Livestream game kiếm tiền: các nguồn thu và con đường thực tế
Người phát game có năm nguồn thu chính, nhưng nguồn nào cũng đi sau một thứ: số người xem cùng lúc ổn định. Đây là thứ tự các nguồn mở ra và việc nên làm trong năm đầu.
Livestream game kiếm tiền được từ năm nguồn: ủng hộ trực tiếp của người xem, quảng cáo do nền tảng chia, hội viên trả phí hằng tháng, tài trợ của nhãn hàng, và hợp đồng với nền tảng hoặc công ty quản lý.
Cả năm nguồn đều mở ra theo một điều kiện chung là số người xem cùng lúc ổn định, nên với phần lớn người phát, năm đầu là năm xây cộng đồng chứ chưa phải năm sống bằng nghề.
Năm nguồn thu của người phát game và điều kiện của từng nguồn
Mỗi nguồn có một ngưỡng vào riêng. Xếp theo thứ tự thường mở ra trước tới sau:
| Nguồn thu | Tiền đến từ đâu | Cần gì mới có |
|---|---|---|
| Ủng hộ của người xem | Quà tặng ảo, sao, tin nhắn trả phí, chuyển khoản qua mã QR hiện trên hình | Vài người xem quen mặt là đã có thể phát sinh. Công cụ ủng hộ của nền tảng thường có điều kiện bật, kiểm trong ứng dụng. |
| Hội viên, đăng ký kênh trả phí | Người xem trả đều hằng tháng để có biểu tượng riêng, huy hiệu, buổi phát riêng | Kênh phải vào được chương trình đối tác của nền tảng. Điều kiện tuỳ nền tảng và thời điểm. |
| Quảng cáo do nền tảng chia | Quảng cáo chạy trước và giữa buổi phát, trên video phát lại và video cắt | Vào chương trình đối tác. Thu theo lượng xem nên kênh nhỏ gần như chưa thấy gì. |
| Tài trợ của nhãn hàng | Nhà phát hành game, hãng thiết bị, quán net, đồ uống trả tiền để bạn chơi thử hoặc đặt sản phẩm lên sóng | Số người xem cùng lúc đều, khán giả đúng nhóm nhãn hàng cần, hồ sơ kênh rõ ràng. |
| Hợp đồng với nền tảng hoặc công ty quản lý | Lương cứng hoặc thưởng theo số giờ phát, số người xem; đổi lại là cam kết lịch và thường kèm độc quyền | Thường được mời khi kênh đã có số ổn định vài tháng. |
Hai nguồn đầu đến từ chính người xem nên gắn với mức độ thân của cộng đồng hơn là với độ lớn của kênh. Ba nguồn sau đến từ bên thứ ba, và bên thứ ba chỉ nhìn vào số liệu. Hiểu sự khác nhau này giúp bạn không chạy theo lượt xem ảo trong khi thứ nuôi kênh những tháng đầu là mười người tối nào cũng có mặt.
Tỉ lệ nền tảng giữ lại ở từng khâu thay đổi theo nơi phát, theo khu vực và theo thời điểm. Không có một con số nào đúng cho mọi người, hãy xem bảng hiện hành ngay trong ứng dụng của nền tảng bạn dùng.
Số người xem cùng lúc ổn định: con số mọi bên đều nhìn vào
Tổng lượt xem là con số dễ đẹp nhất và ít ý nghĩa nhất với người phát game. Một buổi được đẩy lên trang đầu có thể có rất nhiều lượt ghé qua vài giây, nhưng nhãn hàng, nền tảng và công ty quản lý đều hỏi một câu khác: trung bình một buổi có bao nhiêu người đang xem cùng một lúc, và con số đó có giữ được qua nhiều tuần không.
Lý do đơn giản. Người xem cùng lúc là người ở lại, nghe bạn nói, thấy sản phẩm đặt trên bàn, bấm vào đường dẫn ghim. Người ở lại mới gửi ủng hộ, mới mua gói hội viên. Vì vậy một kênh có ba mươi người xem đều mỗi tối trong sáu tháng thường dễ nói chuyện với nhãn hàng hơn một kênh có một buổi rất đông rồi quay về gần như không ai.
Cách đọc số cho đúng: mở phần thống kê của nền tảng, xem số người xem cùng lúc trung bình theo từng buổi chứ không xem đỉnh. Ghi lại mỗi tuần vào một bảng tính có bốn cột: ngày, tựa game, số giờ phát, trung bình người xem cùng lúc. Sau hai tháng bạn sẽ thấy tựa game nào giữ người, khung giờ nào hợp, và đó là dữ liệu thật đầu tiên của kênh.
Ba thứ quyết định, và cả ba đều không mua được
Thiết bị, hình nền, khung viền đều có thể mua trong một buổi chiều. Ba thứ dưới đây thì chỉ có thời gian trả được:
Lịch phát đều. Người xem game coi buổi phát như một chương trình có giờ. Ba buổi mỗi tuần vào đúng một khung giờ giữ người tốt hơn bảy buổi lúc có lúc không. Đặt lịch bạn giữ được trong sáu tháng, kể cả lúc ốm nhẹ, lúc bận việc chính. Khi phải nghỉ, báo trước một ngày ở nơi cộng đồng hay tụ lại.
Cá tính. Chơi giỏi là một lợi thế nhưng không phải điều kiện. Người ta ở lại vì cách bạn phản ứng khi thua, cách bạn giải thích một nước đi, câu đùa lặp lại thành ám hiệu riêng của kênh. Cá tính không phải diễn một vai ồn ào. Người trầm, phân tích kỹ cũng có khán giả riêng, miễn là nhất quán từ buổi này sang buổi khác.
Chọn tựa game có chỗ cho kênh nhỏ. Tựa đang đông người phát nhất thì danh sách kênh dài tới mức kênh mới nằm ở cuối, gần như không ai kéo xuống tới. Tựa quá vắng thì không có ai tìm. Vùng dễ thở là những tựa có khán giả thật nhưng ít người phát bằng tiếng Việt, hoặc một góc hẹp trong tựa lớn: chỉ chơi một vị trí, chỉ leo hạng bằng một nhân vật, chỉ thử các lối chơi lạ.
Phần kỹ năng nói trên sóng có bài riêng, và nó là thứ nên tập ngay từ tuần đầu vì một buổi phát im lặng thì lịch đều tới đâu cũng không giữ được ai.
Năm đầu nên coi là năm xây cộng đồng
Phần lớn người phát game cần thời gian dài mới có thu nhập đáng kể, vì mọi nguồn thu đều đứng sau một cộng đồng đã hình thành. Coi năm đầu là năm xây cộng đồng giúp bạn đặt đúng mục tiêu cho từng giai đoạn, thay vì tháng nào cũng mở phần doanh thu ra rồi nản.
Ba tháng đầu: tìm khung giờ và tựa game
Mục tiêu duy nhất là phát đủ lịch và nói được liên tục. Thử hai ba tựa, hai khung giờ, ghi số lại. Chưa cần khung viền đẹp, chưa cần máy quay mặt đắt tiền. Thứ cần sửa trước tiên luôn là tiếng: micro rõ, không vọng, tiếng game không đè tiếng người.
Tháng thứ tư tới thứ tám: gom người về một chỗ
Khi đã có vài chục người quay lại, mở một nơi để họ gặp nhau ngoài giờ phát: nhóm trò chuyện, kênh cộng đồng. Đặt tên cho những thứ lặp lại trong buổi phát, nhớ tên người hay bình luận, hỏi lại chuyện họ kể buổi trước. Cắt đoạn hay của mỗi buổi thành video ngắn đăng lên nơi có khả năng gợi ý cho người lạ, vì buổi phát trực tiếp của kênh nhỏ rất khó tự được tìm thấy.
Tháng thứ chín trở đi: mở dần nguồn thu
Lúc này mới là lúc bật đủ các công cụ ủng hộ, làm gói hội viên có quyền lợi rõ, soạn một trang hồ sơ kênh gửi nhãn hàng. Mở sớm hơn không sai, nhưng dồn sức vào đó khi buổi phát còn mười người xem là đặt sai thứ tự.
Việc chưa cần làm và tiền chưa cần tiêu
Người mới hay tiêu tiền vào những thứ cho cảm giác đã vào nghề. Dưới đây là những khoản có thể để sau mà kênh không chậm đi:
- Máy thứ hai chỉ để phát. Một máy có card đồ hoạ đời gần đây mã hoá đủ tốt. Cách chia tải nằm trong bài livestream game trên máy tính cần những gì.
- Bộ khung viền, hiệu ứng thông báo đặt làm riêng. Người xem không ở lại vì khung viền. Một bố cục sạch gồm hình game, một ô mặt nhỏ, tên kênh là đủ cho nửa năm đầu.
- Mua người theo dõi, mua mắt xem. Vi phạm quy định nền tảng, làm hỏng chính số liệu bạn cần để đọc kênh, và nhãn hàng có kinh nghiệm nhìn tỉ lệ bình luận trên người xem là thấy ngay.
- Nghỉ việc chính. Thu nhập từ phát game lên xuống mạnh theo tháng. Giữ một nguồn thu khác cho tới khi kênh có ít nhất vài tháng liền thu đều.
- Phát thật nhiều giờ để bù ít người xem. Mười giờ mỗi ngày với giọng đã mệt làm buổi phát nhạt đi. Ba giờ tỉnh táo, nói nhiều, đúng giờ có giá trị hơn.
Thứ nên tiêu sớm, nếu phải tiêu, là micro và đường mạng. Hình hơi mờ người xem bỏ qua được, tiếng rè hoặc hình giật thì họ rời đi trong một phút.
Tài trợ và hợp đồng: đọc kỹ ba điều khoản trước khi ký
Lời mời hợp đồng đầu tiên thường đến sớm hơn bạn nghĩ, và thường từ một công ty quản lý chứ chưa phải từ nền tảng. Họ đưa ra một khoản cố định hoặc thưởng theo giờ phát, đổi lại bạn cam kết số giờ, số ngày mỗi tháng. Nghe hấp dẫn khi kênh chưa có thu nhập, nhưng có ba chỗ phải đọc chậm.
Độc quyền. Hợp đồng có thể buộc bạn chỉ phát trên một nền tảng. Nếu khán giả của tựa game bạn chơi nằm ở nơi khác, khoản cố định đó được trả bằng chính sự lớn lên của kênh. Quyền với kênh và tài khoản. Ai giữ quyền quản trị kênh, ai giữ tên kênh khi hết hợp đồng. Đừng giao mật khẩu tài khoản chính cho bất kỳ ai. Thời hạn và điều kiện chấm dứt. Hợp đồng nhiều năm với mức phạt nặng khi rời đi là dấu hiệu cần hỏi luật sư trước khi đặt bút.
Với tài trợ lẻ từ nhãn hàng, hai việc cần rõ bằng chữ: số buổi và thời lượng sản phẩm xuất hiện, và việc bạn có được nói thật nhận xét của mình hay không. Nói rõ với người xem buổi nào là buổi được tài trợ. Khán giả game chấp nhận quảng cáo, họ không chấp nhận bị giấu. Chọn nơi phát cũng ảnh hưởng thẳng tới các nguồn này, xem bài livestream game nên chọn nền tảng nào trước khi ký điều khoản độc quyền.
Tự kiểm sau mỗi tháng: kênh đang đi hay đang đứng
Cuối mỗi tháng, bỏ ra hai mươi phút với bảng tính của bạn và trả lời lần lượt:
- Bạn có phát đủ số buổi đã hẹn không. Thiếu quá hai buổi thì việc đầu tiên của tháng sau là sửa lịch, không phải sửa nội dung.
- Trung bình người xem cùng lúc tháng này so với tháng trước: lên, ngang hay xuống. Ngang hai tháng liền là tín hiệu thử đổi một biến: khung giờ, tựa game hoặc cách mở đầu buổi phát.
- Có bao nhiêu cái tên xuất hiện ở phần bình luận từ bốn buổi trở lên. Đây là số đo cộng đồng thật, quan trọng hơn số người theo dõi.
- Bao nhiêu người mới tới từ video cắt ngắn. Nếu bằng không, hoặc bạn chưa cắt, hoặc đoạn cắt chưa có câu mở khiến người lạ muốn xem tiếp.
- Tháng này có khoản thu nào không, từ nguồn nào. Ghi lại nhưng chưa lấy nó làm thước đo cho tới hết năm đầu.
Nếu sau một năm phát đều mà cả ba số đầu vẫn đứng yên, đó là lúc nghiêm túc xem lại: đổi hẳn tựa game, đổi cách làm, hoặc giữ nó như một thú vui có vài người bạn cùng xem. Cả ba lựa chọn đều không có gì đáng xấu hổ.
Câu hỏi thường gặp
Livestream game bao lâu thì bắt đầu có tiền?
Không có mốc chung. Khoản ủng hộ nhỏ từ người xem quen có thể đến trong vài tháng đầu, còn quảng cáo, tài trợ và hợp đồng thường chỉ đến khi kênh giữ được số người xem cùng lúc ổn định qua nhiều tháng. Phần lớn người phát nên tính bằng năm chứ không tính bằng tuần.
Cần bao nhiêu người xem thì nhãn hàng mới tài trợ?
Mỗi nhãn hàng có ngưỡng riêng và hiếm khi công bố. Thứ họ xem là số người xem cùng lúc trung bình, độ đều qua các tháng và khán giả có đúng nhóm họ cần hay không. Một kênh nhỏ nhưng chuyên một tựa game vẫn có thể được nhà phát hành tựa đó chú ý.
Chơi game không giỏi có livestream kiếm tiền được không?
Được. Người xem ở lại vì người phát nhiều hơn vì trình độ: cách kể chuyện, phản ứng, sự chân thật khi thua. Chơi chưa giỏi mà chịu nói ra suy nghĩ, chịu học trên sóng còn là một kiểu nội dung có khán giả riêng. Điều không bù được là phát thất thường và im lặng.
Nên nhận ủng hộ qua công cụ của nền tảng hay qua mã QR ngân hàng?
Công cụ của nền tảng tiện cho người xem và hiện thông báo ngay trên buổi phát, đổi lại nền tảng giữ một phần theo bảng hiện hành. Chuyển khoản trực tiếp thì bạn nhận đủ nhưng phải tự lo thông báo và tự kê khai. Kiểm quy định của nền tảng về việc đặt thông tin nhận tiền bên ngoài lên hình trước khi làm.
Thu nhập từ livestream game có phải nộp thuế không?
Thu nhập phát sinh từ hoạt động trên mạng về nguyên tắc thuộc diện phải kê khai. Cách tính và nghĩa vụ cụ thể phụ thuộc hình thức nhận tiền và mức thu của từng người, nên hãy hỏi cơ quan thuế nơi bạn cư trú hoặc một kế toán ngay khi bắt đầu có thu đều.
Ký với công ty quản lý có giúp kênh lớn nhanh hơn không?
Có thể có ích ở khoản thu cố định và một số hỗ trợ vận hành, nhưng không công ty nào tạo được khán giả thay bạn. Đổi lại thường là cam kết giờ phát và độc quyền nền tảng. Đọc kỹ thời hạn, điều kiện chấm dứt và quyền với kênh, và nhờ người hiểu hợp đồng xem trước khi ký.
Điều kiện, giới hạn và chính sách của các nền tảng nêu trong bài được ghi theo thời điểm cập nhật và có thể thay đổi. Thấy chỗ cần đính chính? Báo cho ban biên tập.
