Bỏ qua menu
LivestreamVietNam.comTạp chí nghề livestream
Kịch bản và kỹ năng dẫn live

Xử lý bình luận tiêu cực, phá rối khi đang livestream

Khách phàn nàn thật và kẻ phá rối cần hai cách đối xử ngược nhau. Cách nhận diện trong vài giây, câu nói mẫu giữ bình tĩnh và việc của trợ lý lọc bình luận.

Ban biên tập Livestream Việt NamĐăng 13 phút đọc

Gặp bình luận tiêu cực khi đang livestream, việc đầu tiên là phân loại rồi mới phản ứng. Khách phàn nàn thật thì nhận ngay trên sóng bằng một câu, hẹn giải quyết qua tin nhắn và không tranh cãi trước người xem.

Kẻ phá rối thì bỏ qua, chặn, và để bộ lọc từ khoá cùng trợ lý xử lý phần còn lại. Hai điều không làm trong mọi trường hợp: đọc to bình luận xấu lên và công kích lại người viết.

Phân loại trước, phản ứng sau

Một dòng chữ khó nghe hiện lên, tim đập nhanh, và phản xạ tự nhiên là đáp trả ngay. Phản xạ đó gần như luôn sai, vì nó đối xử với mọi bình luận khó nghe theo cùng một cách. Trong khi thật ra có ba kiểu người đứng sau những dòng chữ ấy, mỗi kiểu muốn một thứ khác nhau.

Kiểu thứ nhất là khách có chuyện thật: đã mua, hàng lỗi, giao chậm, nhắn tin chưa ai trả lời. Họ muốn được giải quyết. Kiểu thứ hai là người nghi ngờ: chưa mua, hỏi giọng gắt, "hàng này có thật không đấy", "sao rẻ thế, hàng nhái à". Họ muốn một câu trả lời đủ rõ để yên tâm. Kiểu thứ ba là kẻ phá: chửi bới, quấy rối, dán quảng cáo, viết một câu lặp đi lặp lại. Họ muốn sự chú ý, và mỗi giây bạn dành cho họ là thứ họ đến để lấy.

Hai kiểu đầu là khán giả của bạn và đáng được trả lời. Kiểu thứ ba thì không. Nhầm khách thật thành kẻ phá rồi chặn, bạn mất một khách và để lại ấn tượng shop trốn tránh. Nhầm kẻ phá thành khách rồi giải thích, bạn mất năm phút của phiên và kéo cả phòng vào một cuộc cãi vã.

Nhận diện ba kiểu trong vài giây

Không cần đoán tâm lý. Chỉ cần nhìn dòng chữ có chứa chi tiết kiểm được hay không:

KiểuDấu hiệu trong dòng chữHọ muốn gìCách đáp
Khách phàn nàn thậtCó chi tiết cụ thể: món đã mua, ngày đặt, lỗi gì, đã nhắn tin chưaĐược giải quyết việc của mìnhNhận bằng một câu trên sóng, hẹn xử lý qua tin nhắn kèm thời hạn
Người nghi ngờHỏi về nguồn gốc, giá, chất lượng với giọng gắt; chưa nói đã muaMột bằng chứng để tin hoặc để thôiTrả lời một lần, bằng thứ nhìn thấy được, không tự ái
Kẻ pháChửi tục, xúc phạm ngoại hình, lặp một câu nhiều lần, dán đường dẫn lạ, không dính gì tới sản phẩmSự chú ý, hoặc kéo người xem đi nơi khácKhông đọc, không đáp; ẩn hoặc chặn
Chưa rõMột câu cộc lốc kiểu "tệ", "lừa đảo" không kèm gìChưa biếtHỏi lại một lần: "Bạn gặp chuyện gì với đơn nào, nhắn giúp mình mã đơn". Có chi tiết thì là khách; tiếp tục chửi thì là kẻ phá

Dòng cuối của bảng là phép thử hữu ích nhất. Một lời mời kể rõ sự việc là thứ khách thật sẵn sàng nhận, còn kẻ phá thì không có sự việc nào để kể. Bạn chỉ tốn một câu để biết mình đang nói chuyện với ai.

Khách phàn nàn thật: nhận, hẹn qua tin nhắn, không cãi trên sóng

Khi dòng chữ có chi tiết thật, đi đúng bốn bước và dừng ở đó:

  1. Nhận, gọi tên. "Chị Lan ơi, mình thấy bình luận của chị rồi." Chưa cần biết ai đúng ai sai; điều khách cần trước tiên là biết mình không bị lờ đi.
  2. Xin lỗi về trải nghiệm, không vội nhận lỗi về sự việc chưa kiểm. "Mình xin lỗi vì chị phải chờ." Câu này đúng trong mọi trường hợp, kể cả khi sau đó hoá ra lỗi nằm ở khâu vận chuyển.
  3. Chuyển sang tin nhắn, kèm người phụ trách và thời hạn. "Chị nhắn giúp mã đơn vào tin nhắn của trang, bạn trợ lý bên mình kiểm ngay bây giờ, trong tối nay mình báo lại chị cách xử lý."
  4. Quay về phiên. Một câu chuyển: "Cảm ơn chị đã báo. Mình trở lại với mẫu đang cầm nhé cả nhà."

Vì sao không giải quyết luôn trên sóng? Vì bạn chưa có dữ kiện: chưa xem đơn, chưa xem ảnh, chưa biết lịch sử tin nhắn. Tranh luận khi thiếu dữ kiện thì hoặc bạn nhận sai điều mình không sai, hoặc phủ nhận điều mình có sai. Thêm nữa, việc xử lý một đơn cần mã đơn, số điện thoại, địa chỉ, những thứ không nên xuất hiện trước mọi người.

Nhưng "chuyển sang tin nhắn" không phải là cách đẩy khách đi cho khuất mắt. Lời hẹn phải được giữ đúng thời hạn đã nói. Nếu khách quay lại phiên sau và viết "hôm trước hẹn mà không ai liên hệ", bạn mất nhiều hơn hẳn so với lần phàn nàn đầu. Cũng đừng xoá bình luận của khách thật: người xem khác đã kịp đọc, và việc nó biến mất nói lên điều tệ hơn chính nội dung của nó.

Kẻ phá: bỏ qua, chặn, bộ lọc từ khoá

Với kẻ phá, mọi phản ứng trên sóng đều là phần thưởng. Vì vậy thứ tự xử lý đi từ nhẹ tới nặng và tất cả đều diễn ra trong im lặng. Nhẹ nhất là bỏ qua: không đọc, không nhắc, mắt không dừng lại ở dòng đó. Bình luận trôi đi theo dòng, nhất là khi bạn mời người xem gõ một điều gì đó để đẩy nó lên.

Nếu người đó tiếp tục, dùng công cụ của nền tảng. Các nền tảng phát trực tiếp lớn đều có một hoặc nhiều công cụ sau: ẩn hoặc xoá một bình luận, tắt quyền bình luận của một người trong buổi phát, chặn hẳn tài khoản khỏi trang, và chỉ định người kiểm duyệt làm thay bạn những việc đó. Tên nút và vị trí khác nhau giữa các nền tảng và thay đổi theo bản cập nhật, nên hãy tìm trong phần cài đặt buổi phát và phần quản lý bình luận của chính tài khoản bạn trước phiên, không phải lúc đang bị quấy.

Bộ lọc từ khoá là lớp phòng thủ đặt sẵn. Nhiều nền tảng cho nhập một danh sách từ, bình luận chứa từ đó sẽ tự ẩn hoặc chờ duyệt; tính năng này có hay không và nằm ở đâu thì kiểm trong ứng dụng. Danh sách khởi đầu gồm từ tục, từ miệt thị vùng miền và ngoại hình, tên của đối thủ, và các cụm quảng cáo hay bị dán vào. Sau mỗi phiên, thêm những từ mới gặp. Đừng lọc những từ như "lừa đảo" hay "hàng lỗi": đó là từ khách thật cũng dùng, và bạn cần nhìn thấy chúng.

Câu nói mẫu để giữ bình tĩnh

Những câu dưới đây ngắn có chủ ý. Câu càng dài càng dễ lộ sự bực bội và càng dễ thành tranh luận:

Khi người nghi ngờ hỏi "hàng nhái à, sao rẻ thế". "Câu hỏi hay đó bạn. Mình đưa mác và tem lại gần ống kính cho cả nhà xem, bạn nhận hàng được kiểm trước khi thanh toán." Trả lời bằng thứ nhìn thấy được, một lần, rồi đi tiếp.

Khi có người chê giá đắt bằng giọng mỉa. "Mỗi người một mức chi, bạn ạ. Mẫu này mình nói rõ chất liệu để cả nhà tự cân nhắc." Không cần thuyết phục người không định mua.

Khi một khách thật viết gay gắt. "Mình hiểu là chị đang bực. Chị nhắn giúp mã đơn, tối nay bên mình xử lý cho chị." Nhắc lại đúng câu này nếu họ viết tiếp, không thêm lý lẽ.

Khi bị chê ngoại hình, giọng nói. Không đáp. Nếu thấy mình khựng lại, nói một câu về sản phẩm đang cầm để kéo miệng và đầu óc về việc chính.

Khi cả phòng bắt đầu bàn tán về bình luận xấu. "Cả nhà đừng bận tâm nhé, bạn trợ lý của mình lo phần đó rồi. Mình quay lại màu thứ hai đang dở." Nói một lần cho cả phòng, không nhắc nội dung dòng chữ kia.

Giọng quan trọng ngang với chữ. Trước khi nói, thở ra một hơi, hạ tốc độ nói xuống chậm hơn bình thường một chút. Người xem không nhớ chính xác bạn nói gì, nhưng nhớ rất lâu việc bạn có giữ được bình tĩnh hay không. Nếu thấy mặt nóng lên, cầm sản phẩm lên và làm một thao tác quen tay; tay có việc thì giọng tự dịu lại.

Vai trò của trợ lý lọc bình luận

Người dẫn không nên vừa nói vừa làm bảo vệ. Khi có người thứ hai, toàn bộ việc lọc chuyển cho họ, và người dẫn được dặn một điều đơn giản: không tự xử lý bình luận xấu, kể cả khi nhìn thấy. Trợ lý ngồi ngoài khung hình với một thiết bị đăng nhập tài khoản có quyền kiểm duyệt, làm bốn việc: ẩn và chặn kẻ phá ngay khi xuất hiện, trả lời khách phàn nàn bằng tin nhắn riêng trong lúc phiên vẫn chạy, ghi lại tên và mã đơn của các trường hợp cần xử lý sau, và chọn những câu hỏi đáng đọc để chuyển cho người dẫn.

Hai bên cần một tín hiệu thống nhất trước phiên. Ví dụ trợ lý giơ một tấm bìa màu vàng nghĩa là "có khách phàn nàn thật, cần bạn nhận một câu trên sóng", kèm tên khách viết to. Không có bìa nghĩa là mọi thứ khác đã được lo, người dẫn cứ đi tiếp. Việc phân công đầy đủ của người ngồi sau máy có trong bài trợ lý livestream làm những việc gì.

Phát một mình thì bạn tự làm cả hai vai, nhưng tách theo thời gian: lúc đang giới thiệu thì không đọc kỹ bình luận, cuối mỗi sản phẩm mới dừng một phút để đọc, đáp và chặn. Bộ lọc từ khoá đặt sẵn gánh giúp phần nặng nhất.

Những điều không làm, dù đang rất bực

Mỗi việc dưới đây đều đã làm hỏng những phiên đang chạy tốt:

  • Đọc to bình luận xấu lên. Phần lớn người xem chưa kịp thấy dòng đó. Đọc lên là bạn phát nó cho cả phòng và ghi nó vào bản ghi bằng chính giọng mình.
  • Công kích lại. Mắng lại, mỉa lại, chê lại người viết. Người xem không phân xử ai đúng; họ chỉ thấy một người bán đang cãi nhau. Lời lẽ xúc phạm trên sóng còn có thể vi phạm quy định của chính nền tảng, bất kể ai gây sự trước.
  • Nêu thông tin riêng của người bình luận. Tên thật, nơi làm việc, đơn hàng cũ, số điện thoại. Kể cả khi họ sai, việc này đẩy bạn từ người bị quấy thành người vi phạm.
  • Kêu gọi người xem "vào trang kia" trả đũa. Bạn không kiểm soát được đám đông sẽ làm gì dưới danh nghĩa của bạn.
  • Doạ dẫm trên sóng. Nếu sự việc nghiêm trọng tới mức cần báo cáo hay nhờ pháp luật, hãy làm việc đó sau phiên, lặng lẽ, có bằng chứng.
  • Dừng phiên để giải thích mười phút. Một câu là đủ. Phần còn lại của phòng đến để xem sản phẩm.

Các nền tảng đều có tiêu chuẩn cộng đồng áp cho cả người phát lẫn người bình luận; phần nào dễ khiến người phát bị hạn chế tính năng được nói trong bài tiêu chuẩn cộng đồng khi livestream.

Sau phiên: khép lại từng việc

Bình luận xấu chưa xong khi buổi phát tắt. Việc đầu tiên, trong tối đó, là liên hệ từng khách đã được hẹn. Mở đơn, xem ảnh, đưa ra phương án: đổi, hoàn, bù. Khách được giải quyết đàng hoàng thường là người quay lại phiên sau và viết một dòng tử tế, thứ có sức thuyết phục hơn mọi lời tự khen.

Việc thứ hai là ghi lại. Một tệp đơn giản gồm ngày, tên, nội dung phàn nàn, nguyên nhân thật, cách xử lý. Sau một tháng nhìn lại, nếu ba trên năm phàn nàn cùng về một mẫu hay cùng về khâu đóng gói thì vấn đề không còn nằm ở bình luận nữa.

Việc thứ ba dành cho kẻ phá: cập nhật bộ lọc, kiểm lại danh sách đã chặn. Với trường hợp quấy rối kéo dài, đe doạ hay bôi nhọ có tổ chức, chụp màn hình kèm thời gian, dùng chức năng báo cáo của nền tảng, và hỏi ý kiến luật sư nếu thiệt hại là thật. Đừng xử lý những chuyện đó bằng một phiên live "nói cho ra lẽ".

Cuối cùng, xem lại đoạn bản ghi lúc sự việc xảy ra. Nhìn mặt và nghe giọng mình lúc đó, bạn sẽ biết lần sau cần sửa gì: nói ít hơn, thở chậm hơn, hay chuyển cho trợ lý sớm hơn.

Câu hỏi thường gặp

Có nên xoá bình luận tiêu cực khi đang livestream không?

Tuỳ loại. Bình luận chửi tục, quấy rối, quảng cáo thì nên ẩn hoặc xoá và chặn người viết. Bình luận phàn nàn của khách thật thì không nên xoá: người khác đã kịp đọc, và việc nó biến mất khiến shop trông như đang che giấu. Hãy nhận một câu trên sóng rồi xử lý qua tin nhắn.

Bị chê hàng giả ngay trên sóng thì trả lời thế nào?

Trả lời một lần, bằng thứ người xem nhìn thấy được: đưa mác, tem, hoá đơn nhập hàng nếu có lại gần ống kính và nói rõ chính sách kiểm hàng, đổi trả. Không tự ái, không hỏi vặn lại. Nếu người đó tiếp tục lặp lại mà không đưa chi tiết gì thì coi là phá rối và để trợ lý xử lý.

Bộ lọc từ khoá bình luận nên chặn những từ nào?

Bắt đầu với từ tục, từ miệt thị, tên đối thủ và các cụm quảng cáo hay bị dán vào phiên. Sau mỗi phiên bổ sung từ mới gặp. Không nên lọc các từ như lừa đảo, hàng lỗi, giao chậm vì khách thật cũng dùng và bạn cần thấy để xử lý. Tính năng lọc có hay không thì kiểm trong cài đặt của từng nền tảng.

Live một mình không có trợ lý thì xử lý bình luận phá rối ra sao?

Đặt bộ lọc từ khoá trước phiên, và tách việc theo thời gian: trong lúc giới thiệu thì không đọc kỹ bình luận, cuối mỗi sản phẩm dừng một phút để đáp câu hỏi và chặn kẻ phá. Tập trước thao tác ẩn và chặn trên ứng dụng để lúc cần làm được trong vài giây mà không phải ngừng nói.

Khách phàn nàn đúng thì có nên xin lỗi công khai trên livestream không?

Nên nhận và xin lỗi về trải nghiệm của khách bằng một câu ngắn ngay trên sóng, rồi hẹn xử lý qua tin nhắn kèm thời hạn. Chi tiết đơn hàng và phương án bồi hoàn thì trao đổi riêng vì cần thông tin cá nhân. Thái độ nhận lỗi bình tĩnh thường làm người xem khác tin shop hơn.

Đối thủ cho người vào phá phiên live thì làm gì?

Trên sóng thì xử lý như mọi kẻ phá: không nhắc tên, không đáp, chặn và lọc. Sau phiên, lưu ảnh chụp màn hình kèm thời gian và báo cáo qua công cụ của nền tảng. Nếu việc lặp lại và gây thiệt hại thật, hãy hỏi luật sư thay vì đáp trả công khai, vì đáp trả chỉ kéo thêm chú ý về phía họ.

bình luận phá rốibình luận tiêu cực livestreambộ lọc từ khoáchặn người xemgiữ bình tĩnh khi livekhách phàn nàn khi livekhủng hoảng trên sóngquản lý bình luận livetrợ lý lọc bình luậnxử lý bình luận xấu

Điều kiện, giới hạn và chính sách của các nền tảng nêu trong bài được ghi theo thời điểm cập nhật và có thể thay đổi. Thấy chỗ cần đính chính? Báo cho ban biên tập.

Đọc tiếp

Cùng chuyên mục

Từ đội làm tạp chí này

VietnamStream: phát trực tiếp một lần, lên mọi nền tảng

Phòng phát ngay trên trình duyệt, mời khách bằng một đường link, phát cùng lúc lên Facebook, YouTube, TikTok. Tải video lên để hẹn giờ hoặc phát lặp 24/7. Có gói miễn phí.