Bỏ qua menu
LivestreamVietNam.comTạp chí nghề livestream
Giáo dục, sự kiện và tôn giáo

Tự livestream sự kiện hay thuê ngoài: cân theo quy mô nào?

Ngưỡng quyết định tự làm hay thuê không phải số khách dự mà là hậu quả khi buổi phát hỏng. Kèm bảng phân công cho đội hai người và lộ trình tập ba buổi.

Ban biên tập Livestream Việt NamĐăng 12 phút đọc

Tự livestream sự kiện được khi buổi đó chỉ có một điểm nói, một máy quay là đủ, và người xem sẵn lòng bỏ qua lỗi nhỏ. Nên thuê khi có nhiều điểm, nhiều nguồn hình và tiếng, hoặc khi sự kiện thuộc loại không được phép hỏng.

Thước đo để cân vì vậy không phải số khách dự mà là hậu quả khi buổi phát đứt giữa chừng. Ba mươi người xem một lễ ký kết với đối tác nước ngoài có thể cần ê-kíp chuyên nghiệp hơn ba nghìn người xem buổi sinh hoạt câu lạc bộ hàng tháng.

Vì sao cân theo hậu quả khi hỏng chứ không theo số khách

Số khách dự gần như không làm buổi phát khó hơn. Một máy quay đặt trước một bục phát biểu làm việc như nhau dù hội trường có năm mươi hay năm trăm ghế, và nền tảng phục vụ một trăm hay mười nghìn người xem thì bạn cũng không phải làm gì thêm.

Thứ làm buổi phát khó là số nguồn phải ghép lại: mấy máy quay, mấy micro, có trang chiếu không, có video chiếu xen không, có người phát biểu từ xa không. Mỗi nguồn thêm vào là một chỗ có thể sai, và cần thêm một bàn tay.

Thứ làm buổi phát đắt là cái giá của mười phút màn hình đen. Hãy tự hỏi: nếu mất hình mười phút, ngày mai chuyện gì xảy ra? Nếu câu trả lời là “đăng lại bản ghi, xin lỗi một câu” thì đội nhà làm được. Nếu là “nhà tài trợ đòi giải trình” hay “phụ huynh ở xa lỡ mất lúc con nhận bằng”, đó là buổi không được hỏng, và người chưa từng xử lý sự cố thật không nên cầm lái.

Dấu hiệu tự làm được và dấu hiệu nên thuê

Đối chiếu sự kiện của bạn với từng hàng. Chỉ cần hai hàng rơi vào cột phải là nên xin báo giá:

Câu hỏiTự làm đượcNên thuê
Có mấy điểm cần ghi hình?Một: bục phát biểu hoặc một bànTừ hai điểm: sân khấu, khán giả, phòng bên, điểm cầu xa
Tiếng lấy từ đâu?Một micro, hoặc một đường ra từ bàn âm thanhNhiều micro, ban nhạc, video có tiếng, phiên dịch
Có chèn trang chiếu, video?Không, hoặc chỉ quay lại màn chiếuCó, cần đưa thẳng vào hình và chuyển qua lại
Người xem là ai?Người trong nhà: nhân viên, hội viên, phụ huynh quenKhách hàng, đối tác, báo chí, nhà tài trợ
Hỏng thì sao?Xem lại bản ghi là xongKhông có cơ hội làm lại: lễ ký, lễ cưới, lễ tốt nghiệp
Mạng tại chỗĐường quen, đã phát nhiều lầnĐịa điểm lạ, hội trường khách sạn, ngoài trời
Tần suấtHàng tuần, hàng thángMột năm một lần

Hàng cuối hay bị đọc ngược. Việc lặp lại thường xuyên mới đáng tự làm, vì công tập luyện được chia cho nhiều buổi. Sự kiện một năm một lần thì năm nào cũng như làm lần đầu.

Chi phí thật của việc tự làm

Tự làm nghe như miễn phí vì không có hoá đơn. Thực tế có bốn khoản, ba khoản không hiện thành tiền ngay:

Thiết bị. Bộ tối thiểu gồm thiết bị ghi hình, chân máy, micro và cách đưa tiếng vào luồng phát. Dùng điện thoại sẵn có thì khoản này nhỏ; lên máy quay rời, thiết bị ghi hình (capture card) và máy tính chạy phần mềm phát thì thành một khoản đầu tư. Giá thay đổi theo thời điểm, và danh sách theo từng mức nằm ở bài thiết bị livestream cần những gì.

Thời gian tập. Đây là khoản lớn nhất và hay bị bỏ qua nhất. Để một người chưa làm bao giờ phát trơn tru một sự kiện nhỏ, cần ít nhất ba buổi thử trọn vẹn, mỗi buổi gồm dựng, phát, xem lại, tháo. Tính ra vài ngày công của một nhân sự, chưa kể giờ tự đọc.

Người vận hành. Hôm diễn ra, người đó không làm được việc gì khác. Nhân viên hành chính được giao phát trực tiếp thì không đón khách, không chạy chương trình. Nếu việc thường ngày của họ hôm đó vẫn phải có người làm, bạn đang trả hai lần công.

Rủi ro dồn vào một người. Đội nhà thường chỉ có một người biết làm. Người đó ốm, nghỉ việc hay đi công tác đúng ngày là cả kế hoạch đứng lại. Phải có người thứ hai biết ít nhất phần bật máy và bấm phát.

Cộng bốn khoản lại, tự làm chỉ thật sự rẻ hơn khi bạn phát đều đặn. Một đơn vị phát mỗi tuần sẽ hoà vốn công tập rất nhanh; một đơn vị phát hai lần mỗi năm thì gần như không bao giờ.

Phân công cho đội nhà hai người

Một người làm tất cả được với buổi rất đơn giản, nhưng có sự cố là không ai rảnh tay. Hai người là mức tối thiểu để vừa phát vừa xử lý. Chia việc như sau, viết tên thật vào từng ô trước ngày diễn ra:

Thời điểmNgười thứ nhất: hình và phátNgười thứ hai: tiếng và phía người xem
Hôm trướcDựng máy đúng vị trí, phát thử mười phút ở chế độ riêng tưXin đường tiếng từ bàn âm thanh, đo tốc độ tải lên tại chỗ
60 phút trướcTạo buổi phát, kiểm khung hình, khoá nét, cắm sạcThay pin micro, thử tiếng bằng chính người sẽ nói
15 phút trướcBắt đầu đẩy luồng, để hình chờMở buổi phát trên điện thoại dùng mạng di động, đeo tai nghe để nghe như người xem
Trong buổiGiữ khung hình, canh chỉ số luồng, không rời máyNghe tiếng liên tục, trực bình luận, báo ngay khi tiếng nhỏ, rè hoặc mất
Khi có sự cốChuyển sang đường mạng dự phòng, phát lại nếu luồng đứtGõ thông báo vào bình luận cho người xem biết đang xử lý
Sau buổiKết thúc buổi phát, sao bản ghi về máyĐặt lại tên, mô tả cho video; ghi lại lỗi đã gặp

Người thứ hai phải đeo tai nghe. Nếu nghe bằng loa điện thoại ngay trong hội trường, tiếng từ buổi phát sẽ lọt ngược vào micro và tạo tiếng vọng.

Lộ trình tập ba buổi trước khi phát buổi thật

Đừng để buổi thật là buổi đầu tiên. Ba buổi thử dưới đây, mỗi buổi thêm một lớp khó:

  1. Buổi một, tại bàn làm việc. Phát thử ở chế độ chỉ mình bạn thấy trong mười lăm phút. Mục tiêu: đi hết đường từ tạo buổi phát tới kết thúc, biết bản ghi nằm ở đâu.
  2. Buổi hai, tại đúng địa điểm, phòng trống. Dựng máy ở đúng vị trí, lấy tiếng từ đúng micro sẽ dùng. Đo tốc độ tải lên rồi đặt bitrate (lượng dữ liệu gửi đi mỗi giây) không quá khoảng một nửa con số đo được. Phát ba mươi phút, xem lại trên điện thoại.
  3. Buổi ba, một sự kiện thật nhưng nhỏ. Cuộc họp giao ban, buổi sinh hoạt nội bộ, phát cho một nhóm kín. Có người thật nói, có tiếng ồn thật. Cố ý tập một tình huống: rút dây mạng để xem chuyển sang dự phòng mất bao lâu.

Sau mỗi buổi, xem lại bản ghi từ đầu tới cuối bằng tai nghe và ghi ra ba lỗi lớn nhất. Gần như chắc lỗi đầu tiên sẽ là tiếng: nhỏ quá, vang quá, hoặc lẫn tiếng điều hoà. Tiếng là thứ người xem không tha thứ, nên sửa tiếng trước khi nghĩ tới chuyện hình đẹp hơn.

Nếu sau buổi ba bạn vẫn lúng túng ở thao tác cơ bản, đó là thông tin có ích: sự kiện sắp tới nên thuê, và tiếp tục tập với các buổi nhỏ.

Phương án dự phòng tối thiểu cho đội tự làm

Ê-kíp chuyên nghiệp khác đội nhà chủ yếu ở chỗ họ đã có sẵn câu trả lời cho từng sự cố. Bạn chép được phần lớn:

  • Mạng. Đường chính là mạng dây của địa điểm; dự phòng là một điện thoại phát WiFi bằng mạng di động, đã thử trước tại chỗ. Đừng dùng WiFi chung với khách dự.
  • Điện. Mọi thiết bị cắm sạc suốt buổi, không chạy pin. Ổ cắm kéo riêng, dán băng dính lên phích để không ai rút nhầm.
  • Tiếng. Micro chính kèm pin mới; thêm một micro thứ hai cắm sẵn hoặc sẵn sàng dùng micro của máy quay nếu đường chính mất.
  • Bản ghi. Ghi song song ngay tại máy quay hoặc máy tính. Luồng phát có đứt, bạn vẫn có bản đầy đủ để đăng lại.
  • Thông báo. Soạn sẵn một câu để dán vào bình luận: “Buổi phát đang gián đoạn do đường truyền, sẽ trở lại sau ít phút. Bản ghi đầy đủ sẽ được đăng ngay sau chương trình.”
  • Người quyết. Thống nhất trước ai có quyền nói “dừng phát, chuyển sang chỉ ghi hình”. Lúc rối không phải lúc bàn.

Thứ không cần mua ở giai đoạn này: bàn trộn hình, máy quay thứ hai, thiết bị gộp nhiều đường mạng. Chúng giải các bài toán mà đội một máy chưa gặp.

Phương án giữa: buổi thường kỳ tự làm, dịp lớn thì thuê

Phần lớn tổ chức không cần chọn dứt khoát. Cách ổn định nhất là chia sự kiện trong năm thành hai nhóm. Nhóm thường kỳ gồm họp toàn thể, buổi chia sẻ chuyên môn, sinh hoạt hội viên, lớp tập huấn: đội nhà phát bằng bộ thiết bị gọn, cùng một vị trí máy, cùng một quy trình. Nhóm dịp lớn gồm lễ kỷ niệm, hội nghị khách hàng, lễ tốt nghiệp: thuê ê-kíp.

Hai nhóm này bổ trợ nhau. Nhờ tự phát thường xuyên, người của bạn hiểu đủ để đọc báo giá, biết hỏi về đường truyền và bản ghi, biết đánh giá một buổi phát tốt hay tệ. Ngược lại, mỗi lần thuê là một lần đội nhà đứng cạnh xem người trong nghề dựng máy, đi dây, chia vai.

Một biến thể đáng thử: thuê riêng phần khó. Bạn tự lo kênh phát, người trực bình luận và nội dung; bên ngoài chỉ lo hình, tiếng và đường truyền. Phạm vi thuê hẹp hơn thì chi phí cũng nhẹ hơn. Khi cần biết giá của từng phần, xem bài thuê dịch vụ livestream sự kiện giá bao nhiêu.

Dấu hiệu đội nhà đã chạm trần

Tự làm tốt một thời gian rồi vẫn có lúc cần gọi người ngoài. Bốn dấu hiệu sau cho biết lúc đó đã tới:

Người xem bắt đầu nhắc về chất lượng. Bình luận kiểu “không nghe rõ”, “hình giật” lặp lại qua nhiều buổi dù đã sửa. Nguyên nhân thường nằm ở thiết bị tiếng hoặc đường mạng, không còn là thao tác.

Chương trình có thêm nguồn. Lãnh đạo muốn chiếu video, muốn nối một diễn giả từ xa, muốn hai máy quay. Mỗi yêu cầu là một nguồn mới cần ghép, và một người không ghép nổi ba nguồn trong khi vẫn canh luồng.

Người vận hành không được rời máy suốt nhiều giờ. Sự kiện dài cả ngày cần người thay ca. Đội một người không có ca hai.

Đối tượng xem đổi. Từ nội bộ sang khách hàng. Cùng một lỗi, người trong nhà cười bỏ qua, khách hàng thì ghi nhớ.

Gặp hai trong bốn dấu hiệu thì có hai đường: đầu tư thêm người và thiết bị để lên một bậc, hoặc chuyển các buổi đó sang nhóm thuê. Chọn đường nào tuỳ số buổi như vậy mỗi năm; dưới bốn năm buổi thì thuê thường hợp lý hơn nuôi một đội.

Câu hỏi thường gặp

Sự kiện bao nhiêu người thì nên thuê livestream?

Số người dự không phải thước đo tốt. Buổi có một người nói tại bục, người xem là người quen thì năm trăm khách vẫn tự làm được. Buổi có nhiều điểm cần ghi hình, nhiều micro, có video chiếu xen hoặc không có cơ hội làm lại thì nên thuê dù chỉ vài chục người dự.

Tự livestream sự kiện cần tối thiểu mấy người?

Hai người là mức nên có: một người lo hình và luồng phát, một người nghe tiếng bằng tai nghe và theo dõi phía người xem. Một người vẫn phát được buổi thật đơn giản, nhưng khi có sự cố sẽ không ai xử lý trong lúc người đó đang giữ máy.

Tự làm livestream có rẻ hơn thuê không?

Chỉ rẻ hơn khi bạn phát thường xuyên. Chi phí tự làm gồm thiết bị, vài ngày công tập luyện và một nhân sự bị rút khỏi việc khác trong ngày sự kiện. Với đơn vị chỉ phát một hai lần mỗi năm, tổng các khoản này thường không thấp hơn một lần thuê gói nhỏ.

Người chưa có kinh nghiệm cần tập bao lâu để phát được một sự kiện nhỏ?

Nên có ít nhất ba buổi thử trọn vẹn: một buổi tại bàn làm việc để quen thao tác, một buổi tại đúng địa điểm khi phòng trống, một buổi trong sự kiện nhỏ thật như cuộc họp nội bộ. Sau mỗi buổi xem lại bản ghi bằng tai nghe và sửa lỗi tiếng trước tiên.

Có thể tự làm một phần và thuê một phần không?

Được, và đây thường là cách hợp lý. Bạn giữ phần kênh phát, nội dung và người trực bình luận; bên ngoài lo máy quay, tiếng và đường truyền. Cần ghi rõ ranh giới trách nhiệm, nhất là ai tạo buổi phát, ai giữ khoá luồng và ai quyết định khi phải dừng.

Lỗi nào hay làm hỏng buổi livestream tự làm nhất?

Tiếng và mạng. Tiếng nhỏ, vang hoặc mất hẳn vì micro hết pin là lỗi gặp nhiều nhất và người xem khó bỏ qua nhất. Kế đó là dùng chung WiFi với khách dự khiến luồng giật khi hội trường đông. Thay pin mới, dùng đường mạng riêng và có sẵn mạng di động dự phòng giải quyết phần lớn.

đội livestream nội bộlivestream lễ khai giảnglivestream một máy quaylivestream sự kiện nhỏphân công ê-kípphương án dự phòngtập livestreamthiết bị livestream sự kiệnthuê livestream sự kiệntự livestream sự kiện

Điều kiện, giới hạn và chính sách của các nền tảng nêu trong bài được ghi theo thời điểm cập nhật và có thể thay đổi. Thấy chỗ cần đính chính? Báo cho ban biên tập.

Đọc tiếp

Cùng chuyên mục

Từ đội làm tạp chí này

VietnamStream: phát trực tiếp một lần, lên mọi nền tảng

Phòng phát ngay trên trình duyệt, mời khách bằng một đường link, phát cùng lúc lên Facebook, YouTube, TikTok. Tải video lên để hẹn giờ hoặc phát lặp 24/7. Có gói miễn phí.