Livestream ít người xem thì nói gì cho đỡ ngại và không bỏ phiên?
Phòng có năm người vẫn là một phiên thật. Cách nói cho bản ghi, chuỗi việc lấp khoảng lặng và lợi thế riêng của phòng nhỏ mà phòng đông không có.
Khi livestream ít người xem, bạn nói đúng như đang có đông người: nói cho bản ghi, chạy một chuỗi việc không cần ai đáp lời gồm xoay vòng sản phẩm, kể chuyện nghề, hỏi câu dễ trả lời, và gọi tên, trả lời kỹ từng người đang có mặt.
Không bỏ phiên giữa chừng. Người xem lại sau cũng là khán giả, và phòng nhỏ cho bạn một thứ phòng đông không có: thời gian để nói chuyện với từng người.
Nói cho bản ghi: người xem lại sau cũng là khán giả
Con số hiện ở góc màn hình chỉ đếm người đang xem ngay lúc này. Nó không đếm người sẽ mở bản ghi tối nay, ngày mai, hay người bấm vào từ một đoạn cắt ngắn bạn đăng lại. Phần lớn nền tảng giữ bản ghi sau buổi phát theo thiết lập và chính sách của từng nơi; còn giữ bao lâu thì bạn kiểm trong tài khoản của mình. Với nhiều shop nhỏ, lượt xem bản ghi của một phiên cao hơn hẳn số người có mặt lúc phát.
Nghĩ như vậy thì cách nói đổi theo. Bạn không còn nói với khoảng trống mà nói với một người sẽ ngồi xem lại sau, người đó không gõ bình luận được và không biết lúc phát phòng đông hay vắng, trừ khi chính bạn nói ra. Vì thế đừng nhắc tới con số. "Hôm nay vắng quá" được ghi lại vĩnh viễn trong bản ghi và là câu đầu tiên khiến người xem lại tự hỏi vì sao không ai xem.
Nói cho bản ghi còn có nghĩa là mỗi đoạn phải tự đứng được. Khi giới thiệu một món, nói đủ tên, giá hoặc nơi xem giá, và cách đặt mua cho người không có mặt: "Ai xem lại video này thì nhắn tin cho trang, mình trả lời trong ngày".
Chuỗi việc để không rơi vào im lặng
Im lặng đến khi bạn chờ người xem cho mình việc để làm. Chuẩn bị sẵn một chuỗi tự chạy, hết việc này sang việc kia, có ai đáp lời thì dừng lại trả lời rồi quay về chuỗi:
- Giới thiệu vòng tròn sản phẩm. Bày năm đến bảy món trên bàn, đi lần lượt, mỗi món ba đến năm phút: cầm lên, đưa lại gần ống kính, nói ai hợp với món này, giá và cách mua. Hết món cuối thì quay lại món đầu với một góc nói khác: lần một nói về chất liệu, lần hai nói về cách dùng, lần ba về cách bảo quản.
- Kể chuyện nghề. Giữa hai món, chen một chuyện ngắn một hai phút mà chỉ người làm nghề mới có: lô hàng này lấy ở đâu, vì sao bỏ một mẫu không bán nữa, lỗi nào khách hay gặp khi dùng. Viết sẵn năm chuyện vào giấy trước phiên.
- Hỏi câu dễ trả lời. Câu mà người xem đáp được bằng một hai chữ, không cần nghĩ: "Nhà mình uống trà hay cà phê buổi sáng?", "Ai đang ở miền Trung gõ số 1". Hỏi xong không chờ; nói tiếp, có người đáp thì quay lại.
- Làm một việc tay chân. Gói một đơn hàng thật, xếp lại kệ, lau một món, pha một ấm trà. Tay có việc thì miệng có chuyện để tả, và hình có chuyển động cho người vừa vào nhìn.
- Nhắc lại phiên có gì. Mỗi mười đến mười lăm phút, một câu cho người mới: bạn là ai, đang bán gì, sắp tới làm gì.
Một vòng đủ năm việc mất chừng hai mươi lăm đến ba mươi phút. Phiên một giờ là hai vòng. Bạn không bao giờ rơi vào tình trạng "hết chuyện để nói", vì việc kế tiếp luôn nằm sẵn trên giấy.
Kể chuyện nghề: kể gì khi tưởng mình không có gì để kể
Người bán nào cũng có chuyện, chỉ là quen quá nên không thấy đó là chuyện. Một chị bán gốm biết vì sao men lam ở mẻ này đậm hơn mẻ trước. Một anh bán giày biết đôi nào khách hay trả vì chọn sai cỡ và nên chọn lại thế nào. Những điều đó với bạn là việc hằng ngày, với người xem là thứ họ không đọc được ở phần mô tả sản phẩm.
Có bốn nguồn chuyện gần như không cạn. Nguồn hàng: món này đến từ đâu, ai làm, mất bao lâu. Lỗi và bài học: món từng nhập về rồi phải bỏ, và vì sao. Câu hỏi của khách: tuần này khách hỏi gì nhiều nhất, kể lại câu hỏi và câu trả lời, không nêu tên khách. Hậu trường: một ngày đóng hàng diễn ra thế nào, cách bạn kiểm một món trước khi gửi.
Giữ chuyện ngắn và có điểm rơi. Một chuyện nghề tốt dài chừng một phút rưỡi, kết bằng một điều người nghe dùng được: "nên khi mua bát men rạn, cả nhà soi dưới đèn xem đường rạn có đều không". Chuyện có thật thì kể; không thêm thắt con số hay lời khen của khách mà bạn không có.
Gọi tên và trả lời từng người: lợi thế của phòng nhỏ
Ở phòng vài trăm người, bình luận trôi nhanh tới mức người dẫn chỉ kịp đáp một phần nhỏ. Ở phòng năm người, bạn đọc được hết, nhớ được tên, và có thời gian trả lời tới nơi tới chốn. Đó là trải nghiệm mà người xem không có được ở phòng đông, và là lý do nhiều khách quen của các shop nhỏ gắn bó lâu.
Cách làm cụ thể: ai vào, chào tên. Ai hỏi, nhắc lại câu hỏi kèm tên rồi mới trả lời, để người xem bản ghi cũng hiểu: "Chị Hoa hỏi bát này bỏ lò vi sóng được không. Được chị nhé, men này nung ở nhiệt độ cao, nhưng mình khuyên không nên bỏ loại có viền kim". Trả lời xong, hỏi lại một câu để câu chuyện đi tiếp: "Nhà chị mấy người ăn, để mình gợi ý cỡ bát".
Với khách đã gặp ở phiên trước, nhắc lại điều bạn nhớ: "Tuần rồi anh Nam lấy bộ ấm xanh, anh dùng thấy sao rồi?". Một câu như vậy đáng giá hơn mọi lời mời theo dõi. Chỉ cần giữ một ranh giới: đừng hỏi dồn tới mức người xem ngại, và đừng đọc lên sóng thông tin riêng như số điện thoại, địa chỉ họ lỡ gõ ra.
Câu nên nói và câu nên bỏ khi phòng vắng
Cùng một hoàn cảnh, hai cách nói đưa tới hai cảm giác khác hẳn cho người vừa vào và người xem lại:
| Tình huống | Câu nên bỏ | Câu thay thế |
|---|---|---|
| Mới phát, số người xem bằng không | "Chưa có ai hết, chờ chút nha." | "Mình bày hàng ra bàn trước, món đầu tiên tối nay là bộ chén men lam." |
| Có ba người, không ai gõ gì | "Mọi người im lặng quá, nói gì đi." | "Ai đang xem cứ thong thả, mình đi từng món. Thích món nào gõ số thứ tự là mình cầm lên lại." |
| Một người vừa vào | "May quá có người vào rồi." | "Chào chị Hoa. Mình đang ở món thứ ba, bộ ấm tử sa nhỏ." |
| Hỏi một câu, không ai đáp | "Không ai trả lời hả?" | Tự đáp rồi đi tiếp: "Nhà mình thì uống trà buổi sáng, nên mình hay dùng ấm cỡ này." |
| Người xem rời đi, số tụt xuống | "Sao ra hết rồi." | Không nhắc tới. Nói tiếp món đang cầm. |
| Gần hết giờ dự định | "Vắng quá, mình tắt sớm." | "Còn hai món nữa là hết phiên, mình hẹn lại thứ Bảy, tám giờ tối." |
Quy tắc nằm sau cả bảng: không bình phẩm về số người xem, không trách người đang có mặt, và luôn có một việc cụ thể kế tiếp. Người đang im lặng xem vẫn là người đang xem; nhiều khách chỉ nhắn tin đặt hàng sau khi phiên đã tắt.
Có nên tắt sớm khi phiên vắng?
Trừ khi có sự cố kỹ thuật, câu trả lời là không. Lý do thứ nhất là lời hứa: bạn đã báo phát từ tám tới chín giờ thì người vào lúc tám giờ bốn mươi phải gặp được bạn. Lý do thứ hai là bản ghi: một bản ghi đủ dài, có đủ các món, dùng lại được để cắt thành video ngắn và gửi cho khách hỏi sau. Lý do thứ ba là tay nghề: phiên vắng là lúc tập luyện ít áp lực nhất, nói vấp cũng ít người thấy.
Điều nên làm là đặt thời lượng vừa sức ngay từ đầu. Người mới phát bốn mươi lăm đến sáu mươi phút, đều lịch, tốt hơn một phiên ba giờ rồi nghỉ hai tuần. Và khi đã đặt thì chạy đủ. Phiên vắng nhiều lần liên tiếp là tín hiệu để xem lại khung giờ, cách báo trước, tiêu đề và nội dung chứ không phải tín hiệu để nói ít đi; bài livestream bị flop: lý do phiên ít người xem và cách cứu đi vào phần nguyên nhân đó.
Cũng đừng tìm lối tắt bằng lượt xem ảo. Số ảo không mua hàng, không bình luận thật, làm lệch mọi số liệu bạn dùng để cải thiện, và trái quy định của các nền tảng.
Chuẩn bị trước để phiên vắng không thành phiên ngại
Phần lớn cảm giác ngại đến từ việc không biết làm gì tiếp theo. Mười lăm phút chuẩn bị giải quyết gần hết:
- Viết chuỗi việc ra một tờ giấy dựng cạnh ống kính: thứ tự các món, năm chuyện nghề, năm câu hỏi dễ.
- Bày sẵn hàng theo thứ tự, thêm một việc tay chân để làm khi cần: vài đơn chờ gói, một ấm trà chờ pha.
- Che con số người xem nếu nó làm bạn phân tâm: một mẩu giấy dán lên góc màn hình là đủ. Bình luận vẫn đọc được.
- Tập câu mở cho trơn; cách dựng câu mở có trong bài câu mở đầu livestream giữ chân người xem.
- Hẹn giờ kết thúc bằng đồng hồ, không bằng cảm giác. Chuông reo mới chào.
- Nhờ một người quen vào xem mười phút đầu và gõ một hai câu hỏi thật về sản phẩm nếu bạn cần đà. Câu hỏi thật, không dựng lời khen.
Sau phiên, xem lại mười phút bất kỳ của bản ghi và tự hỏi: nếu không nhìn con số, người xem có đoán được phòng vắng không? Khi câu trả lời là không, bạn đã nói được cho năm người như nói cho năm trăm người, và khi phòng đông lên thì không cần đổi gì cả.
Câu hỏi thường gặp
Livestream chỉ có 2–3 người xem có nên tiếp tục không?
Nên, và chạy đủ thời lượng đã báo. Hai ba người đó cùng với người xem lại bản ghi là khán giả thật của phiên. Phòng nhỏ cho phép bạn chào tên, trả lời kỹ từng câu, điều giúp biến người xem thành khách quen. Bỏ giữa chừng thì mất cả bản ghi lẫn lòng tin của người đã vào.
Livestream không ai bình luận thì nói gì?
Chạy chuỗi việc đã chuẩn bị: giới thiệu lần lượt từng sản phẩm, chen chuyện nghề ngắn, hỏi câu trả lời được bằng một hai chữ rồi tự đáp nếu không ai đáp, làm một việc tay chân như gói đơn. Đừng trách người xem im lặng; nhiều người chỉ xem và nhắn tin đặt hàng sau.
Có nên nói thật là phòng live đang vắng không?
Không nên nhắc tới số người xem. Người vừa vào và người xem lại bản ghi không biết phòng vắng cho tới khi bạn nói ra, và câu đó khiến họ nghi ngờ thay vì thông cảm. Thay vào đó, nói về món đang cầm trên tay và việc sắp làm tiếp theo.
Live vắng người thì nên live bao lâu?
Người mới nên đặt 45 đến 60 phút và giữ đúng. Chừng đó đủ để đi hết hai vòng sản phẩm và để người vào muộn kịp gặp bạn. Phát đều lịch với thời lượng vừa sức có ích hơn một phiên rất dài rồi nghỉ lâu. Khi phòng ổn định hơn mới tăng dần thời lượng.
Làm sao để đỡ ngại khi nói một mình trước ống kính?
Chuẩn bị sẵn việc để làm và điều để nói, vì ngại phần lớn đến từ khoảng trống. Che con số người xem bằng một mẩu giấy, hình dung đang nói với một khách quen ngồi đối diện, và giữ tay luôn có sản phẩm. Sau ba bốn phiên, cảm giác ngại giảm rõ vì miệng đã quen đường.
Nhờ người quen vào xem cho đông có nên không?
Nhờ vài người quen vào xem và hỏi câu hỏi thật về sản phẩm trong những phút đầu thì được, vì nó giúp bạn có đà nói. Không nên nhờ dựng lời khen hay giả làm khách chốt đơn, và không mua lượt xem ảo: những thứ đó đánh lừa người xem và làm sai số liệu của chính bạn.
Điều kiện, giới hạn và chính sách của các nền tảng nêu trong bài được ghi theo thời điểm cập nhật và có thể thay đổi. Thấy chỗ cần đính chính? Báo cho ban biên tập.
