nóng không", "giặt có ra màu không", "sao bên kia rẻ hơn". Đây là nguyên liệu quý nhất: kịch bản hay là kịch bản trả lời đúng điều người xem đang lấn cấn.
Ưu đãi thật, có điều kiện rõ. Giảm bao nhiêu, cho ai, tới mấy giờ, còn bao nhiêu lượt. Không đưa thì máy tự nghĩ ra ưu đãi, và bạn có thể đọc lên sóng một lời hứa mình không có.
Giọng của bạn, bằng mẫu thật. Dán năm bảy câu bạn hay nói khi live, chép từ bản ghi: cách xưng hô, câu cửa miệng, mức độ đùa. Kèm cả điều bạn không bao giờ nói. Máy bắt chước mẫu tốt hơn nhiều so với làm theo tính từ kiểu "thân thiện, gần gũi".
Mẫu lời yêu cầu chép dùng được
Mẫu dưới đây viết cho một phiên bán một nhóm sản phẩm. Thay phần trong ngoặc vuông bằng thông tin của bạn. Đừng rút gọn các dòng "không được": chúng chặn những lỗi hay gặp nhất.
Bạn giúp soạn dàn ý cho một phiên livestream bán hàng dài [60] phút. Chỉ dùng thông tin được cung cấp dưới đây. Thiếu thông tin gì thì hỏi lại, không tự thêm.
Sản phẩm: [dán mô tả từng sản phẩm: chất liệu, kích cỡ, màu, giá, điểm khác biệt nhìn thấy được]. Khách mục tiêu: [một người cụ thể: tuổi, công việc, dùng sản phẩm khi nào, lo điều gì]. Khách hay hỏi và hay chê: [chép nguyên văn năm tới mười câu]. Ưu đãi thật trong phiên: [mức giảm, điều kiện, giờ kết thúc, số lượt]. Chính sách đổi trả: [dán nguyên văn].
Giọng nói của người dẫn, bắt chước theo các câu mẫu sau: [dán năm tới bảy câu thật]. Xưng hô: [mình, gọi khách là cả nhà].
Yêu cầu đầu ra: dàn ý dạng gạch đầu dòng, chia theo mốc phút. Mỗi sản phẩm gồm: một câu mở gây tò mò, ba ý chính để nói khi cầm sản phẩm, một phản đối kèm cách đáp, câu nhắc ưu đãi. Mỗi gạch đầu dòng không quá mười lăm chữ. Viết như lời nói, câu ngắn.
Không được: thêm công dụng không có trong mô tả; hứa kết quả; so sánh với thương hiệu khác; dùng các cụm "cực kỳ", "siêu phẩm", "duy nhất hôm nay" nếu không có trong ưu đãi thật; viết thành đoạn văn dài.
Hai dòng làm nên khác biệt lớn nhất là "thiếu thì hỏi lại, không tự thêm" và "mỗi gạch đầu dòng không quá mười lăm chữ". Dòng đầu chặn bịa. Dòng sau buộc máy đưa ý thay vì đưa văn, để bạn nói bằng lời mình.
Hỏi tiếp vòng hai: nơi bản nháp bắt đầu có vị
Bản đầu tiên hiếm khi dùng được ngay. Giá trị thật đến từ vài câu hỏi tiếp, mỗi câu sửa một điểm:
- "Viết lại câu mở của sản phẩm thứ hai theo ba cách khác nhau, mỗi cách dưới mười hai chữ." Chọn một, hoặc lấy ý để tự viết câu thứ tư.
- "Với phản đối 'sao bên kia rẻ hơn', đưa ba cách đáp không chê bên khác." Bạn sẽ có sẵn đạn cho câu khó nhất.
- "Chỗ nào trong dàn ý này người xem dễ chán nhất? Đề xuất một hoạt động tương tác chèn vào đó." Máy khá giỏi nhìn nhịp tổng thể.
- "Rút dàn ý còn một trang, chỉ giữ từ khoá." Đây là bản bạn dán cạnh máy quay.
- "Liệt kê mọi con số và mọi lời khẳng định về sản phẩm trong dàn ý, ghi nguồn lấy từ dòng nào trong thông tin đã cung cấp." Dòng nào máy không chỉ ra được nguồn là dòng nó tự thêm.
Câu hỏi cuối cùng trong danh sách là phép kiểm rẻ nhất bạn có. Nó không bắt được mọi lỗi, nhưng bắt được phần lớn các công dụng và con số tự mọc ra.
Ba thứ phải kiểm trước khi mang lên sóng
Không có bản nháp nào của máy được lên sóng khi chưa qua ba lượt soát này. Bảng ghi ví dụ điển hình và hướng sửa:
| Kiểm gì | Máy hay viết | Vì sao nguy hiểm | Sửa thành |
|---|---|---|---|
| Thông tin sản phẩm sai | "Vải cotton tự nhiên hoàn toàn" trong khi áo pha sợi tổng hợp | Sai với trang sản phẩm, khách nhận hàng khiếu nại | Đối chiếu từng thông số với trang sản phẩm; không khớp thì xoá |
| Lời hứa quá đà | "Dùng một tuần là hết mụn", "mặc vào là thon gọn ngay" | Người bán chịu trách nhiệm về lời quảng cáo; nền tảng có thể xử lý | Mô tả điều nhìn thấy, sờ thấy được; bỏ lời hứa kết quả |
| Câu chữ không giống người nói | "Sản phẩm sở hữu thiết kế tinh tế, mang lại trải nghiệm tuyệt vời" | Người xem nghe ra giọng đọc bài, bỏ đi | Đọc to lên; câu nào không nói nổi một hơi thì viết lại bằng lời mình |
Lượt soát thứ ba có một mẹo đơn giản: bật ghi âm điện thoại, đọc to dàn ý như đang live, rồi nghe lại. Chỗ nào bạn vấp, chỗ nào nghe như đọc tờ rơi, gạch đi. Văn của máy đẹp trên giấy và cứng trên miệng.
Từ dàn ý sang lời nói của bạn
Dàn ý tốt chưa phải buổi live tốt. Quãng đường còn lại đi như sau:
- In hoặc chép dàn ý một trang, chỉ gồm từ khoá và con số. Không mang bản đầy đủ câu chữ lên sóng, vì có chữ trước mắt là bạn sẽ đọc.
- Cầm từng sản phẩm, nhìn từ khoá, nói thử thành lời hai lần. Lần hai luôn khác lần một, và thường hay hơn bản máy viết.
- Ghi thêm vào dàn ý một chi tiết thật chỉ bạn biết cho mỗi sản phẩm: một khách cũ, một lần dùng thử, một lỗi bạn từng gặp và cách tránh.
- Đánh dấu ba mốc phút phải nhắc ưu đãi, để không trôi theo câu chuyện mà quên.
- Sau phiên, mở bản ghi, đánh dấu câu nào ra đơn, câu nào người xem rời đi. Đưa nhận xét đó vào lời yêu cầu của phiên sau.
Bước cuối biến việc soạn bằng máy thành một vòng lặp tốt dần: mỗi phiên, phần "giọng của bạn" và phần "phản đối hay gặp" trong lời yêu cầu dày thêm một chút. Nếu bạn chưa có khung thời gian cho một phiên, xem kịch bản livestream bán hàng khung 60 phút rồi mới nhờ máy điền vào khung.
Những điều không nên làm khi nhờ máy soạn
Không dán thông tin cá nhân của khách. Tên, số liên lạc, địa chỉ trong tin nhắn hỏi hàng phải được xoá trước khi dán làm ví dụ. Bạn chỉ cần câu hỏi, không cần người hỏi.
Không dán nguyên kịch bản của kênh khác rồi bảo máy viết lại. Ngoài chuyện đạo đức nghề, kết quả là một bản sao nhạt hơn bản gốc, bằng giọng không phải của bạn.
Không đọc nguyên văn bản máy viết. Người xem live rất thính với giọng đọc bài. Chỉ một phút đọc đều đều là số người xem tụt.
Không để máy quyết ưu đãi. Máy có thể gợi ý cách trình bày ưu đãi, nhưng mức giảm, số lượt, thời hạn là quyết định kinh doanh của bạn và phải khớp với thứ đã cài trên sàn.
Không dùng máy thay cho việc hiểu sản phẩm. Người dẫn chưa từng dùng món hàng thì kịch bản hay mấy cũng lộ ở câu hỏi đầu tiên của khách. Việc máy giúp được và chưa giúp được ở các khâu khác của phiên có trong bài livestream bán hàng bằng AI.
Câu hỏi thường gặp
AI viết kịch bản livestream có dùng ngay được không?
Hiếm khi. Bản nháp đầu thường đúng cấu trúc nhưng chung chung và có thể chứa thông tin tự thêm. Cần kiểm thông tin sản phẩm, bỏ lời hứa quá đà, rồi chuyển thành dàn ý từ khoá để bạn nói bằng lời mình thay vì đọc nguyên văn.
Cần đưa những gì để AI soạn kịch bản sát với shop?
Năm thứ: mô tả sản phẩm bằng chi tiết cụ thể, một hình dung rõ về khách mục tiêu, các câu khách hay hỏi và hay chê chép nguyên văn, ưu đãi thật kèm điều kiện, và vài câu mẫu đúng giọng bạn hay nói. Càng nhiều chất liệu thật, bản nháp càng ít nhạt.
Làm sao biết AI có bịa thông tin sản phẩm không?
Yêu cầu máy liệt kê mọi con số và lời khẳng định trong bản nháp kèm nguồn lấy từ phần thông tin bạn đã cung cấp. Dòng nào không chỉ ra được nguồn là dòng tự thêm. Sau đó vẫn đối chiếu lại bằng mắt với trang sản phẩm.
Nên để AI viết nguyên văn lời thoại hay chỉ dàn ý?
Chỉ dàn ý. Lời thoại nguyên văn khiến bạn đọc thay vì nói, và người xem nhận ra ngay. Dàn ý gồm từ khoá, con số, thứ tự sản phẩm và các mốc nhắc ưu đãi là đủ để bạn nói tự nhiên mà không quên ý.
Dùng AI soạn kịch bản có vi phạm quy định gì không?
Việc dùng máy để soạn nháp cho mình nói thì không phải là nội dung do máy tạo xuất hiện trước người xem. Điều bạn chịu trách nhiệm là lời mình nói trên sóng: thông tin đúng, không hứa quá đà, bất kể bản nháp do ai viết.
Mất bao lâu để soạn một kịch bản bằng AI cho phiên 60 phút?
Lần đầu thường mất khoảng một giờ vì phải gom chất liệu: mô tả sản phẩm, câu hỏi của khách, câu mẫu của bạn. Những lần sau nhanh hơn nhiều do chỉ thay sản phẩm và ưu đãi. Thời gian nên dành nhiều nhất là cho khâu soát và nói thử.
Điều kiện, giới hạn và chính sách của các nền tảng nêu trong bài được ghi theo thời điểm cập nhật và có thể thay đổi. Thấy chỗ cần đính chính? Báo cho ban biên tập.
