Sàn thương mại điện tử khấu trừ thuế thay người bán: hiểu sao cho đúng?
Với giao dịch thanh toán qua sàn, sàn có thể khấu trừ và nộp thay theo quy định hiện hành. Doanh thu ngoài sàn và sổ sách của bạn thì không ai làm thay.
Hiểu ngắn gọn: với giao dịch đi qua sàn có chức năng thanh toán, sàn có thể thực hiện khấu trừ và nộp thay một phần nghĩa vụ thuế của người bán theo quy định hiện hành. Chi tiết áp dụng cho bạn nằm trong thông báo của chính sàn đó và hướng dẫn của cơ quan thuế.
Việc sàn khấu trừ thuế người bán không có nghĩa là bạn hết việc. Doanh thu ngoài sàn, tức đơn chốt qua mạng xã hội và tiền khách chuyển khoản trực tiếp, không nằm trong phần sàn lo; sổ sách và việc đối chiếu vẫn là của bạn.
Cơ chế ở mức chung: ai giữ tiền thì người đó làm được việc khấu trừ
Khi khách đặt hàng và thanh toán qua sàn, tiền không đi thẳng tới bạn. Sàn nhận tiền, giữ trong thời gian chờ giao và chờ hết hạn khiếu nại, trừ các loại phí, rồi mới chuyển phần còn lại. Vì nắm dòng tiền và biết chính xác giá trị từng đơn, sàn ở vị trí thuận lợi để trích ra một khoản và nộp vào ngân sách thay cho người bán. Cơ chế “khấu trừ, nộp thay” dựa trên chính điều đó.
Theo quy định hiện hành, sàn có chức năng thanh toán có thể thực hiện việc này đối với các giao dịch phát sinh trên sàn. Áp cho nhóm người bán nào, tính trên căn cứ gì, tỉ lệ ra sao, bắt đầu từ lúc nào là các chi tiết bài này không nêu, vì chúng do văn bản và thông báo chính thức quy định và có thể được điều chỉnh. Nơi tra đúng là mục thông báo, trung tâm trợ giúp người bán của sàn bạn đang dùng, và cổng thông tin của cơ quan thuế.
Điều cần giữ trong đầu: đây là một cách thu, không phải một loại thuế mới và cũng không phải lệnh miễn trừ cho phần còn lại. Nghĩa vụ vẫn là của người bán; sàn chỉ làm thay khâu trích và nộp đối với phần tiền đi qua tay sàn.
Phần sàn có thể lo và phần bạn vẫn tự lo
Bảng dưới chia theo đường đi của tiền. Cột giữa dùng chữ “có thể” có chủ ý: sàn nào làm gì, từ khi nào, phải xem thông báo của chính sàn đó.
| Khoản thu | Sàn có thể khấu trừ, nộp thay? | Việc của bạn |
|---|---|---|
| Đơn đặt và thanh toán trên sàn, kể cả đơn phát sinh từ phiên live gắn giỏ hàng | Có thể, theo quy định hiện hành và thông báo của sàn | Tải bảng đối soát, lưu chứng từ khấu trừ, đối chiếu với sao kê |
| Đơn trên sàn nhưng khách trả tiền mặt khi nhận hàng | Tuỳ cách sàn và đơn vị vận chuyển đối soát; kiểm trong bảng đối soát | Xem đơn đó có dòng khấu trừ hay không rồi mới kết luận |
| Đơn chốt qua bình luận, tin nhắn trên mạng xã hội; khách chuyển khoản thẳng | Không. Sàn không thấy giao dịch này | Tự ghi sổ, tự kê khai theo hướng dẫn của cơ quan thuế |
| Bán tại nhà, tại cửa hàng, giao tận tay thu tiền mặt | Không | Tự ghi sổ, tự kê khai |
| Hoa hồng tiếp thị liên kết, tiền thưởng do sàn chi trả | Là một dòng riêng, có thể có cách khấu trừ riêng | Đọc bảng hoa hồng từng kỳ, hỏi kế toán cách ghi nhận |
| Tiền nhận quảng cáo từ nhãn hàng | Không liên quan tới sàn | Theo hợp đồng với nhãn hàng, hỏi kế toán |
Người bán đa kênh hay mắc đúng một lỗi: thấy bảng đối soát có dòng khấu trừ rồi coi như toàn bộ việc buôn bán của mình đã được xử lý. Trong khi đó một phần đáng kể doanh thu đến từ các phiên live trên mạng xã hội, nơi khách bình luận rồi chuyển khoản. Phần ấy sàn không biết và không thể làm thay.
Đọc bảng đối soát để biết sàn đã trừ gì
Mỗi sàn đặt tên mục một kiểu và đổi giao diện thường xuyên, nên dưới đây là việc cần làm chứ không phải tên nút:
- Vào trang quản lý gian hàng trên máy tính, tìm khu vực tài chính, thu nhập hoặc đối soát.
- Chọn khoảng thời gian trọn một tháng và tải tệp chi tiết theo đơn về máy, đừng chỉ xem số tổng trên màn hình.
- Mở tệp, tìm các cột thể hiện khoản bị trừ. Tách ba loại: phí của sàn, khoản liên quan tới vận chuyển và khuyến mãi, khoản liên quan tới thuế nếu có.
- Cộng riêng cột liên quan tới thuế cho cả tháng. Ghi con số này vào một cột riêng trong sổ của bạn, đừng gộp chung vào “phí sàn”.
- Tìm trong cùng khu vực đó xem sàn có cung cấp chứng từ hay xác nhận về khoản đã khấu trừ, nộp thay không. Có thì tải về và lưu theo tháng.
- So số tiền thực nhận trong tệp với tiền sàn chuyển về trên sao kê ngân hàng. Khớp thì đóng tháng; lệch thì hỏi bộ phận hỗ trợ người bán của sàn ngay.
Nếu bạn không tìm thấy dòng nào liên quan tới thuế, đừng vội kết luận “sàn không trừ” hay “mình được miễn”. Có thể sàn hiển thị ở mục khác, hoặc trường hợp của bạn được xử lý theo cách khác. Hỏi sàn bằng văn bản qua kênh hỗ trợ và giữ lại câu trả lời.
Ba câu chuyện thường gặp ở người bán vừa trên sàn vừa trên mạng xã hội
Các tình huống dưới đây là ví dụ giả định, dùng để bạn soi vào cách bán của mình:
Shop một người, live trên mạng xã hội rồi dẫn khách sang sàn đặt. Toàn bộ đơn đi qua sàn nên dữ liệu gọn nhất. Việc còn lại là tải đối soát hằng tháng, lưu chứng từ khấu trừ và hỏi kế toán xem với hình thức của mình thì phần sàn đã làm có đủ chưa hay còn nghĩa vụ kê khai nào khác.
Shop live trên sàn nhưng khách quen nhắn riêng để chuyển khoản cho nhanh. Đây là trường hợp hay sót nhất. Mỗi đơn chuyển khoản phải được ghi vào sổ doanh thu ngoài sàn ngay trong ngày. Lưu ý thêm rằng nhiều sàn coi việc kéo khách ra ngoài để giao dịch là vi phạm chính sách, tách biệt hẳn với chuyện thuế.
Nhóm bán có hai ba người, mỗi người đứng tên một gian hàng, tiền về nhiều tài khoản. Dữ liệu của sàn gắn với người đứng tên gian hàng. Ai đứng tên thì hồ sơ thuế liên quan gắn với người đó. Trước khi chia gian hàng theo kiểu này, hãy hỏi kế toán về hệ quả cho từng người, đừng chỉ nghĩ tới chuyện tăng số phiên live.
Bài này không gợi ý cách chia nhỏ hay chuyển kênh để giảm số phải nộp. Mục đích của ba ví dụ là chỉ ra nơi dữ liệu dễ thất lạc, để bạn ghi đủ.
Câu hỏi nên gửi cho sàn và cho cơ quan thuế
Chia làm hai nhóm vì hai bên trả lời được hai loại câu khác nhau. Gửi cho bộ phận hỗ trợ người bán của sàn:
- Gian hàng của bạn hiện có đang được sàn khấu trừ, nộp thay không; xem ở mục nào?
- Khoản khấu trừ tính trên căn cứ nào của đơn hàng, đơn hoàn và đơn huỷ được điều chỉnh ra sao?
- Sàn cấp chứng từ gì cho người bán về khoản đã nộp thay, cấp theo kỳ nào, tải ở đâu?
- Thông tin thuế nào của bạn sàn đang lưu, cập nhật ở đâu khi thay đổi?
Mang tới cơ quan thuế quản lý hoặc kế toán: phần sàn đã nộp thay được ghi nhận thế nào trong nghĩa vụ chung của bạn; bạn có phải kê khai thêm gì cho phần đó không; doanh thu ngoài sàn kê khai ra sao; hai phần cộng lại có làm thay đổi cách bạn bị quản lý không. Cách gom tài liệu cho buổi hỏi có ở bài chuẩn bị gì để đi hỏi về kê khai thuế. Tra mức hiện hành tại cơ quan thuế, đừng lấy tỉ lệ từ ảnh chụp trôi nổi trong các nhóm.
Thói quen hằng tháng cho người bán đa kênh
Chọn một ngày cố định đầu tháng, dành khoảng một giờ. Tải bảng đối soát của tháng trước từ từng sàn. Tải sao kê mọi tài khoản và ví có nhận tiền bán hàng. Mở sổ doanh thu ngoài sàn, tức các đơn chốt trong phiên live trên mạng xã hội và qua tin nhắn. Ba nguồn này cộng lại phải giải thích được toàn bộ tiền vào.
Trong sổ, giữ bốn cột tách bạch cho mỗi tháng: doanh thu trên sàn, khoản sàn đã khấu trừ liên quan tới thuế, doanh thu ngoài sàn, và phần ngoài sàn bạn đã tự kê khai. Nhìn vào bốn cột đó, bất kỳ kế toán nào cũng hiểu tình hình của bạn trong một phút. Nếu cột thứ ba có số mà cột thứ tư luôn trống, đó là dấu hiệu phải đi hỏi ngay.
Mỗi khi sàn gửi thông báo có chữ thuế, khấu trừ hay nghĩa vụ người bán, hãy đọc hết thay vì bấm bỏ qua, rồi lưu lại một bản. Những thông báo đó là nguồn sát nhất cho biết sàn đang làm gì với tiền của bạn. Khung chung về nghĩa vụ của người bán được trình bày ở bài livestream bán hàng có phải đóng thuế không.
Điều bài này không thay được
Nội dung trên chỉ mô tả cơ chế ở mức chung để bạn hiểu mình đang nhìn thấy gì trong bảng đối soát. Bài không phải tư vấn thuế, không khẳng định sàn nào đang khấu trừ cho ai, và cố ý không nêu tỉ lệ, thời điểm áp dụng hay tên văn bản. Những chi tiết đó thay đổi theo thời kỳ; nguồn đúng là thông báo chính thức của sàn bạn đang bán và hướng dẫn của cơ quan thuế.
Trường hợp cụ thể của bạn, nhất là khi bán nhiều kênh, có người đứng tên hộ hoặc đã bán một thời gian mà chưa kê khai, cần được cơ quan thuế quản lý hoặc người hành nghề kế toán, thuế xem trực tiếp trên hồ sơ. Hãy coi bài này là bản đồ để biết hỏi gì, không phải câu trả lời cuối.
Câu hỏi thường gặp
Sàn đã khấu trừ thuế rồi thì người bán có phải kê khai gì nữa không?
Phần sàn khấu trừ, nếu có, chỉ gắn với giao dịch thanh toán qua sàn đó. Bạn còn phải làm gì với phần ấy tuỳ quy định hiện hành và hình thức kinh doanh, nên cần hỏi cơ quan thuế hoặc kế toán. Riêng doanh thu ngoài sàn như đơn chuyển khoản trực tiếp thì không nằm trong phần sàn xử lý và bạn phải tự lo.
Bán qua livestream trên mạng xã hội, khách chuyển khoản thì sàn có khấu trừ không?
Không. Sàn chỉ làm được việc khấu trừ với những đơn mà tiền đi qua hệ thống thanh toán của sàn. Đơn chốt qua bình luận hoặc tin nhắn rồi khách chuyển khoản thẳng vào tài khoản của bạn là giao dịch sàn không nhìn thấy. Bạn cần tự ghi sổ các đơn này và hỏi cơ quan thuế quản lý về cách kê khai.
Xem khoản thuế sàn đã trừ ở đâu?
Thông thường khoản này nằm trong khu vực tài chính, thu nhập hoặc đối soát của trang quản lý gian hàng, thể hiện thành một dòng hoặc cột riêng trong tệp chi tiết theo đơn. Tên mục khác nhau giữa các sàn và hay thay đổi. Nếu không tìm thấy, hãy hỏi bộ phận hỗ trợ người bán của sàn và lưu lại câu trả lời.
Tỉ lệ sàn khấu trừ thuế của người bán là bao nhiêu?
Bài này không nêu tỉ lệ vì con số phụ thuộc quy định hiện hành, loại hàng hoá, dịch vụ và đối tượng người bán, và có thể được điều chỉnh. Hãy tra mức hiện hành tại cơ quan thuế hoặc trong thông báo chính thức mà sàn gửi cho người bán. Đừng dựa vào ảnh chụp hay con số được truyền tay trong các nhóm bán hàng.
Đơn hoàn, đơn huỷ thì khoản sàn đã khấu trừ được xử lý thế nào?
Cách điều chỉnh khoản đã khấu trừ khi đơn bị hoàn hoặc huỷ do từng sàn thực hiện theo quy định và quy trình riêng. Bạn nên kiểm trong bảng đối soát xem đơn hoàn có dòng điều chỉnh tương ứng hay không. Nếu không thấy, gửi câu hỏi cho bộ phận hỗ trợ người bán kèm mã đơn, và ghi chú lại để báo cho kế toán.
Có nên chuyển hết đơn ra ngoài sàn để khỏi bị khấu trừ không?
Không nên. Nghĩa vụ kê khai gắn với thu nhập của bạn chứ không gắn với kênh bán, nên chuyển kênh không làm nghĩa vụ mất đi mà chỉ khiến bạn phải tự làm toàn bộ. Ngoài ra nhiều sàn coi việc điều hướng khách ra ngoài để giao dịch là vi phạm chính sách và có thể hạn chế gian hàng hoặc tính năng live.
Điều kiện, giới hạn và chính sách của các nền tảng nêu trong bài được ghi theo thời điểm cập nhật và có thể thay đổi. Thấy chỗ cần đính chính? Báo cho ban biên tập.
