Bỏ qua menu
LivestreamVietNam.comTạp chí nghề livestream
Lỗi kỹ thuật khi livestream

Livestream bị vọng tiếng: nguyên nhân và cách hết vọng ngay

Vọng là tiếng đi vòng: loa phát ra, micro thu lại. Nghe độ trễ của tiếng vọng là đoán được nó đi vòng qua đâu, rồi cắt đúng chỗ đó trong một phút.

Ban biên tập Livestream Việt NamĐăng 12 phút đọc

Livestream bị vọng tiếng là do tiếng đi vòng: một chiếc loa phát tiếng của buổi phát ra phòng và một micro đang mở thu lại tiếng đó. Ba vòng hay gặp nhất, theo thứ tự: bạn hoặc trợ lý mở chính buổi live của mình trên thiết bị khác có bật tiếng, hai micro cùng thu một giọng, và khách mời nghe bạn bằng loa ngoài.

Cách hết vọng nhanh nhất là tắt mọi loa quanh chỗ phát, đeo tai nghe, rồi tắt từng nguồn tiếng một để xem tiếng vọng biến mất ở nguồn nào.

Vọng là tiếng đi vòng, không phải micro hỏng

Gặp tiếng vọng, phản xạ của nhiều người là nghi micro và định mua cái mới. Micro gần như không bao giờ là thủ phạm. Vọng chỉ xuất hiện khi cùng một câu nói tới tai người xem hai lần, cách nhau một quãng. Muốn vậy thì câu nói ấy phải có hai đường đi: đường thẳng từ miệng bạn vào micro, và một đường vòng đi qua thêm một thiết bị nào đó rồi mới quay lại buổi phát.

Đường vòng luôn cần đủ hai thứ: một chiếc loa đang kêu và một micro đang mở ở gần nó. Bỏ được một trong hai là hết vọng. Vì thế việc sửa không nằm ở chỗ chỉnh thông số, mà ở chỗ tìm ra chiếc loa hoặc chiếc micro thừa. Có khi nó nằm ngay trong phần mềm: một nguồn tiếng được thêm hai lần cũng tạo ra đúng hiệu ứng ấy mà không cần chiếc loa nào.

Manh mối quý nhất là độ trễ. Tiếng vọng tới sau bao lâu thì đường vòng dài bấy nhiêu, và mỗi vòng có một độ trễ đặc trưng. Hãy nhờ một người xem mô tả, hoặc tự nghe lại một đoạn phát lại bằng tai nghe, trước khi động vào bất cứ thứ gì.

Nghe độ trễ để đoán tiếng đi vòng qua đâu

Ba kịch bản cho ba kiểu vọng khác nhau. Đối chiếu điều người xem mô tả với bảng dưới:

Người xem nghe thấyVòng nhiều khả năng nhấtChỗ cắt
Câu nói lặp lại sau vài giây tới vài chục giây, rõ như một bản phát thứ haiCó thiết bị đang mở chính buổi live của bạn và bật loaTắt tiếng thiết bị đó
Giọng dày, lùng bùng như nói trong ống, hai lớp tiếng dính sát nhauHai micro cùng thu, hoặc một nguồn tiếng bị thêm hai lầnTắt bớt một nguồn trong bộ trộn
Chỉ vọng lúc bạn nói với khách; khách nói thì tiếng sạchKhách mời nghe bằng loa ngoài, micro của khách thu lại giọng bạnKhách đeo tai nghe
Giọng ngân, xa, có đuôi dài nhưng không lặp thành hai lầnKhông phải vọng: đây là vang phòngĐưa micro lại gần, thêm đồ mềm trong phòng

Nếu không ai mô tả được rõ, hãy coi như chưa biết và đi theo thứ tự bảng: kịch bản đầu hay gặp nhất và cũng dò nhanh nhất.

Kịch bản 1: mở chính buổi live của mình trên thiết bị khác

Đây là nguồn tiếng vọng số một. Bạn muốn biết hình lên có đẹp không nên mở buổi phát trên chiếc điện thoại thứ hai. Trợ lý ngồi cạnh mở để đọc bình luận. Người nhà ở phòng bên mở xem ủng hộ. Chỉ cần một trong các máy đó bật loa, micro của bạn sẽ thu lại và gửi lên lần nữa.

Dấu hiệu nhận ra: tiếng vọng tới rất muộn. Nền tảng cần thời gian xử lý và phân phối luồng, nên bản mà thiết bị thứ hai phát ra chậm hơn lời bạn nói từ vài giây tới vài chục giây. Người xem nghe như có một người khác nhại lại từng câu của bạn. Nếu chiếc loa đủ to, tiếng lặp còn chồng nhiều lớp, mỗi lớp nhỏ dần.

Cách dò trong một phút: ngừng nói, nhìn quanh và hỏi to trong phòng xem ai đang mở buổi phát. Vặn tiếng về 0 trên từng máy, kể cả máy tính đang mở thẻ trình duyệt xem thử. Thẻ xem thử của nền tảng trên máy tính rất hay bị quên: nó tự phát tiếng ra loa máy tính ngay khi luồng lên. Từ buổi sau, đặt một luật cố định: máy nào mở buổi phát trong phòng thì cắm tai nghe hoặc tắt tiếng từ trước khi lên sóng.

Kịch bản 2: hai micro cùng thu một giọng

Hai micro đặt cách miệng bạn hai khoảng khác nhau thì thu cùng một câu ở hai thời điểm lệch nhau một chút. Trộn hai tín hiệu ấy lại, giọng nghe dày lên, lùng bùng, như nói trong ống nước. Độ trễ ở đây rất ngắn nên tai không tách được thành hai câu, chỉ thấy tiếng "kỳ kỳ".

Trên máy tính, kiểu này thường do OBS (phần mềm dựng hình và phát luồng miễn phí) đang thu cùng lúc micro rời bạn mới mua và micro có sẵn trong webcam hoặc trong máy tính xách tay. Một biến thể khác: nguồn micro được khai ở mục Âm thanh trong Cài đặt, rồi lại được thêm lần nữa thành một nguồn thu âm trong cảnh. Biến thể thứ ba ít người ngờ tới: bạn bật chế độ vừa giám sát vừa xuất cho một nguồn, tiếng giám sát đi ra loa máy tính, và kênh thu tiếng máy tính nhặt lại nó.

Cách dò: nhìn bộ trộn tiếng của OBS trong lúc nói. Có hai vạch cùng nhảy theo giọng bạn là có hai đường thu. Bấm biểu tượng loa để tắt từng vạch, nghe lại bằng tai nghe; tắt tới nguồn nào hết lùng bùng thì đó là nguồn thừa, hãy tắt hẳn nó trong Cài đặt. Trên điện thoại, kiểu này xảy ra khi ghép hai máy cùng phát chung một phòng, hoặc khi micro không dây và micro của máy cùng hoạt động do đầu thu cắm chưa khít. Rút ra cắm lại, rồi gõ nhẹ vào từng micro để biết cái nào đang thật sự được thu.

Kịch bản 3: khách mời dùng loa ngoài

Khi bạn mời một người lên sóng từ xa, tiếng của bạn được gửi sang máy khách. Nếu khách nghe bằng loa ngoài của điện thoại hay máy tính, micro của khách thu lại giọng bạn và gửi trả về. Người xem nghe bạn nói hai lần, lần sau cách lần đầu chừng nửa giây. Chính bạn cũng nghe giọng mình dội lại trong tai nghe, và đó là dấu hiệu chắc nhất của kịch bản này.

Điểm dễ gây cãi nhau: khách không nghe thấy gì bất thường, vì với họ mọi thứ đều ổn. Người gây vọng luôn là người không nghe thấy vọng. Quy tắc dò vì thế rất gọn: ai nghe thấy giọng mình dội lại thì lỗi nằm ở phía người kia. Phép thử một phút: tắt tiếng khách trong phòng phát. Hết vọng ngay lập tức thì đúng là máy khách.

Phần mềm họp và nhiều phòng phát trên trình duyệt có bộ khử vọng, nhưng nó chỉ đỡ được khi loa nhỏ và phòng yên; khách vặn loa to là lọt. Cách chắc tay là yêu cầu tai nghe từ trước. Một tin nhắn mẫu gửi khách trước buổi: "Anh chị nhớ mang giúp một chiếc tai nghe, loại có dây đi kèm điện thoại là đủ. Không có tai nghe thì người xem sẽ nghe mỗi câu của người dẫn hai lần." Nói rõ hậu quả thì khách nhớ mang hơn là chỉ dặn chung chung.

Phân biệt vọng với vang phòng

Hai từ này hay bị dùng lẫn, mà cách chữa thì ngược nhau. Vọng là một câu nói lặp lại thành hai lần tách bạch, do đường vòng qua thiết bị. Vang là giọng có đuôi ngân dài, nghe xa và rỗng, do âm thanh dội vào tường, trần, sàn gạch rồi mới tới micro. Vang không lặp lại câu nào cả, nó chỉ làm từng tiếng nhoè vào tiếng sau.

Phép thử phân biệt chỉ mất mười giây: vỗ tay một cái thật gọn rồi nghe lại bản ghi. Nghe thấy hai tiếng vỗ rời nhau là vọng. Nghe một tiếng vỗ kéo theo cái đuôi "oang" là vang. Một phép thử nữa: tắt hết loa trong phòng và rút mọi thiết bị thừa. Vọng sẽ biến mất, còn vang thì vẫn nguyên, vì vang thuộc về căn phòng chứ không thuộc về thiết bị.

Tắt loa không chữa được vang, và dán mút lên tường không chữa được vọng. Nếu phép thử chỉ ra vang, việc cần làm là đưa micro lại gần miệng hơn và thêm vật mềm vào phòng; phần này được bàn kỹ trong bài giảm tiếng ồn, tiếng vang phòng khi livestream.

Quy trình một phút khi đang trên sóng

Đang phát mà có người báo vọng, đừng dừng buổi. Làm theo thứ tự này, mỗi bước vài giây:

  1. Nói với người xem một câu để giữ nhịp: "Mọi người chờ mình mười giây, mình chỉnh lại tiếng."
  2. Tắt tiếng mọi thiết bị trong phòng đang mở buổi phát: điện thoại thứ hai, máy của trợ lý, thẻ xem thử trên máy tính.
  3. Hỏi lại người xem: "Còn nghe lặp không, ai còn nghe gõ số 1 giúp mình." Nhớ chờ đủ độ trễ của nền tảng rồi mới đọc câu trả lời.
  4. Nếu đang có khách: tắt tiếng khách vài giây. Hết vọng thì nhờ khách cắm tai nghe hoặc vặn nhỏ loa hết mức.
  5. Nếu vẫn còn: nhìn bộ trộn tiếng, tắt từng nguồn đang nhảy vạch cho tới khi chỉ còn một nguồn mang giọng bạn.

Thứ tự này đi từ nguyên nhân hay gặp nhất tới ít gặp nhất, và từ việc không ảnh hưởng người xem tới việc có ảnh hưởng. Đừng làm ngược lại: gỡ micro, đổi dây giữa buổi vừa mất thời gian vừa dễ sinh thêm lỗi mới như tiếng rè do dây cắm vội, loại lỗi được tách riêng trong bài livestream bị rè tiếng.

Thói quen để buổi sau không vọng lại

Vọng là loại lỗi phòng dễ hơn chữa. Năm thói quen dưới đây đủ chặn cả ba kịch bản:

  • Một phòng, một loa bằng không. Trong phòng phát, mọi thiết bị theo dõi buổi live đều cắm tai nghe. Không có ngoại lệ cho "mở nhỏ thôi".
  • Người dẫn đeo tai nghe khi có khách. Tiếng khách đi vào tai bạn chứ không ra loa, micro của bạn không có gì để thu lại.
  • Mỗi giọng một micro, mỗi micro một lần. Trước buổi, nhìn bộ trộn tiếng và đếm: bao nhiêu người nói thì bấy nhiêu vạch nhảy, không hơn.
  • Thử khách trước giờ lên sóng năm phút. Bạn nói một câu dài, nếu nghe giọng mình dội lại thì xử lý ngay khi chưa có người xem.
  • Phát thử mười phút ở chế độ riêng tư và nghe bằng một máy khác đặt ở phòng khác. Nghe ở cùng phòng mà bật loa thì chính phép thử tạo ra vọng.

Sau khi sửa, cách tự kiểm đáng tin nhất là nghe lại một phút của bản phát lại bằng tai nghe, chọn đoạn bạn nói liên tục. Lời khen "nghe ổn rồi" của người xem chỉ nên coi là tín hiệu ban đầu, vì nhiều người xem bằng loa điện thoại nhỏ không nhận ra lớp tiếng lặp mỏng.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao livestream bị vọng tiếng dù chỉ có một mình trong phòng?

Thường là vì có một thiết bị nữa đang mở chính buổi phát của bạn và bật loa: điện thoại thứ hai để xem bình luận, hoặc thẻ xem thử của nền tảng trên máy tính. Micro thu lại tiếng từ loa ấy và gửi lên lần hai. Tắt tiếng thiết bị đó hoặc cắm tai nghe là hết.

Tiếng vọng khi livestream chậm vài giây là do đâu?

Độ trễ vài giây trở lên cho thấy tiếng đã đi hết một vòng qua nền tảng rồi mới quay lại. Nghĩa là quanh micro có một thiết bị đang phát chính buổi live đó ra loa. Hãy tìm và tắt tiếng mọi máy đang mở buổi phát trong phòng, kể cả máy tính dùng để theo dõi.

Khách mời lên sóng làm vọng tiếng thì xử lý thế nào?

Nhờ khách đeo tai nghe, loại có dây thông thường là đủ. Khách nghe bằng loa ngoài thì micro của khách thu lại giọng người dẫn và gửi trả về buổi phát. Trong lúc khách tìm tai nghe, bạn có thể tắt tiếng khách mỗi khi mình nói dài, bật lại khi tới lượt khách.

Vọng tiếng và vang phòng khác nhau ra sao?

Vọng là một câu nói bị lặp thành hai lần, do tiếng đi vòng qua loa và micro; tắt loa thừa là hết. Vang là giọng ngân, rỗng, nghe xa, do âm thanh dội vào tường và trần; tắt thiết bị không đổi được gì, phải đưa micro lại gần và thêm đồ mềm trong phòng. Vỗ tay một cái rồi nghe lại bản ghi là phân biệt được.

OBS bị vọng tiếng, nghe hai lớp giọng thì kiểm ở đâu?

Nhìn bộ trộn tiếng trong lúc nói: nếu hai vạch cùng nhảy theo giọng bạn thì có hai nguồn đang thu, thường là micro rời và micro của webcam. Tắt bớt một nguồn. Kiểm thêm phần giám sát âm thanh của từng nguồn, vì bật chế độ vừa giám sát vừa xuất có thể khiến kênh tiếng máy tính thu lại lần nữa.

Có cần mua micro mới để hết vọng tiếng không?

Không. Vọng sinh ra từ đường đi của tiếng chứ không từ chất lượng micro, nên đổi micro đắt hơn mà chiếc loa thừa vẫn còn thì vọng vẫn nguyên. Thứ đáng sắm nếu chưa có là một chiếc tai nghe cho người dẫn và một chiếc dự phòng cho khách mời.

giám sát âm thanh obshai micro cùng thukhách mời bị vọnglivestream bị vọng tiếnglỗi âm thanh livestreamtai nghe kiểm âmtiếng lặp hai lầntiếng vọng khi livevang phòngvọng tiếng obs

Điều kiện, giới hạn và chính sách của các nền tảng nêu trong bài được ghi theo thời điểm cập nhật và có thể thay đổi. Thấy chỗ cần đính chính? Báo cho ban biên tập.

Đọc tiếp

Cùng chuyên mục

Từ đội làm tạp chí này

VietnamStream: phát trực tiếp một lần, lên mọi nền tảng

Phòng phát ngay trên trình duyệt, mời khách bằng một đường link, phát cùng lúc lên Facebook, YouTube, TikTok. Tải video lên để hẹn giờ hoặc phát lặp 24/7. Có gói miễn phí.