Livestream bán hàng là gì, người mới bắt đầu từ đâu?
Livestream bán hàng là giới thiệu và chốt đơn ngay trong buổi phát trực tiếp. Bài vẽ toàn cảnh sáu khâu của một phiên và lộ trình bốn tuần đầu cho người chưa từng lên sóng.
Livestream bán hàng là hình thức người bán phát trực tiếp để đưa sản phẩm ra cho người xem thấy tận mắt, trả lời câu hỏi và nhận đơn ngay trong buổi phát.
Người mới nên bắt đầu từ ba việc theo đúng thứ tự: chọn một nền tảng nơi khách của mình đang ở, chọn năm tới tám sản phẩm đã có người hỏi mua, và tập nói một mình trước máy quay trong một tuần. Thiết bị, quảng cáo và phát nhiều nơi để sau.
Vì sao bán qua buổi phát trực tiếp khác bán qua bài đăng
Bài đăng cho người mua một tấm ảnh đã chọn góc đẹp. Buổi phát cho họ thấy món hàng được cầm lên, kéo giãn, bật thử, mặc lên người thật, và quan trọng hơn là được hỏi. “Em cao mét rưỡi mặc size nào”, “màu này ngoài sáng có ngả vàng không”: những câu ấy được trả lời trong mười giây, đúng lúc người mua đang cân nhắc.
Buổi phát còn có nhịp. Một ưu đãi chỉ mở trong lúc đang live, một món chỉ còn vài chiếc, một nhóm người cùng hỏi cùng mua tạo ra lý do để quyết định ngay thay vì để mai. Nhịp ấy là con dao hai lưỡi: dùng thật thì ra đơn, dựng giả kiểu hô hết hàng liên tục thì người xem quen mặt sẽ không tin nữa.
Điểm yếu của hình thức này cũng rõ. Nó ngốn giờ, đòi người dẫn có mặt đều, và một phiên vắng không để lại gì ngoài mệt. Vì thế người làm nghề coi mỗi phiên là một lần vận hành cả chuỗi, không riêng gì phần đứng trước máy.
Một phiên gồm sáu khâu, khâu nào yếu thì cả phiên yếu
Người ngoài chỉ thấy khâu thứ ba và thứ tư. Người trong nghề biết đơn hỏng thường do bốn khâu còn lại.
Sản phẩm. Chọn ít và chọn món đã có người hỏi. Một phiên của shop nhỏ chỉ cần năm tới tám món: một món dẫn giá mềm để kéo người vào, hai ba món chủ lực nuôi lợi nhuận, vài món bán kèm. Kiểm tồn từng món theo màu và cỡ trước giờ phát.
Kịch bản. Không phải bài viết từng chữ mà là khung thời gian: phút nào chào, phút nào món nào, lúc nào mở ưu đãi, câu chuyển giữa các món. Khung giúp bạn không đứng hình khi vắng và không sa đà khi đông.
Kỹ thuật. Tiếng rõ, hình đủ sáng, mạng ổn. Phát thử mười phút ở chế độ riêng tư và xem bằng một máy khác trước mỗi lần đổi chỗ ngồi, đổi micro hay đổi mạng.
Chốt đơn. Quy ước một cách đặt duy nhất và nhắc lại nhiều lần: bấm giỏ hàng, hoặc bình luận theo cú pháp, hoặc nhắn tin. Ba cách cùng lúc là tự tạo rối cho mình.
Giao hàng. Đóng và gửi trong thời hạn đã hứa trên sóng. Đơn chậm kéo theo huỷ, và huỷ nhiều ảnh hưởng tới uy tín gian hàng trên sàn.
Chăm sóc sau bán. Nhắn xác nhận, xử lý đổi trả, hỏi lại cảm nhận. Khách của phiên này là người xem của phiên sau.
Shop một người vẫn làm được cả sáu khâu, miễn là tách thời gian: chuẩn bị buổi chiều, phát buổi tối, đóng hàng sáng hôm sau. Dồn tất cả vào hai giờ quanh buổi phát là công thức của sai tồn kho và gửi nhầm hàng.
Chọn nền tảng đầu tiên theo nơi khách của bạn đang ở
Câu hỏi đúng không phải nền tảng nào đông nhất mà là khách của bạn đang mua ở đâu. Bảng dưới gợi ý theo tình huống xuất phát:
| Bạn đang có | Nên bắt đầu ở | Lý do |
|---|---|---|
| Khách quen qua trang cá nhân, fanpage, nhóm | Người xem đầu tiên là người đã biết bạn; chốt qua bình luận và tin nhắn như họ vẫn quen | |
| Gian hàng đã có đơn trên Shopee | Shopee Live | Người xem đang sẵn ý định mua, giỏ hàng và thanh toán nằm ngay trong ứng dụng |
| Chưa có khách, sản phẩm bắt mắt, giá dễ quyết | TikTok | Buổi phát có thể được đưa tới người lạ; cần tài khoản đủ điều kiện gắn giỏ hàng theo quy định của nền tảng |
| Sản phẩm cần giải thích dài, giá trị cao | Facebook hoặc YouTube | Người xem chịu ngồi lâu hơn, buổi phát lưu lại để người sau tìm xem |
Điều kiện mở tính năng bán hàng trên mỗi nền tảng thay đổi theo thời gian và theo tài khoản, nên kiểm trực tiếp trong ứng dụng trước khi lên kế hoạch. Hai bài nên đọc tiếp tuỳ lựa chọn: một phiên bán trên Facebook từ chuẩn bị tới chốt đơn và cách một phiên trên TikTok vận hành và ra đơn.
Không cần có mặt ở mọi nơi ngay. Mỗi nền tảng có cách chốt đơn, kiểu người xem và nhịp nói riêng; học một nơi cho thạo đã mất vài tuần. Khi một kênh đã đều và bạn muốn cùng buổi phát đó lên thêm kênh thứ hai, lúc ấy mới tính tới công cụ phát đa nền tảng, ví dụ phát đa nền tảng của VietnamStream; với TikTok và Shopee, tài khoản của bạn cần được nền tảng cấp khoá luồng thì mới phát qua công cụ ngoài được.
Lộ trình bốn tuần đầu
Lộ trình này dành cho người chưa từng lên sóng, làm một mình, phát bằng điện thoại. Mỗi tuần một mục tiêu, không nhảy cóc.
Tuần 1: tập nói một mình
Chưa phát công khai. Mỗi ngày quay mười lăm phút bằng máy quay của điện thoại, giới thiệu ba món hàng như thể đang có người xem. Xem lại và ghi ba thứ: chỗ nào ậm ừ, chỗ nào nói quá nhanh, món nào không biết nói gì. Cuối tuần phát thử một buổi ở chế độ chỉ mình bạn thấy để quen với nút bấm và kiểm tiếng, hình, mạng.
Tuần 2: phiên thử
Hai phiên công khai, mỗi phiên ba mươi tới bốn mươi lăm phút, báo trước cho người quen. Mục tiêu không phải đơn hàng mà là đi hết khung: chào, giới thiệu từng món, nhắc cách đặt, kết thúc có hẹn. Nhờ một người thân xem từ đầu tới cuối và nói thật về tiếng, ánh sáng, chỗ khó hiểu.
Tuần 3: phiên đều
Ba phiên vào ba khung giờ cố định, ví dụ tối thứ ba, thứ năm, thứ bảy lúc tám giờ. Kéo dài lên khoảng một giờ. Giữ nguyên chỗ ngồi, góc máy, câu chào để người xem nhận ra. Bắt đầu ghi sổ từng phiên.
Tuần 4: đọc số liệu
Vẫn ba phiên, nhưng sau mỗi phiên dành hai mươi phút đọc số và đổi đúng một thứ cho phiên sau: đổi món mở đầu, đổi giờ, hoặc đổi cách nhắc đặt hàng. Đổi một thứ mỗi lần thì mới biết thứ nào có tác dụng.
Hết bốn tuần bạn có khoảng mười phiên. Chừng đó chưa đủ để kết luận kênh thành hay bại, nhưng đủ để biết mình có chịu được nhịp này không và khâu nào trong sáu khâu đang yếu nhất.
Sau mỗi phiên đọc những số nào
Người mới hay nhìn một con số là số người xem cao nhất. Con số đó dễ gây vui hoặc buồn nhưng ít giúp quyết định. Năm thứ nên ghi vào sổ sau mỗi phiên:
- Thời gian xem trung bình. Người ta ở lại bao lâu. Số này thấp nghĩa là phần mở đầu chưa giữ được người.
- Số bình luận và câu hỏi về sản phẩm. Có hỏi là có quan tâm. Món nào không ai hỏi, cân nhắc bỏ khỏi phiên sau.
- Số đơn đặt trong phiên và số đơn giao thành công. Hai số này luôn lệch nhau. Khoảng lệch lớn thì xem lại mô tả hàng và lời hứa trên sóng.
- Món bán được và phút bán được. Biết đơn rơi vào lúc nào để xếp món chủ lực vào đúng khoảng đông người.
- Số người quay lại. Nhận ra bằng tên quen trong bình luận. Đây là dấu hiệu sớm nhất của một kênh sống được.
Tên gọi và vị trí các chỉ số khác nhau theo nền tảng, nhưng năm ý trên nơi nào cũng tìm ra hoặc tự đếm được. Sau khoảng mười phiên, đặt các dòng cạnh nhau, bạn sẽ thấy khung giờ nào và món nào đang nuôi kênh.
Năm lỗi của người mới và cách nhận ra
Các lỗi này lặp lại ở hầu hết người mới, và đều sửa được trong một hai phiên:
Bày quá nhiều món. Triệu chứng: nói mỗi món một phút, người xem hỏi lại món cũ liên tục. Cắt còn năm tới tám món và quay vòng.
Chờ đông mới nói. Mở sóng rồi ngồi im đợi người vào. Người đầu tiên vào thấy im lặng thì thoát. Nói ngay từ giây đầu như đang có mười người.
Không nhắc cách đặt hàng. Người xem vào ra liên tục; người vào phút thứ hai mươi không nghe được lời bạn nói ở phút thứ ba. Cứ giới thiệu xong một món là nhắc lại cách đặt.
Hứa quá tay. Hứa giao trong ngày, hứa tặng kèm, rồi không làm được. Chỉ nói trên sóng điều đã chắc về tồn kho và thời gian giao.
Bỏ sau ba phiên vắng. Ba phiên chưa nói lên điều gì. Phiên vắng vẫn có giá trị: tập nói, thử khung, có video ghi lại để cắt thành đoạn ngắn.
Khung thời gian mẫu và câu thoại cho từng đoạn có trong bài kịch bản bán hàng khung 60 phút; đọc trước tuần thứ hai của lộ trình là vừa.
Thứ chưa cần mua và chưa cần làm trong tháng đầu
Chưa cần máy ảnh rời, bàn trộn âm thanh, phông nền in, hay phần mềm dựng hình. Bộ tối thiểu là điện thoại đang dùng, một chân máy vững, một micro cài áo và một nguồn sáng trước mặt, có thể chỉ là cửa sổ ban ngày. Tổng chi cho ba món phụ kiện nằm ở mức vài trăm nghìn tới khoảng một hai triệu đồng, con số tham khảo và thay đổi theo thời điểm.
Chưa cần chạy quảng cáo cho buổi phát. Quảng cáo đẩy người lạ vào một phiên mà người dẫn còn lúng túng thì tiền đi mà đơn không về. Hãy để tới khi bạn có một phiên mẫu chạy trơn và biết món nào tự bán được.
Chưa cần thuê người. Trợ lý có ích khi phiên đông tới mức bạn không kịp đọc bình luận. Trước mốc đó, một người thân ngồi cạnh ghi đơn trong những phiên đầu là đủ.
Chưa cần phần mềm chốt đơn tự động. Mười đơn một phiên ghi tay vào sổ hoặc bảng tính vẫn kịp, và ghi tay giúp bạn hiểu khách đang hỏi gì. Công cụ nên đến sau khi quy trình đã rõ, để tự động hoá một việc bạn đã biết làm chứ không phải để thay cho việc chưa biết làm.
Câu hỏi thường gặp
Livestream bán hàng cần chuẩn bị những gì?
Cần năm tới tám sản phẩm đã kiểm tồn, một khung thời gian cho buổi phát, điện thoại có chân máy và micro cài áo, một nguồn sáng trước mặt, mạng ổn định và một cách đặt hàng thống nhất để nhắc người xem. Trước phiên công khai đầu tiên nên phát thử ở chế độ riêng tư ít nhất mười phút.
Không có nhiều người theo dõi thì live bán hàng có ai xem không?
Có, nhưng ít, và đó là điều bình thường ở những phiên đầu. Người xem đầu tiên thường là khách cũ và người quen được báo trước. Trên các nền tảng có đề xuất buổi phát tới người lạ, phiên giữ được người ở lại lâu thường được đưa đi xa hơn, nên việc của bạn là nói đều và có nội dung ngay từ phút đầu.
Một phiên live bán hàng nên kéo dài bao lâu?
Người mới nên bắt đầu ở ba mươi tới bốn mươi lăm phút, đủ để đi hết khung mà chưa hụt hơi, rồi tăng dần lên một tới hai giờ khi đã quen. Phiên quá ngắn thì chưa kịp có người vào, phiên quá dài khi chưa đủ sức thì nửa sau nói nhạt đi và dễ sai tồn kho.
Nên live bán hàng trên Facebook, TikTok hay Shopee trước?
Chọn nơi khách của bạn đang mua. Có khách quen trên trang cá nhân hoặc fanpage thì Facebook. Có gian hàng đang ra đơn thì Shopee Live. Chưa có khách và sản phẩm dễ quyết thì TikTok, với điều kiện tài khoản mở được tính năng bán hàng. Thạo một nơi rồi mới mở nơi thứ hai.
Một người có tự live bán hàng được không?
Được, phần lớn shop nhỏ bắt đầu như vậy. Điều cần làm là tách việc theo thời gian: chuẩn bị hàng và khung nội dung trước, phát vào giờ cố định, đóng gói vào hôm sau. Khi bình luận nhiều tới mức đọc không kịp thì mới cần thêm người ghi đơn và trả lời tin nhắn.
Bao lâu thì biết live bán hàng có hợp với mình không?
Khoảng mười phiên phát đều trong một tháng là đủ để có nhận định ban đầu. Nhìn vào ba thứ: người xem có ở lại lâu hơn không, có tên quen quay lại không, và bản thân bạn có chịu được nhịp chuẩn bị, phát, đóng hàng mỗi tuần hay không. Số đơn của vài phiên đầu chưa nói lên nhiều.
Điều kiện, giới hạn và chính sách của các nền tảng nêu trong bài được ghi theo thời điểm cập nhật và có thể thay đổi. Thấy chỗ cần đính chính? Báo cho ban biên tập.
