Thiết bị livestream bằng điện thoại: bộ gọn cho người mới
Bốn món phụ nâng chất lượng buổi live bằng điện thoại nhiều hơn việc đổi máy mới. Kèm cách dùng camera sau, cách bố trí hai điện thoại và giữ máy không quá nóng.
Thiết bị livestream bằng điện thoại gọn nhất gồm bốn món: chân máy vững, một chiếc đèn, micro cài áo và bộ sạc kèm cáp dài. Bốn món này chữa đúng ba chỗ yếu của điện thoại khi lên sóng là hình rung, mặt tối và tiếng xa, nên hiệu quả hơn hẳn việc đổi sang máy mới.
Có thêm một máy cũ để đọc bình luận thì bạn dùng được camera sau, vốn nét hơn camera trước trên hầu hết điện thoại.
Điện thoại mạnh ở đâu, yếu ở đâu khi lên sóng
Điện thoại là bộ máy phát gọn nhất từng có: camera, micro, bộ mã hoá, mạng di động và ứng dụng của nền tảng nằm chung một khối, bấm một nút là lên sóng. Ứng dụng tự chọn độ phân giải, tự hạ chất lượng khi mạng yếu, và các tính năng bán hàng như giỏ hàng, ghim sản phẩm thường xuất hiện trên điện thoại trước tiên. Với người mới, không có lý do gì để bắt đầu bằng thứ khác.
Chỗ yếu nằm ở ba thứ vật lý mà phần mềm không cứu được. Micro của máy thu tốt trong vòng một cánh tay; bạn lùi ra hai mét để lọt cả người vào khung là tiếng lẫn với tiếng quạt, tiếng xe. Cảm biến nhỏ nên phòng hơi tối là hình nổi hạt. Và máy nhẹ nên chỉ cần kê tạm lên vật gì đó là khung hình nghiêng, rung theo mỗi lần chạm bàn.
Chỗ yếu thứ tư lộ ra muộn hơn: nhiệt. Quay, nén hình và đẩy dữ liệu liên tục làm máy nóng dần; sau bốn năm mươi phút, nhiều máy tự giảm độ sáng, hạ chất lượng hoặc đóng ứng dụng. Bốn món phụ dưới đây xử lý ba chỗ yếu đầu, phần chống nóng là thói quen sử dụng nên có mục riêng.
Bốn món nâng chất lượng nhiều nhất và tiêu chí chọn
Không cần nhớ tên mẫu nào. Cầm bảng tiêu chí này ra cửa hàng hoặc đọc phần mô tả sản phẩm là đủ. Khoảng giá là số tham khảo, thay đổi theo thời điểm.
| Món | Tiêu chí chọn | Dấu hiệu nên tránh | Khoảng giá tham khảo |
|---|---|---|---|
| Chân máy | Cao được ngang mắt khi bạn đứng hoặc ngồi đúng tư thế sẽ live; đầu kẹp siết bằng ốc; chân xoè rộng | Kẹp lò xo nhựa mỏng, thân nhẹ tới mức chạm nhẹ đã lắc | Khoảng 150 nghìn tới 1 triệu đồng |
| Đèn | Chỉnh được độ sáng và sắc ấm lạnh; mặt đèn có lớp tản sáng; cắm điện được, không chỉ chạy pin | Chỉ có một mức sáng, ánh sáng xanh nhợt, nhấp nháy khi nhìn qua camera | Khoảng 200 nghìn tới 2 triệu đồng |
| Micro cài áo | Đúng cổng của máy; dây dài hơn khoảng cách bạn đứng; có miếng mút chắn gió | Đầu cắm không đúng chuẩn của điện thoại, dây ngắn một mét | Có dây: khoảng 100 tới 500 nghìn đồng; không dây: khoảng 500 nghìn tới vài triệu đồng |
| Sạc và cáp | Củ sạc đúng công suất máy hỗ trợ, cáp dài khoảng hai mét, đầu cắm chắc | Cáp lỏng đầu, sạc dự phòng dán sát lưng máy làm nóng thêm | Khoảng 100 tới 500 nghìn đồng |
Về đèn: đèn vòng cho ánh sáng phẳng, hợp khi mặt ở gần máy; nhược điểm là in hình vòng tròn lên mắt kính và mặt sản phẩm bóng. Đèn bảng có lớp tản sáng đặt chếch một bên cho khuôn mặt có khối hơn và dễ né phản chiếu. Phòng dưới mười mét vuông thì một đèn là đủ, cộng bức tường sáng màu phía đối diện làm tấm hắt.
Micro cài áo: ba chỗ hay sai ngay lần đầu cắm
Món rẻ nhất trong bộ cũng là món gây bối rối nhiều nhất. Ba tình huống dưới đây chiếm gần hết các ca "mua về không dùng được":
Cắm vào mà máy vẫn thu bằng micro trong. Nguyên nhân thường là đầu cắm sai chuẩn: giắc 3,5 mm cho điện thoại có ba vạch trên đầu kim loại, loại cho máy ảnh chỉ có hai vạch và điện thoại không nhận. Với máy không có lỗ tai nghe, đầu chuyển rẻ tiền đôi khi chỉ truyền tiếng ra, không nhận tiếng vào. Cách dò trong một phút: mở ứng dụng ghi âm, gõ nhẹ móng tay vào đầu micro cài áo rồi gõ vào thân điện thoại, nghe lại xem tiếng nào to hơn.
Cài quá thấp hoặc để cọ vào áo. Vị trí đúng là giữa ngực, cách cằm khoảng một gang tay, đầu micro không chạm vải. Cài ở bụng thì tiếng đục; để dưới lớp áo khoác thì mỗi cử động thành tiếng sột soạt. Dây thừa luồn trong áo, tạo một vòng nhỏ rồi kẹp lại để lực giật không truyền tới micro.
Hết cổng để sạc. Máy chỉ có một cổng, micro chiếm mất thì không cắm sạc được. Ba lối ra: đầu chia hai nhánh có ghi rõ hỗ trợ vừa sạc vừa thu tiếng, bộ micro không dây mà đầu thu có cổng sạc xuyên qua, hoặc sạc không dây. Sạc không dây làm máy nóng hơn, chỉ nên là phương án cuối.
Sau khi nối xong, đừng tin vào cảm giác. Phát thử ở chế độ riêng tư, đứng đúng vị trí sẽ bán hàng, nói bằng giọng bình thường, rồi nghe lại bằng tai nghe. Bạn đang tìm ba thứ: tiếng có to rõ không, có rè khi cử động không, có tiếng ù của sạc không. Nếu cắm sạc vào mới ù, đổi củ sạc khác trước khi nghi micro.
Dùng camera sau khi có màn hình phụ để xem bình luận
Trên phần lớn điện thoại, cụm camera sau có cảm biến lớn hơn, ống kính sáng hơn và lấy nét tốt hơn camera trước. Khác biệt rõ nhất khi thiếu sáng và khi đưa sản phẩm lại gần: camera sau bắt nét vào chai serum, vào đường may, còn camera trước hay lưỡng lự giữa mặt bạn và món đồ.
Cái khó là quay bằng camera sau thì bạn không thấy màn hình, tức không thấy bình luận và không biết mình có lọt khung không. Cách giải quyết là một màn hình phụ đặt quay về phía bạn: một điện thoại cũ, một máy tính bảng, hoặc máy tính xách tay mở chính buổi live của mình. Thiết bị phụ này phải tắt hẳn tiếng. Mở buổi phát của chính mình trên máy khác có bật loa là nguồn tiếng vọng số một: micro thu lại tiếng loa, người xem nghe mọi câu hai lần.
Nhớ rằng hình trên máy phụ đi chậm hơn thực tế vài giây tới vài chục giây tuỳ nền tảng. Dùng nó để đọc bình luận, không dùng để soi mình có đang cân giữa khung hay không. Việc canh khung làm một lần trước giờ phát: dán một mẩu băng dính xuống sàn chỗ bạn đứng, một mẩu trên bàn chỗ đặt sản phẩm khi cần cận cảnh. Nếu chữ trên bao bì hiện ngược trong lúc bạn tự xem, đó thường chỉ là chế độ soi gương của khung xem trước; bài livestream bị ngược chữ giải thích cách kiểm phía người xem thấy gì.
Hai điện thoại: một máy phát, một máy đọc bình luận
Đây là cách bố trí của rất nhiều shop một người. Làm theo thứ tự này để không tạo tiếng vọng và không bị cuộc gọi cắt ngang:
- Chọn máy có camera tốt hơn làm máy phát, gắn lên chân máy, cắm micro và sạc. Máy còn lại là máy đọc.
- Trên máy phát, bật chế độ không làm phiền và chặn cuộc gọi đến. Một cuộc gọi giữa buổi có thể làm ứng dụng mất quyền dùng micro hoặc dừng hẳn luồng.
- Trên máy đọc, đăng nhập một tài khoản khác nếu được, vặn âm lượng về không trước khi mở buổi live.
- Đặt máy đọc sát ngay dưới hoặc ngay cạnh ống kính máy phát. Mắt bạn đọc bình luận mà người xem vẫn thấy như đang nhìn họ; đặt lệch sang một bên thì cả buổi bạn trông như đang nhìn đi đâu.
- Cho hai máy đi hai đường mạng nếu có thể: máy phát dùng Wi-Fi nhà, máy đọc dùng dữ liệu di động. Máy đọc tải video về sẽ không tranh băng thông tải lên của máy phát, và khi Wi-Fi rớt bạn biết ngay vì máy đọc vẫn chạy.
- Trả lời bình luận bằng miệng. Nếu cần gõ, gõ trên máy đọc, đừng chạm vào máy phát khi đang lên sóng.
Câu nói mẫu để người xem quen với độ trễ: "Mình thấy bình luận chậm hơn lúc mọi người gõ vài giây, ai hỏi mà mình chưa trả lời thì gõ lại giúp mình nhé." Một câu như vậy ở đầu buổi đỡ được rất nhiều lượt hỏi lặp.
Chống nóng máy: tháo ốp, tránh nắng, hạ độ sáng màn hình
Máy nóng không chỉ khó cầm. Khi vượt ngưỡng, điện thoại tự hạ độ sáng, giảm tốc bộ xử lý làm hình giật, ngừng sạc, rồi đóng ứng dụng. Những việc dưới đây xếp theo hiệu quả trên công sức:
- Tháo ốp lưng. Ốp dày giữ nhiệt như một lớp áo. Đây là việc nhanh nhất và thường hạ được nhiều nhất.
- Tránh nắng và tránh đèn rọi thẳng vào lưng máy. Live ngoài trời thì đứng trong bóng râm; trong nhà thì đừng đặt đèn công suất lớn sát sau điện thoại.
- Hạ độ sáng màn hình. Dùng camera sau thì màn hình không ai nhìn, kéo xuống gần mức thấp nhất. Màn hình là một trong những nguồn toả nhiệt lớn của máy.
- Đóng ứng dụng khác, tắt Bluetooth và định vị nếu không dùng. Mỗi thứ chạy nền góp một ít nhiệt.
- Sạc đầy trước, cắm sạc chậm trong lúc phát. Sạc nhanh vừa live là cộng hai nguồn nhiệt. Nếu máy có lựa chọn giới hạn mức sạc, bật nó lên.
- Cho gió lùa qua lưng máy. Một chiếc quạt bàn nhỏ thổi nhẹ từ phía sau, hoặc đứng trong luồng gió điều hoà, hiệu quả hơn nhiều người nghĩ. Đừng áp đá lạnh hay bỏ máy vào tủ lạnh: hơi nước đọng bên trong hại máy hơn cái nóng.
Nếu đã làm đủ mà máy vẫn tự tắt sau một giờ, nguyên nhân thường là pin đã chai hoặc máy quá cũ so với độ phân giải đang phát. Bài điện thoại nóng, tự tắt khi livestream lâu đi tiếp các bước dò và phương án cho buổi phát dài.
Danh sách kiểm mười phút trước khi bấm phát
Chép danh sách này dán cạnh chân máy. Làm đủ một lượt mất chưa tới mười phút:
- Lau ống kính bằng vải mềm. Vệt mồ hôi tay là lý do số một khiến hình mờ như có sương.
- Pin trên 80%, sạc đã cắm, cáp không căng.
- Micro: gõ thử, nói thử, nghe lại mười giây ghi âm.
- Khung hình: ống kính ngang mắt, đầu cách mép trên khung một khoảng bằng bàn tay, phía sau không có đồ lộn xộn.
- Đèn bật trước khi mở ứng dụng, để máy tự cân màu theo ánh sáng thật.
- Chế độ không làm phiền đã bật trên máy phát, máy đọc đã tắt tiếng.
- Mạng: đứng đúng chỗ sẽ live, mở một trang đo tốc độ, nhìn con số tải lên.
- Sản phẩm, giấy ghi giá, nước uống đặt trong tầm tay để không phải rời khung.
Buổi đầu tiên với bộ đồ mới, hãy phát thử ít nhất mười phút ở chế độ chỉ mình bạn thấy và xem lại. Nhiều lỗi không lộ trong phút đầu: máy nóng dần, dây micro tuột dần, mạng tụt theo giờ.
Khi nào bộ điện thoại không còn đủ
Bộ bốn món đủ cho phần lớn buổi bán hàng, trò chuyện, hỏi đáp, kể cả phát mỗi ngày. Bạn chỉ nên nghĩ tới bước tiếp khi gặp một việc cụ thể mà điện thoại không làm nổi, chứ không phải vì thấy kênh khác có nhiều máy hơn.
Những việc đó thường là: cần hai góc máy và chuyển qua lại, cần đưa màn hình máy tính lên hình để dạy học, cần chèn bảng giá và băng chữ, hoặc cần phát bốn năm giờ liền mà máy không chịu nổi nhiệt. Lúc ấy lời giải là máy tính với webcam hay máy ảnh rời, và ngân sách nhảy lên một bậc khác.
Trước khi nhảy, đọc lại thứ tự ưu tiên và ba mức đầu tư ở bài livestream cần những thiết bị gì để biết mình đang thiếu đúng món nào. Rất thường gặp cảnh mua máy ảnh xong mới nhận ra điều người xem phàn nàn từ đầu là tiếng nhỏ.
Câu hỏi thường gặp
Livestream bằng điện thoại cần mua thêm những gì?
Bốn món là đủ: chân máy vững, một chiếc đèn chỉnh được độ sáng, micro cài áo đúng cổng của máy, và sạc kèm cáp dài. Nếu có sẵn một điện thoại cũ, dùng nó làm màn hình đọc bình luận. Tổng chi cho bộ này thường chỉ bằng một phần nhỏ giá chiếc điện thoại.
Nên livestream bằng camera trước hay camera sau?
Camera sau thường cho hình nét và sáng hơn, nhất là khi quay cận sản phẩm. Camera trước tiện vì bạn thấy được bình luận và khung hình. Nếu có thêm một thiết bị để đọc bình luận, hãy dùng camera sau; nếu chỉ có một máy, camera trước là lựa chọn thực tế hơn.
Micro cài áo cắm vào điện thoại không nhận thì làm sao?
Kiểm đầu cắm trước: giắc cho điện thoại có ba vạch, loại hai vạch dành cho máy ảnh sẽ không được nhận. Với máy dùng cổng USB-C hoặc Lightning, thử đầu chuyển khác vì có loại chỉ truyền tiếng ra. Cuối cùng, vào ứng dụng ghi âm gõ thử vào micro để biết máy đang thu từ đâu.
Vừa sạc vừa livestream có hại điện thoại không?
Vừa sạc vừa phát làm máy nóng hơn, nhưng phát lâu mà không sạc thì hết pin giữa buổi. Cách dung hoà là sạc đầy trước khi bắt đầu, trong lúc phát dùng củ sạc thường thay cho sạc nhanh, tháo ốp lưng và để máy ở chỗ thoáng. Nếu máy báo quá nhiệt, rút sạc trước tiên.
Dùng hai điện thoại khi livestream có bị vọng tiếng không?
Có, nếu máy thứ hai mở buổi live của bạn mà còn bật loa. Micro của máy phát thu lại tiếng từ loa và người xem nghe lặp. Chỉ cần vặn âm lượng máy đọc bình luận về không trước khi mở buổi phát là hết. Máy thứ hai chỉ để nhìn, không để nghe.
Điện thoại tầm trung có livestream bán hàng được không?
Được. Chất lượng buổi live phụ thuộc vào ánh sáng, tiếng và mạng nhiều hơn vào giá máy. Điện thoại tầm trung đặt trên chân máy, có đèn chiếu đủ và micro cài áo thường cho kết quả tốt hơn máy đắt tiền cầm tay trong phòng tối. Điều cần để ý là máy có nóng khi phát lâu không.
Điều kiện, giới hạn và chính sách của các nền tảng nêu trong bài được ghi theo thời điểm cập nhật và có thể thay đổi. Thấy chỗ cần đính chính? Báo cho ban biên tập.
